Ou Chun Hu, Uka Martis en Yi-Ming Lam hadden elkaar tot zo’n anderhalf jaar geleden nog nooit ontmoet, maar bleken veel overeenkomsten te hebben. Ze waren in de laatste fase van hun opleiding finance & control gestopt en geloofden niet dat ze ooit nog hun diploma zouden halen. Toch is het deze langstudeerders gelukt om af te studeren.

Het percentage langstudeerders (studenten die meer dan één jaar langer over hun studie doen dan er officieel voor staat, red.) bij de opleiding finance & control was opvallend hoog. ‘In 2023 was dat zo’n 32 procent van de studentpopulatie’, vertelt afstudeerbegeleider Frank de Poorter. Via het RBS-brede programma Eindsprint is dit percentage nu gereduceerd; het aantal langstudeerders is in twee jaar gedaald naar 19 procent.

Portfolio in plaats van scriptie

Ou Chun, Uka en Yi-Ming werden door procesbegeleider Kirsten Boer aan elkaar gekoppeld en werkten onder begeleiding van De Poorter aan hun portfolio, dat bij finance & control in plaats van een scriptie wordt gebruikt om af te studeren.

‘Een portfolio is bij uitstek een geschikt middel om van iemand die al wat langer met een studie bezig is, de talenten en kwaliteiten te laten zien’, legt De Poorter uit. Want, hoewel de studenten er een tijdje ‘uit’ zijn geweest, hebben zij juist door hun praktijkervaring de benodigde competenties al in zich, licht De Poorter verder toe. Waar een ‘reguliere’ student het moet doen met kennis uit schoolopdrachten, putten zij uit praktijksituaties en eerdere studie-ervaringen om hun competenties aan te tonen.

Het besef dat juist deze studievertraging ook in je voordeel kan werken, deed veel voor het zelfvertrouwen van Ou Chun, die haar studie staakte na een negatieve ervaring met het schrijven van een scriptie en toen aan het werk ging: ‘Ik zag het zelf eerst nog niet. Er was ook van alles gebeurd op school, maar ook thuis en op werk. En dan denk je dat je het niet in je hebt.’ Toen Ou Chun zo’n vijf jaar later besloot nog een poging te doen om af te studeren, drong het – door gesprekken met De Poorter – pas door: ‘Ik heb toch veel gedaan en geleerd. Dat kan ik in mijn portfolio gebruiken.’

Maatwerkprogramma

Voormalig langstudeerder Yi-Ming vertelt dat ze vanwege drukte op werkgebied en in haar privéleven op verschillende momenten haar studie op pauze heeft gezet. Ze bleef wel steeds ingeschreven. Meedoen aan het Eindsprint-programma, in plaats van weer regulier in te stromen, maakte de keuze om het afstuderen op te pakken makkelijker: ‘Anders had ik alles per vak weer moeten doen in plaats van het portfolio wat wij nu hebben’. ‘Het voordeel van Eindsprint is dat je een maatwerkprogramma krijgt aangeboden’, vult De Poorter aan, ‘dat enigszins aansluit bij waar je bent in het leven’.

Toch bleken er nog drempels te zijn waardoor Yi-Ming na een jaar deelnemen aan het afstudeertraject even van de radar verdween. Ze had een baan, twee restaurants die ze met haar zussen runde en was zwanger. ‘Mijn gedachte was toen dat dit misschien wel erg veel was. Maar wat zij deed aan het portfolio, dat was van hoge kwaliteit’, vertelt De Poorter. ‘Toen ik Kirsten sprak over een nieuwe groep, zei ik: “Probeer het weer bij haar, want zij is een gegarandeerde afstudeerder als ze tijd kan vinden om het te doen”.’

Doorzetten

Ook Uka lukte het vanwege privéomstandigheden niet om nominaal af te studeren. Ze schreef zich uit in 2018. ‘In mijn achterhoofd was het altijd: je moet je studie afronden. Maar mijn omgeving zei: “Wat ga je nog op school doen na zes jaar afwezigheid?”. Ik was aan het strugglen tussen die twee gedachten’, vertelt Uka.

Toen ze zwanger was van haar jongste werd ze gebeld door de hogeschool. ‘De persoon die ik aan de lijn had, heeft me zo gemotiveerd. Ze zei: “Ga maar rustig bevallen, daarna pak je het weer op, want je kan het”. En toen dacht ik ook: Oké, ik kan het.’ Dat belletje was doorslaggevend: ‘Anders had ik het niet gedaan. Ik twijfelde te veel aan mezelf’.

Het begin van haar afstudeertraject was stroef. ‘Ik leverde iets in voor mijn portfolio en er was zoveel fout. Zoveel opmerkingen dat ik dacht: Wat heb ik nou gedaan?’ Desondanks zette ze door. ‘Na elke week werd het beter en beter.’ Na ups en downs, wist ze toch een mooi portfolio in te leveren. ‘Het was niet makkelijk, maar ik wilde het wel heel graag.’ ‘En jullie hadden elkaar’, voegt De Poorter toe. Een lachende Uka: ‘Dat wilde ik ook net zeggen!’

