Vrijdag nam de lerarenopleiding biologie afscheid van opleidingscoördinator Wieneke Lutgerhorst. Jan van Hooff, bij wie zij vroeger studeerde, kwam voor haar een afscheidslezing houden over leren bij dieren. Over het feit dat leren bij dieren niet veel verschilt van dat bij mensen. Over het onderzoek naar associatief leren van Pavlov, beloning en straf van Skinner en van daaruit naar meer sociale vormen van leren.

Zieke apen
Zo vertelde hij over het ontstaan van een nieuw vakgebied, de zoofarmacognosie. Een combinatie van onderzoek naar medicijngebruik door dieren. Met als voorbeeld de Oegandese chimpansee met malaria. ‘Zieke apen eten planten met een medicinale werking, namelijk de bladeren van een mahonieboom', vertelde Van Hooff, ‘maar het maagzuur breekt die werking af, dus eten ze rode aarde om de werking te bevorderen.’

Mahoniebladeren
Dat levert voor dierenwetenschappers interessante vragen op. Hoe leren chimpansees bijvoorbeeld aan elkaar dat mahoniebladeren en aarde een goed medicijn vormen tegen malaria? Ook vroeg Van Hooff zich regelmatig hardop af wat nu eigenlijk het verschil is tussen mensaap en mens, een vraag waarop het antwoord steeds langer en ingewikkelder wordt, liet hij zien.

Hoogleraar in ruste
Officieel is Van Hooff met zijn 76 jaar al enige tijd hoogleraar in ruste, maar daar trekt hij zich duidelijk niet veel van aan. Hij gaf een energieke presentatie en kon het publiek aan het eind nog de laatste stand van het onderzoek naar apengedrag meegeven.

OL