Het aantal jongeren dat zelfmoord pleegt is de afgelopen tien jaar toegenomen, meldt 113 Zelfmoordpreventie. ‘Zij missen vaak een gevoel van belonging‘, zegt onderzoeker Jolien Dopmeijer.

Op het eerste gezicht lijkt het een onschuldige klassenfoto. In werkelijkheid gaat het om 26 jongeren die hun leven verloren door zelfdoding. Dit indringende beeld en de verhalen van nabestaanden maken deel uit van de campagne Lessen voor het Leven van 113 Zelfmoordpreventie.

Uit nieuwe cijfers van deze organisatie blijkt dat het aantal suïcides onder jongeren onder 30 jaar is toegenomen. In 2016 overleden 223 jongeren door zelfmoord, in 2025 is dit cijfer gestegen naar 290.

Onderzoeker Jolien Dopmeijer, werkzaam bij het Trimbos-instituut en hogeschool Windesheim, houdt zich al jaren bezig met de mentale gezondheid van studenten. ‘Alle jongeren zijn op zoek naar belonging, het is onderdeel van hun ontwikkelingsfase naar jongvolwassenheid. We weten uit onderzoek van 113 dat veel jongeren die suïcide plegen vaak een gebrek aan zo’n gevoel van verbondenheid ervaren en al psychische klachten hadden.’

Wat weten we over suïcide onder studenten?

‘We hebben geen precieze cijfers over studenten. We weten alleen dat suïcide de belangrijkste doodsoorzaak is onder jongeren, en uit de nieuwe cijfers blijkt dat het aantal suïcides onder hen is toegenomen.’

Een aanzienlijk deel van de studenten in het hoger onderwijs kampt met psychische klachten, bleek eerder uit onderzoek van het Trimbos-instituut, RIVM en GGD GHOR Nederland: ruim tachtig procent van de studenten ervaart weleens angst- of depressieve gevoelens en ongeveer een kwart voelt zich ‘af en toe of vaker’ levensmoe.

Dopmeijer: ‘Het is een complex onderwerp. Als iemand soms de wens heeft om dood te zijn, betekent dat niet automatisch dat die persoon daadwerkelijk plannen heeft voor zelfdoding. Maar wanneer zulke gevoelens zich verder ontwikkelen, kunnen ze uiteindelijk wel uitmonden in zelfmoord.’

Kan zo’n campagne dan helpen?

‘Dat kan zeker helpen. Jongeren hebben sociale steun en begrip nodig, en het is goed om openheid te creëren. Zo’n campagne kan bijdragen aan het normaliseren van gevoelens van onzekerheid en somberheid, zodat jongeren zich niet alleen voelen.

Studenten zijn in veel opzichten kwetsbaar. Ze zijn volop in ontwikkeling en het kan een grote uitdaging zijn om een gevoel van belonging of ‘thuis voelen’ te vinden. Als dat niet lukt, komen sommigen helaas tot de conclusie dat ze uit het leven willen stappen. Maar binnen het onderwijs kan je veel doen om studenten te ondersteunen.’

Op welke manier?

‘Het is belangrijk dat onderwijsinstellingen een klimaat creëren waarin je mag zijn wie je bent. Dat vergroot het gevoel van thuis zijn en verbondenheid. Daarnaast moeten instellingen vooral investeren in de relatie met studenten, zodat zij zich echt gezien en gehoord voelen.’

Tekst: HOP, Naomi Bergshoeff
Beeld: 113 Zelfmoordpreventie