Gooien we het kind met het badwater weg als opleidingen onder druk van de politiek vaker op het Nederlands overstappen? Het CDA vreest ervoor. ‘We snijden onszelf in de vingers.’

Jarenlang maakte een flink deel van de politieke partijen zich zorgen over de komst van buitenlandse studenten naar de Nederlandse universiteiten. Bovendien zou de ‘verengelsing’ van het hoger onderwijs de positie van het Nederlands onder druk zetten.

Ook het CDA behoorde tot die partijen, maar de christendemocraten hebben een ommezwaai gemaakt. Het CDA maakt zich zorgen dat Nederland met het inperken van de internationalisering aan de universiteiten ‘het kind met het badwater weggooit’.

Dat zei Kamerlid Maes van Lanschot in het debat over de begroting van het ministerie van Economische Zaken. ‘Ook Wennink pleitte onlangs voor meer internationaal talent en het belang daarvan’, voegde hij eraan toe, verwijzend naar een enthousiast onthaald rapport over de toekomst van de Nederlandse economie.

‘In de vingers snijden’

Van Lanschot gaf als voorbeeld de opleiding economie aan de Universiteit Utrecht, die moet overstappen op het Nederlands. ‘Nu verliezen ook Nederlandse studenten de kans om deze opleiding in het Engels te volgen, terwijl 80 procent van de begrippen in het Engels is’, zei hij. ‘De voertaal van de bedrijven waar zij vaak gaan werken, is ook Engels. We snijden onszelf in de vingers.’

Het CDA riep op tot ‘bezinning’ en dat was tegen het zere been van de VVD. Deze regeringspartij (nu én straks) wilde hard bezuinigen op de komst van internationale studenten. Het beleid gaat – mede door het CDA – maar deels door.

Universiteiten kozen de vlucht naar voren en beloofden onder het mom van ‘zelfregie’ enkele opleidingen Nederlandstalig te maken, zoals die opleiding economie in Utrecht. Het Utrechtse college van bestuur verzweeg dit aanvankelijk, zodat het besluit voor de economen uit de lucht kwam vallen en voor flinke ophef zorgde.

Verengelsing

VVD-Kamerlid Claire Martens-America wees er fijntjes op dat het CDA tot een jaar of twee geleden de verengelsing in het hoger onderwijs wilde tegengaan. Daarna verlegde ze de aandacht naar de aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt: hoe gaan we die verbeteren?

Van Lanschot zei over het voorbeeld van de opleiding economie dat genoeg bedrijven iemand van een Engelstalige opleiding willen aannemen. Je zou zowel het Engelstalige als Nederlandstalige traject kunnen behouden, dacht hij. Met een numerus fixus op het Engelstalige traject kun je de toestroom van buitenlandse studeten volgens hem enigszins begrenzen.

Martens-America heeft deze mogelijkheid (een numerus fixus op een speciaal traject binnen een opleiding) versneld mogelijk gemaakt met een amendement. Ze baalt ervan dat universiteiten er ‘minimaal tot niet’ mee werken. (Voor komend studiejaar zijn het er elf.)

Minderheidskabinet

De demissionaire minister van Economische Zaken Vincent Karremans (VVD) moet de vragen over zijn begroting nog beantwoorden. Dat doet hij donderdagavond. Vragen over het hoger onderwijs schuift hij vermoedelijk door naar de minister van Onderwijs.

CDA en VVD willen overigens samen met verkiezingswinnaar D66 een minderheidskabinet vormen. Daarover zijn de partijleiders nu aan het onderhandelen. Eind januari willen ze een akkoord sluiten.

In december gaven D66 en CDA een schot voor de boeg en stelden ze alvast een gezamenlijke agenda op. Daarin stond: ‘Universiteiten voeren de bestaande afspraken uit over aantallen internationale studenten’. Waarschijnlijk doelden ze op de beloofde ‘zelfregie’ van universiteiten op het gebied van internationalisering.

Tekst: HOP, Bas Belleman
Foto: Jeroen van der Meyde