Tijdens het Kamerdebat over het nieuwe coalitieakkoord heeft geen enkele partij geklaagd over het terugdraaien van de bezuinigingen op onderwijs. Op andere punten kreeg het minderheidskabinet in spe het zwaar te verduren.

Informateur Rianne Letschert, in het dagelijks leven bestuurder van de Universiteit Maastricht, riep de oppositie dinsdagavond op om opbouwende politiek te bedrijven. Dat deed ze niet voor niets. 

Urenlang had ze gezien hoe oppositiepartijen in de Tweede Kamer het vrijdag gepresenteerde coalitieakkoord onder vuur namen. Daarbij gaven de partijen allemaal hun eigen wensenlijstje op, in de verwachting dat het komende minderheidskabinet van Rob Jetten hen binnenkort benadert voor een kopje koffie en een deal. 

Maar gedurende het debat bleek dat links en rechts verenigd zijn tegen het coalitieplan om de AOW-leeftijd vanaf 2033 sneller te verhogen dan eerder was afgesproken. GroenLinks-PvdA kwam meteen met een motie en de PVV vroeg er een hoofdelijke stemming bij aan. 

Vlak voor middernacht moesten daarom alle Kamerleden met de billen bloot: wel of geen AOW-verhoging? Alleen de SGP en Groep Markuszower (de zeven ex-PVV’ers) steunden de coalitie, waardoor de motie het net niet haalde.

Het onderwijs kwam nauwelijks ter sprake in het debat. Daaruit kun je opmaken dat de plannen van de coalitie op dit punt niet erg omstreden zijn. D66, VVD en CDA spraken af om 1,5 miljard euro extra aan onderwijs, onderzoek en studiefinanciering te besteden. 

Vaag

Overigens zijn die plannen nog behoorlijk vaag, wat oppositie voeren moeilijk maakt. Toch mag het onderwijs blij zijn. Tijdens nachtelijke vergaderingen in de Tweede Kamer is al vaker met miljarden geschoven. Dinsdagavond bleef het extra geld voor onderwijs in ieder geval buiten schot.

Vergaderingen in de Tweede Kamer kunnen een eigen dynamiek hebben, zeker met een verenigde oppositie. Dan kan de drang om coalitiepartijen uit elkaar te spelen het overnemen van het belang van politieke stabiliteit.

‘Oefenen’

Letschert, die in het midden liet of ze in de race is voor een ministerschap, riep de Kamer op om ‘scherp op de inhoud en respectvol in de relatie’ te blijven. ‘Dat het scherp op de inhoud is, heb ik vanmiddag kunnen zien. Het mag wellicht nog iets warmer op de relatie. Dat moeten we nog oefenen.’ 

Haar voorstel om het met dit minderheidskabinet te proberen kreeg zoals verwacht voldoende steun. Rob Jetten van D66 werd door 115 Kamerleden als formateur aangewezen. GroenLinks-PvdA, JA21, Groep Markuszower, BBB, ChristenUnie, SGP, 50PLUS en Volt geven hun voorlopige steun aan dit experiment.

Tekst: HOP, Olmo Linthorst
Foto: Jeroen van der Meyde