Rapporten samenvatten, cijfers in een tabel zetten, teksten vertalen… Veel afgestudeerde hbo’ers gebruiken wekelijks of zelfs dagelijks AI bij hun werk, blijkt uit nieuw onderzoek.

Vooral afgestudeerden van opleidingen in de economie en techniek gebruiken vaak kunstmatige intelligentie, staat in een rapport van het Maastrichtse onderzoeksbureau ROA over de loopbaan en werkzaamheden van hbo’ers.

In de gezondheidszorg gebruiken ze AI het minst, maar ook daar doet bijna de helft van de oud-hbo’ers het wekelijks, van wie een deel zelfs dagelijks.

De onderzoekers peilden in 2025 ruim veertienduizend hbo’ers één jaar na afstuderen en nog eens tienduizend die vier tot acht jaar geleden hun diploma hebben behaald.

Teksten, ideeën

De afgestudeerden gebruiken AI voornamelijk voor het opstellen van teksten (56 procent) en het genereren van ideeën (48 procent). Toch zegt slechts 28 procent van de respondenten dat het werk is veranderd door AI.

Ze hebben het niet per se rustiger gekregen sinds de opkomst van de chatbots. Slechts 6,7 procent zag bepaalde werkzaamheden verdwijnen, terwijl 15 procent zegt dat er taken bij zijn gekomen.

Dat laatste vindt de Vereniging Hogescholen goed nieuws. 'Waar vaak wordt gesproken over werk dat verdwijnt door AI, laat dit onderzoek zien dat hbo’ers per saldo hierdoor juist meer taken en verantwoordelijkheden krijgen', zegt voorzitter Maurice Limmen.

Maar de onderzoekers waarschuwen voor overhaaste conclusies op dit vlak. Ze hebben alleen naar werkende afgestudeerden gekeken, benadrukken ze in hun rapport, dus kunnen ze geen conclusies trekken over de gevolgen van AI 'voor het totale aanbod van banen of voor de kans om werk te vinden'.

De werkloosheid onder hbo’ers is laag, maar neemt wel toe. Het is niet duidelijk in hoeverre dit met AI te maken heeft.

Veranderingen

Wat zijn taken die verdwijnen of kleiner worden door AI? De respondenten zeggen minder tijd kwijt te zijn aan vertalingen, notulen, administratie en, opnieuw, tekstschrijven.

De voormalige hbo’ers geven ook voorbeelden van taken die erbij zijn gekomen door AI. Ze moeten bijvoorbeeld een AI-training volgen. Ook moeten ze nu ‘feiten’ checken die de chatbot voorschotelt. In het onderwijs moeten docenten hun toetsen tegenwoordig AI-proof maken.

Tekst: HOP, Bas Belleman