Verschillende universiteiten en hogescholen bieden hulp aan hun studenten uit Iran. Dat begon al voordat de oorlog uitbrak. In totaal telt Nederland meer dan 1.200 Iraanse studenten. Ook de Hogeschool Rotterdam biedt hulp en de mogelijkheid om met elkaar te praten over de oorlog in het Midden-Oosten.

Dat laatste kan bijvoorbeeld 17 maart in de vorm van sharing circles, kondigde de HR vanochtend aan op intranet Hint. ‘Iedereen die zich geraakt, betrokken of aangeslagen voelt door de huidige oorlogssituatie is welkom’, schrijft het college van bestuur. ‘We vinden het belangrijk dat studenten en collega’s bijeenkomen om elkaar te steunen.’ Deelnemers kunnen iets delen, of ook gewoon luisteren, in een Nederlandstalige of Engelstalige kring.

Eerder bracht de HR het aanbod voor studenten of medewerkers onder de aandacht die zich onrustig, verdrietig of gespannen voelen door de oorlog in Iran en omliggende landen. ‘We willen dat je weet dat je er niet alleen voor hoeft te staan. Studenten kunnen altijd in gesprek met hun slc’er of decaan. Medewerkers kunnen in gesprek gaan met hun leidinggevende, een vertrouwenspersoon of simpelweg met een collega die wil luisteren.’

Ook praktische problemen

Op andere hogescholen en universiteiten is men ook met de kwestie bezig. Zo schrijft hogeschoolblad SaxNow over de steun aan de 98 Iraanse studenten die de instelling telt. De hogeschool overweegt bijvoorbeeld een ‘beperkt noodfonds’ voor Iraanse studenten. Want zij kampen soms met praktische problemen, die al begonnen voordat de Verenigde Staten en Israël de aanval op Iran openden.

Tijdens de recente opstanden, die bloedig werden neergeslagen, blokkeerde het Iraanse regime het internet. Daardoor werd het moeilijk om bijvoorbeeld geld over te schrijven of online bepaalde formaliteiten af te handelen, schrijft U-Today.

Iraniërs in Nederland maken zich natuurlijk ook zorgen om familie, vrienden en leeftijdsgenoten in hun thuisland. Op verschillende plaatsen hielden ze de afgelopen tijd bijeenkomsten of brandden ze kaarsjes. In Utrecht staat een herdenking op 19 maart gepland.

Psychische ondersteuning

De Erasmus Universiteit Rotterdam organiseerde eind januari al een ‘supportbijeenkomst’ voor haar studenten en medewerkers uit Iran, meldt universiteitsblad Erasmus Magazine. De instelling wijst op het (algemene) noodfonds voor studenten, waar Iraniërs eventueel een beroep op kunnen doen.

Ook de TU Delft laat weten dat Iraanse studenten gebruik kunnen maken van voorzieningen als de studieadviseur en studentpsychologen en dat er financiële maatregelen getroffen zijn om hen te ondersteunen, aldus universiteitsblad Delta.

Toegenomen aantal

Het aantal Iraanse studenten aan Nederlandse universiteiten en hogescholen is sterk toegenomen. In 2020 waren het er 354, vooral aan universiteiten. In 2024 kwam dat aantal tot 1.213. De meerderheid studeert in het hbo.

Nuffic, de organisatie voor internationalisering in het onderwijs, zegt dat het funderend onderwijs rond 2019 is veranderd in Iran. Tot die tijd duurden basisschool en middelbare school samen elf jaar, waarna leerlingen één extra jaar konden volgen als ze naar het hoger onderwijs wilden. Sinds 2019 is dat extra jaar standaard aan de middelbare school toegevoegd.

‘Wij waardeerden het Iraanse middelbareschooldiploma vroeger als ‘4 jaar havo’, wat betekent dat het geen toegang gaf tot het Nederlandse hoger onderwijs’, vertelt een woordvoerder van Nuffic. Met dat extra schooljaar komen de Iraniërs tot ‘5 jaar havo’. Hierdoor beschikken ze over een diploma dat in principe toegang geeft tot het Nederlandse hbo, los van aanvullende eisen zoals Engelse taalvaardigheid of wiskundeniveau.

Verder is de totale migratie uit Iran ook toegenomen: vluchtelingen, onderzoekers en anderen. Een deel van de Iraanse studenten woonde dus al in Nederland voordat ze hier aan een opleiding begonnen.

Andere landen

Overigens telt het hoger onderwijs ook steeds meer studenten uit andere landen. Daarin is Iran geen uitzondering. De groei van het aantal internationals in het hoger onderwijs is inmiddels wel beteugeld, maar dat komt vooral doordat er minder Duitsers hierheen komen, de grootste groep studenten uit het buitenland.

Tekst: Profielen/HOP, Bas Belleman
Illustratie: Demian Janssen