Hoeveel dak- en thuisloze mensen zijn er in Nederland? Dat probeert het Kansfonds samen met de Hogeschool Utrecht in kaart te brengen met de jaarlijkse ‘ETHOS-telling’. Ze werken hiervoor samen met verschillende gemeentes en instellingen. De HR doet dit jaar voor het eerst mee met de telling in Rotterdam en hoopt hiermee scherper te krijgen hoe het probleem van dak- en thuisloosheid speelt in de studentenpopulatie. 

Docent en onderzoeker Patrick Bek heeft met lector Mariëtte Lusse een actieplan ontwikkeld om te helpen voorkomen dat studenten van de HR door geldzorgen hun studie niet kunnen afronden. Naast geld is huisvesting natuurlijk ook erg belangrijk om in rust te kunnen studeren. Omdat Bek en Lusse ook onderzoek doen naar dak- en thuisloze gezinnen, zijn ze gevraagd om ook mee te helpen met de ETHOS-telling in Rotterdam. 

‘Verborgen dakloosheid’

Bek legt uit dat het ook vaak gaat om ‘verborgen dakloosheid’, mensen die weliswaar niet op straat slapen maar ook geen eigen plek hebben. Denk aan iemand die bij een vriend op de bank slaap, in zijn auto leeft of in een opvang verblijft. Bek vertelt dat jongeren die dak- of thuisloos zijn veelal in deze situatie belanden door financiële problemen, zoals schulden of een instabiel inkomen, of doordat zij een sociaal vangnet missen. 

Op 12 mei is de telling voor het eerst in Rotterdam en de hogeschool haakt aan bij het onderzoek. Bek: ‘Het is een belangrijk onderwerp. We willen ook gewoon weten hoe het zit met studenten hier, want dat weten we eigenlijk helemaal niet.’ Het vermoeden van Bek is dat studenten die geen stabiele huisvesting hebben uit schaamte dit niet durven te melden bij bijvoorbeeld een decaan of omdat ze denken dat er toch niks aan te doen is met de huidige woningnood. 

Beeld schetsen

Tijdens de ETHOS-telling brengen organisaties in kaart hoeveel mensen zij kennen die geen stabiele huisvesting hebben. Om de privacy van individuen te beschermen, wordt geen gegevens gedeeld die herleidbaar zijn. Aan de hand van deze data kan een beeld worden geschetst van de mensen die dak- of thuisloos zijn. Er wordt daarbij onder andere gekeken naar leeftijd en verhouding man-vrouw. Daar kunnen verassende gegevens uitkomen. ‘Uit een eerdere telling in een andere gemeente, bleek bijvoorbeeld dat er veel jonge moeders zijn die bij anderen op de bank slapen’, vertelt Bek. 

Bek hoopt na de telling een duidelijker beeld te hebben van hoeveel Rotterdamse jongeren ongeveer dak- of thuisloos zijn. Op basis daarvan kan hij een inschatting maken hoe groot dat aantal zou kunnen zijn op de hogeschool. Met die kennis kunnen ook concrete acties worden ondernomen. Voor nu verwijst Bek naar studentenwelzijn en het actieplan geldzorgen en studiesucces. 

Juiste vragen stellen

Het is niet iets dat studenten van de daken schreeuwen: ‘Als je vermoedt dat een student in deze situatie zit of thuisloos dreigt te worden, durf het gesprek aan te gaan’, geeft Bek als tip mee. ‘Het is dan van belang om de juiste vragen te stellen. We weten bijvoorbeeld dat studenten het eigenlijk heel prettig vinden als een slc’er vraagt of het eigenlijk een beetje lukt om de studie te bekostigen. Dat geeft een opening om erover te praten, ook als het niet lekker gaat. We denken dat hetzelfde geldt als je een student vraagt naar de huisvestingssituatie.’

Tekst: Daniela Silvestri
Foto’s: Kansfonds