Nederland is een meertalige samenleving. Dit komt zeker tot uitdrukking in een stad als Rotterdam met zijn vele culturele identiteiten. Deze realiteit zien we deels weerspiegeld in onze hogeschool. Als taaldocent vraag ik mij automatisch af hoeveel talen er leven in de hoofden van al die verschillende studenten en medewerkers van de Hogeschool Rotterdam.

Als je door de gangen loopt van een van de locaties hoor je eigenlijk maar één taal: Nederlands. Oké, op de Kralingse Zoom hoor je het nodige Engels (I’m sure you get my point!), maar het Nederlands is overal de dominante voertaal. 

En dat is niet zo vreemd; in artikel 3 van de gedrags- en integriteitscode  van de hogeschool staat: ‘Wij communiceren in de taal van het onderwijs. Dit is in principe het Nederlands, tenzij voor een opleiding, of cursus beargumenteerd een uitzondering is gemaakt’ (Engels bijvoorbeeld, bij international business, of Frans bij de lerarenopleiding Frans). 

Enkele jaren terug werden er banners geplaatst bij de ingang van alle locaties met daarop de belangrijkste gedragsregels op de HR. Daar stond de regel over Nederlands als communicatietaal ook op, zo belangrijk was hij. Ik hoor sommige lezers denken: ‘Dat is toch niet zo raar, Nederlands is nu eenmaal dé taal van dit land? In Nederland spreken we Nederlands’. Toegegeven: het klinkt alsof daar geen speld tussen te krijgen is.  

Maar ik vind het vreemd. Vreemd dat de enorme talenkennis tussen de oren van de mensen die de hogeschool dagelijks bevolken onzichtbaar is (en blijkbaar moet blijven). En dat in een kennisinstituut dat de Hogeschool Rotterdam pretendeert te zijn (en ook is in mijn ervaring). 

Tja, kun je vervolgens denken: maar als iedereen een andere taal spreekt, wordt het hier een Toren van Babel. Dat is een angst die ik me best kan voorstellen. Ik heb in mijn jeugd echter gewoond in Suriname, waar meerdere talen naast elkaar en door elkaar werden gesproken. Een Toren van Babel ben ik daar nog nooit tegen gekomen.  

Zo zijn er meer mythes die er bestaan over meertaligheid. Ik denk dat we een veel ontspannener houding kunnen ontwikkelen ten opzichte van die strenge gedragsregels. Ik weet uit ervaring dat leren (en daar gaat het uiteindelijk om) makkelijker en leuker wordt als thuistalen van studenten en medewerkers een plek krijgen in de hogeschool. 

Dat is mijn missie met deze artikelen waarin ik als zelfbenoemde ‘myth buster’ een aantal mythes over meertaligheid ga doorprikken (geef nou toe: ‘busten’ klinkt toch veel effectiever). Ik doe dat aan de hand van gebeurtenissen uit mijn lespraktijk of leven of op basis van gesprekken met de meertalige studenten die ik lesgeef of op een andere manier tegenkom. Fasten your seatbelts please.

Kijktip: Een leuk filmpje dat laat zien hoe het niet moet, is Taal is de sleutel tot de wereld

Christine Pleisner, taaldocent.
Met dank aan Ann Brosens, voor haar onmisbare input.

Illustratie: Demian Janssen