Snijden in onderwijs en onderzoek? Maak een pas op de plaats nu de verkiezingen naderen, zei een flink deel van de Tweede Kamer. Maar het voorstel is verworpen.

‘Er lijkt weer een meerderheid aan te komen voor het schrappen van onderwijsbezuinigingen’, zei D66-leider Rob Jetten donderdag tegen minister-president Dick Schoof tijdens dag twee van de Algemene Politieke Beschouwingen.

Onomkeerbare stappen

Jetten doelde op de verkiezingen van woensdag 29 oktober. De nieuwe Tweede Kamer komt misschien tot een andere koers op het gebied van onderwijs en onderzoek. Daarom zou het kabinet geen ‘onomkeerbare stappen’ moeten nemen, zei hij, tot de Tweede Kamer de begroting van het ministerie van OCW heeft besproken.

Want het gaat nu al mis, vreest Jetten. Hij noemde kankeronderzoek dat ‘afgeschaald’ wordt en opleidingen in de ‘regio’ die dreigen te verdwijnen. Volgens hem zetten bezuinigingen op onderwijs en innovatie het ‘verdienvermogen’ van het Nederlandse bedrijfsleven onder druk.

Motie van Jetten en Eerdmans

Schoof hield de boot af. Hij gaat immers niet over de planning van de Tweede Kamer, dus hij wist niet wanneer de begroting behandeld zou zijn. Uiteindelijk diende Jetten samen met Joost Eerdmans (JA21) hierover een motie in, die de regering dus verzocht om geen ‘onomkeerbare stappen’ te nemen. Oftewel: het ministerie moet niet vooruitlopen op een begroting die misschien nog veranderd wordt.

Deze motie kreeg steun van een groot aantal partijen: SP, GroenLinks-PvdA, PvdD, Denk, Volt, D66, NSC, ChristenUnie, JA21 en FvD. Maar die hebben samen geen meerderheid. De motie is nipt verworpen door regeringspartijen VVD en BBB met steun van PVV, SGP en CDA.

De oppositie blijft het proberen. GroenLinks-PvdA heeft al een aanpassing op de OCW-begroting ingediend die de bezuinigingen terugdraait. Zoals de Tweede Kamer er nu uitziet, is dat amendement kansloos, maar na de verkiezingen misschien niet – en dan pas wordt erover gestemd.

Huurtoeslag studentenwoningen

Een andere motie van donderdagavond die studenten en het hoger onderwijs raakte, ging over huurtoeslag. Die zou je ook voor studentenwoningen moeten krijgen, was het voorstel. Ook dit heeft het niet gehaald. Voor zelfstandige woonruimte kunnen studenten meestal al huurtoeslag krijgen.

In het debat steggelden Schoof en ChristenUnie-leider Mirjam Bikker ook nog over het felle activisme aan de universiteiten. Bikker: ‘Als een Joodse student niet meer naar college durft, als een minister geen toespraak meer kan houden, als een hoogleraar niet meer op de kieslijst van een partij durft, dan zijn we hard op weg naar onvrijheid in plaats van naar een broedplaats van vrijheid, wat een academie hoort te zijn.’

‘Niemand mag zich onveilig voelen’

Daar kon Schoof het alleen maar mee eens zijn. ‘Niemand mag zich onveilig voelen in dit land. Dat geldt voor mensen met een Joodse achtergrond, maar dat geldt ook voor mensen met een islamitische achtergrond, of met welke achtergrond dan ook.’

FvD stelde voor om Antifa (een los-vast verband van antifascistische activisten) tot terroristische organisatie te verklaren, zoals de regering-Trump in de Verenigde Staten ook heeft gedaan. Antifa zou bijeenkomsten verstoren, studenten en journalisten intimideren, politici bedreigen en geweld gebruiken.

Schoof ontraadde dit voorstel (‘Dat is aan de rechter’), maar genoeg partijen aan de rechterkant van het politieke spectrum vonden het een goed idee: SGP, de VVD, BBB, JA21, FVD en de PVV stemden voor.

Tekst: HOP, Bas Belleman