Hoe de decentralisatie eruit gaat zien en hoe de macht bij de docenten komt, kon Bormans gisteren tijdens de jaaropening nog niet vertellen. Hoe de docenten de macht ‘moeten’ gaan pakken, is bij betrokkenen zelf ook nog niet helder.

Dicht op het primaire proces

‘Maar het idee dat de autonomie bij de docent moet liggen is heel goed’, reageert Moira Haagsma, docent lerarenopleiding Frans. ‘Want wij zitten heel dicht op het primaire proces. Als de afstand tussen de besluitvormers en de uitvoerders groot is, werkt dat niet goed.’
Haagsma vertelt dat de docenten bij haar opleiding non-stop bezig zijn met ‘beleid maken’, met dingen goed laten verlopen. ‘Overbodige regels? Ja, iedereen wil daar vanaf maar het is niet makkelijk om alles maar terug te dringen. Wij zitten nu bijvoorbeeld te wachten op ons tienwekenmodel; ik vind het normaal dat dat model door het management wordt vormgegeven. Het probleem is nu dat het er nog niet is of dat het nog niet te vinden is; de communicatie moet beter.’

Onur Paydas, docent bij social work, ervaart dat zijn opleiding al grote stappen heeft gemaakt als het gaat om de zeggenschap van docenten. Dat heeft heel veel te maken met de recente omvorming van de verschillende sociale opleidingen naar social work. Paydas: ‘Daar is twee jaar aan gewerkt en de ontwikkelteams bestonden ook uit docenten. Alles is tegenwoordig simpeler georganiseerd. Ons docententeam voor jaar 1 zit in deze gang, en mijn klas krijgt les in steeds hetzelfde lokaal.’

‘Met mijn kennis wordt niks gedaan’

Zo’n simpele decentrale organisatie ziet men bij IBK ook wel zitten, maken deeltijddocenten Peter van der Schaaf en Esther Suurmeijer duidelijk. Maar er is nog een flinke weg te gaan. ‘Het management beslist dingen en met mijn kennis wordt – met alle respect – niks gedaan terwijl ik, toen ik werd binnengehaald, een masterdiploma moest hebben’, stelt Suurmeijer die ook wijst op hoe er wordt omgegaan met het accreditatieproces. ‘Zodra het A-woord valt, krijg je te maken met managers met samengeknepen billen. Terwijl ik bij elke afstudeerder heel goed bedenk of die persoon echt goed genoeg is om af te studeren. Van mij mag de accreditatiecommissie onaangekondigd zo’n afstudeersessie komen bijwonen. Da’s veel beter dan al die windowdressing.’

Het is dus een ‘supergoed idee’ dat de docenten centraal komen te staan, vult Van der Schaaf aan. Maar de realiteit is dat er nog te veel van bovenaf wordt gestuurd. Dat vergt een enorme cultuurshift, waar ik nog geen stappen in zie. De professionals hebben bij ons totaal niet het gevoel dat ze belangrijk zijn.’

‘Van inmenging merk ik niet zoveel’

Dat is anders bij bijvoorbeeld verpleegkunde waar docent Erica Witkamp zegt het idee te hebben dat er al wordt gewerkt op de door Bormans voorgestane manier. Witkamp: ‘Wij werken als docenten al heel erg zelfstandig, onder andere bij het vormgeven van het onderwijs en hoe we bepaalde problemen oplossen. Van inmenging van het collegebestuur merk ik niet zoveel.’ Bemoeienis van andere managementlagen, onderwijsmanagers en instituutsdirectie, voelt Witkamp dan weer wel. ‘Maar ik vind het ook wel belangrijk dat zij de kaders blijven uitzetten. En dat ze het werk van de docenten ondersteunen en zonodig bijsturen; er moet af en toe ook gezegd kunnen worden dat we niet de goede kant opgaan.’ In zo’n situatie is het belangrijk, vindt de docent, dat docenten en management goed met elkaar blijven praten en het management geen besluiten neemt over de hoofden van de docenten heen. Witkamp: ‘Ik voel de ruimte daarvoor wel.’

Jos van Nierop