De Tweede Kamer heeft dinsdag ingestemd met de begroting van het ministerie van Onderwijs, inclusief de bezuinigingen van het kabinet-Schoof voor 2026. De enige opvallende wijziging: dierproeven op apen mogen opeens weer.

De nieuwe coalitie gaat de onderwijsbezuinigingen van het vorige kabinet terugdraaien, hebben D66, VVD en CDA samen afgesproken. Rob Jetten was er trots op, zei de D66-leider bij de presentatie van het akkoord.

Maar het gebeurt pas volgend jaar. De bezuinigingen van 2026 gaan gewoon door. De grootste oppositiepartij, GroenLinks-PvdA, deed een poging om de bezuinigingen ook voor dit kalenderjaar te schrappen en diende een amendement op de OCW-begroting in. Dat amendement werd verworpen.

Dus stemde GroenLinks-PvdA uiteindelijk tegen de onderwijsbegroting. Het minderheidskabinet kreeg echter steun van onder meer de kleine christelijke partijen, JA21, PVV en de zeven afgesplitste PVV’ers (groep Markuszower).

BBB stemde eveneens voor. Dat is belangrijk voor steun in de Eerste Kamer, waar BBB met twaalf van de 75 zetels nog altijd een machtige partij is. De onderwijsbegroting komt daar dus niet meer in gevaar.

Apen

Opvallend is een aangenomen VVD-amendement dat dierproeven op apen weer mogelijk maakt. Op initiatief van de Partij voor de Dieren zou het budget voor proeven op apen in het Biomedical Primate Research Centre worden afgebouwd. Het geld moest naar proefdiervrije alternatieven. Met een nipte meerderheid van één stem werd dat voorstel vorig jaar aangenomen.

Maar na de verkiezingen zijn de krachtsverhoudingen veranderd. De Tweede Kamer draait dit besluit weer terug. Proeven op apen hoeven dus niet te verdwijnen.

Oekraïne

Er kwamen nog meer voorstellen ter tafel die werden verworpen. Hoe zit het bijvoorbeeld met het collegegeld van Oekraïense jongeren die hier studeren? Als hier een Duitser of een Zwitser komt studeren, dan betaalt die het gewone collegegeld van pakweg 2.600 euro. Maar Oekraïne behoort niet tot de Europese Economische Ruimte.

Officieel moeten Oekraïners hier het hoge ‘instellingstarief’ betalen van zo’n tien- à twintigduizend euro per jaar. Vanwege de oorlog brachten universiteiten en hogescholen dit tarief aanvankelijk niet in rekening, maar de meeste stopten met die korting omdat het kabinet de kosten niet wilde vergoeden.

De nieuwe coalitie overweegt dit beleid te veranderen, maar zover is het nog niet. Een poging van GroenLinks-PvdA om Oekraïense jongeren komend studiejaar alvast te steunen, is verworpen.

Toeslagenkinderen

De SP had voorgesteld om geld te reserveren voor de studieschulden van kinderen van toeslagenouders. Deze kinderen hebben vaak hun ouders geholpen door extra bij DUO te lenen. Onlangs hebben kinderombudsmannen alarm geslagen vanwege de studieschulden die hierdoor zijn ontstaan, maar het kabinet houdt de boot af.

En ook een meerderheid van de Tweede Kamer heeft geen zin om deze studieschulden te vergoeden. De SP stelde voor om deze schulden te compenseren met geld dat nog op de plank ligt bij het herstel van de toeslagenaffaire, maar dat voorstel is verworpen.

Tekst: HOP, Bas Belleman
Foto: Jeroen van der Meyde