‘Ik ben wel zo iemand die mensen helpt en mezelf op de tweede plek zet, en dit heeft me geleerd om thuis en op werk af en toe nee te zeggen.’

Voor jezelf kiezen

‘Het begin was heel zwaar’, vertelt Ou Chun. ‘Het klinkt makkelijk: gewoon beginnen met schrijven. Maar dat is best een moeilijke stap.’ Meedoen aan het afstudeertraject dwong Ou Chun om zichzelf op de eerste plek te zetten. ‘Ik ben wel zo iemand die mensen helpt en mezelf op de tweede plek zet, en dit heeft me geleerd om thuis en op werk af en toe nee te zeggen.’

Op vrijdagen kwam de groep samen. ‘Dat was gewoon mijn dag’, zegt Ou Chun erover. ‘Geen werk, ook als daar alles mis zou lopen, dacht ik: het kan wachten, maandag los ik het wel op. Toen was het moeilijk, nu is dat makkelijk. Ik werk nu fulltime en als ik te veel op m’n bordje heb, geef ik dat ook aan.’

Reminders appen

Ook voor Yi-Ming was het afstudeertraject een weg vol hobbels. Haar drukke horeca-ondernemingen zorgden ervoor dat ze vaak na werk geen energie meer had voor de studie. ‘Dan wil je alleen maar douchen en je bed in en dan denk je: dat schoolwerk komt morgen wel. Maar dan stapelt het zich op.’

‘De meiden hebben me heel erg ondersteund. Zonder deze twee had ik het niet gehaald’, vertelt Ou Chun. ‘Met name Uka heeft iedereen erbij gehouden als ze er een paar weken niet waren’, vertelt De Poorter. Uka: ‘Ik stuurde dan een app naar ze met “yo, ben je bezig? Stuur iets”.’ Ook hield ze de data voor deadlines in de gaten en appte ze reminders naar haar medestudenten. ‘Uka was de mamma van de groep’, zegt Yi-Ming lachend. ‘Ik wilde niet in m’n eentje m’n diploma halen. We zijn samen iets begonnen en ik wilde ook samen naar het einde’, zegt Uka.

Volgens De Poorter was het een winnende zet om deze drie studenten die in veel opzichten op elkaar lijken bij elkaar te zetten: ‘Als de sfeer uitstekend is, dan zie je ook dat iedereen elkaar meetrekt. Klassen die als los zand aan elkaar hangen, dat is een drama.’ ‘Zonder de steun van mijn groep, was ik misschien afgehaakt’, zegt Ou Chun. En die band is gebleven na het afstuderen. ‘Het is de enige groep waarmee ik nog in een app-groep zit. Het is ook echt gezellig’, zegt De Poorter erover.

Betrekken en motiveren

De Poorter benadrukt het belang van procesbegeleiders Kirsten Boer en Linda Swagten in dit traject. ‘Voor langstudeerders is het belangrijk betrokken te blijven. De procesbegeleiders onderhouden de contacten, roepen mensen op en gaan gesprekken aan om te zorgen dat ze terugkomen’, licht De Poorter toe. Daarnaast bewaken de procesbegeleiders ook de voortgang, motiveren ze, voeren ze frequent gesprekken en overleggen ze regelmatig met de begeleiders. ‘Toen jij (Uka, red.) terugkwam na zes jaar afwezigheid – alles was veranderd – volgens mij is Kirsten toen het anker geweest voor jou om hier te landen’, vertelt De Poorter.

‘Je moet als begeleider begrijpen dat je met mensen te maken hebt die veel ballen in de lucht moeten houden. Die soms ineens verdwenen zijn en dan weer terugkomen en dat dat erbij kan horen in het leven.’

Langstudeerders worden weleens gezien als studenten die niet hard werken of niet capabel genoeg zijn. Van dat beeld klopt weinig volgens De Poorter. ‘Je moet als begeleider begrijpen dat je met mensen te maken hebt die veel ballen in de lucht moeten houden. Die soms ineens verdwenen zijn en dan weer terugkomen en dat dat erbij kan horen in het leven.’ Motiveren van langstudeerders is belangrijk, zegt hij erbij. ‘Ook omdat mensen soms geen vertrouwen meer hebben dat ze het kunnen, terwijl je ziet dat ze in de praktijk al veel verder zijn dan leeftijdsgenoten die tien jaar geleden een diploma hebben gehaald.’

In zijn lessen neemt hij dan ook de tijd om te kijken wat elke student nodig heeft en stemt hij zijn begeleiding daarop af. Trots: ‘Ik vind het ontzettend mooi dat je ziet wat voor resultaten dit traject oplevert. Dit zijn drie voorbeeldportfolio’s die je bij een open dag zo neer zou kunnen leggen.’

Tekst: Daniela Silvestri
Foto’s: Ou Chun Hu & Hogeschool Rotterdam