Ga direct naar inhoud
Profielen | Profielen translated
26 mei 2022

Zwart logo Profielen

Onafhankelijk nieuws van de Hogeschool Rotterdam

Eigen vlees keuren? ‘Als het misgaat kan de overheid altijd nog ingrijpen’

Gepubliceerd: 13 May 2022 • Leestijd: 2 minuten en 49 seconden • Nieuws

Minister Dijkgraaf wil dat hogescholen en universiteiten straks hun eigen opleidingen gaan keuren. Maar de regeringspartijen blijven verdeeld en eerdere ministers kregen deze verandering er niet doorheen.

mininster dijkgraaf

Net als zijn voorgangers Jet Bussemaker en Ingrid van Engelshoven vindt minister Robbert Dijkgraaf dat de kwaliteitsbewaking in het hoger onderwijs op de schop moet. Dat blijkt uit antwoorden op schriftelijke vragen van de Tweede Kamer.

Opleidingen worden nu eens in de zes jaar gekeurd door commissies van onafhankelijke deskundigen. Accreditatieorganisatie NVAO beoordeelt of dat goed is gebeurd. Zo ja, dan blijft de overheid de opleidingen bekostigen.

Maar als het aan de minister ligt, krijgt de NVAO een kleinere rol. Universiteiten en hogescholen mogen zelf commissies van deskundigen inhuren en zelf de kwaliteit van hun opleidingen bewaken.

En de NVAO? Die gaat dan eens in de zes jaar controleren of de onderwijsinstellingen dat naar behoren doen. Dat is dus de grote verandering: van opleidingsaccreditatie naar instellingsaccreditatie.

Waarom zou het anders moeten?

De Tweede Kamer is verdeeld. Van de regeringspartijen is het CDA warm voorstander, maar de VVD is nog altijd niet overtuigd. Waarom moet deze ingrijpende wetswijziging er komen, willen de liberalen weten.

Volgens Dijkgraaf wordt het huidige stelsel nog steeds ervaren als iets dat van buitenaf wordt opgelegd. Docenten en studenten zouden zich daardoor weinig betrokken voelen bij de kwaliteitskeuring. Eerdere aanpassingen hielpen volgens Dijkgraaf wel een beetje, maar veel docenten, studenten en onderwijsleiders zouden de opleidingsbeoordeling nog steeds niet als zinvol ervaren.

Het systeem moet op de schop

In 2018 is er een experiment gestart met lichtere opleidingsaccreditatie. De evaluatie daarvan komt deze zomer, maar volgens de minister is nu al duidelijk dat docenten en studenten zich meer ‘eigenaar’ voelen van het accreditatieproces en er minder ‘regeldruk’ bij ervaren.

Maar de aanpassingen helpen volgens hem niet genoeg, het systeem moet op de schop. Of zoals hij het zegt: ‘Het is wenselijk nu de volgende stap te zetten in de ontwikkeling van het accreditatiestelsel. Instellingsaccreditatie geeft de noodzakelijke impuls om bij alle partijen in het hoger onderwijs een wezenlijke cultuurverandering op gang te brengen.’

NVAO blijft checken

Sommige dingen veranderen trouwens niet. De minister benadrukt dat elke opleiding, ook in het nieuwe systeem, minimaal eens in de zes jaar wordt beoordeeld door onafhankelijke deskundigen, en dat een negatieve beoordeling kan (en moet) leiden tot het opdoeken van de opleiding.

De VVD wil weten of het niet riskant is dat universiteiten en hogescholen straks zelf de deskundigen mogen benoemen die de opleidingen keuren. Maar volgens minister Dijkgraaf valt dat wel mee. De NVAO zal namelijk – zoals gezegd – ook elke zes jaar checken of de opleidingsbeoordelingen deugen en of de externe deskundigen onafhankelijk waren. Net als nu mogen die deskundigen ‘ten minste vijf jaar geen directe of indirecte banden hebben gehad met de te beoordelen instelling die leiden tot een conflict of interest of de schijn daarvan’.

Mocht blijken dat een instelling zich niet aan de regels houdt, dan kan dat leiden tot een negatieve instellingsaccreditatie: dan neemt de NVAO het dus weer over. En als een opleiding ernstige kwaliteitsgebreken heeft, dan kan de overheid, in samenspraak met NVAO en onderwijsinspectie, ook tussentijds ‘daadkrachtig ingrijpen’.

Spelregels meegeven

Wordt het bij instellingsaccreditatie niet moeilijker voor docenten en studenten om kritisch te zijn over hun opleiding, vraagt GroenLinks. Als ze denken dat de deskundigen die de opleiding beoordelen hechte banden hebben met het bestuur van hun instelling, kan er zomaar een angstcultuur ontstaan.

Dijkgraaf ziet geen problemen, want hij gaat een paar spelregels meegeven. De rol van medezeggenschapsraden en opleidingscommissies wordt versterkt en de instellingen moeten laagdrempelige ‘escalatieprocedures’ bieden waarin staat wat er gebeurt met kritiek van de medezeggenschap. En individuele studenten en docenten kunnen altijd aankloppen bij een vertrouwenspersoon.

Onderwijsraad kritisch

In 2015 adviseerde de Onderwijsraad tegen een pilot met instellingsaccreditatie. De raad was bang dat beoordelingen op instellingsniveau juist afbreuk zouden doen aan het ‘eigenaarschap’ van docenten en studenten. Om die reden wilde de raad de NVAO-accreditatie op opleidingsniveau handhaven.

Maar Dijkgraaf denkt daar, net als zijn voorgangers, anders over. In zijn beantwoording verwijst hij ook naar een pas verschenen advies van de Onderwijsraad dat zeer kritisch was over instellingsaccreditatie. Daar zal hij vóór de zomer op reageren.

Tekst: HOP, Hein Cuppen
Foto: Rijksoverheid.nl

 Profielen, het onafhankelijke nieuwsmedium van de Hogeschool Rotterdam, deelt wekelijks artikelen op Linkedin. Ben jij onze nieuwe connectie?

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief!

Recente artikelen

Reacties

Laat een reactie achter

 

Spelregels

De redactie waardeert het als je onder je eigen naam reageert.

  1. Houd het netjes, beschaafd, vriendelijk en respectvol. Niet vloeken of schelden.
  2. Dwaal niet af van het onderwerp (blijf ‘on topic’).
  3. Wees kort, duidelijk en maak een punt.
  4. Gebruik argumenten, geen uitroepen.
  5. Geen commerciële boodschappen.
  6. Niet op de persoon spelen.
  7. Niet discrimineren, aanzetten tot haat of oproepen tot geweld (ook niet voor de grap).
  8. Van bezoekers die een reactie achterlaten op de site wordt automatisch het IP-adres opgeslagen.
  9. De redactie geeft reacties die dreigende taal bevatten door aan de veiligheidscoördinator van de Hogeschool Rotterdam.

Lees hier alle details over onze spelregels.

Aanbevolen door de redactie

Back to Top