Vooral hoogopgeleiden verwachten dat AI hun werk deels overneemt
Gepubliceerd: 26 February 2026 • Leestijd: 1 minuten en 25 seconden • NieuwsKunstmatige intelligentie gaat een deel van hun werk overnemen, verwachten werknemers. Vooral hoogopgeleiden gebruiken veel AI en zien dat de komende tijd alleen maar toenemen, meldt het CBS.
De opkomst van AI leidt tot veel onzekerheid over de arbeidsmarkt. Hoe ziet de toekomst van werk eruit? En wat moet je ervoor leren? Niemand kan dat precies voorspellen, maar je kunt wel aan werknemers zelf vragen hoe ze met AI omgaan en wat hun verwachtingen zijn. Dat deed het Centraal Bureau voor de Statistiek.
Baan verdwijnt
Zo’n 45 procent van alle hbo- en wo-opgeleide werknemers verwacht dat kunstmatige intelligentie een deel van het eigen werk kan overnemen. Vier procent verwacht zelfs dat hun volledige baan door AI uitgevoerd kan worden. Dat concludeert het CBS uit een representatieve steekproef onder de beroepsbevolking.
Van de hoogopgeleiden gebruikt 55 procent nu al AI voor het werk en tachtig procent denkt dat het gebruik de komende tien jaar alleen maar verder toeneemt.
Middelbaar en lager opgeleiden gebruiken AI veel minder. Ook zien zij lang niet zoveel potentie voor AI in hun werk. Van werknemers die alleen basisonderwijs of vmbo hebben afgerond, denkt slechts dertig procent dat AI hun werk deels overneemt.
Meeste zorgen bij jongeren
In het algemeen maken jongeren zich het meest druk over de invloed van AI op hun werk. Net iets meer dan de helft van hen denkt dat hun baan helemaal of deels door AI overgenomen kan worden. Tien procent van de werknemers tot 25 jaar maakt zich daar veel zorgen over, ziet het CBS. Onder andere leeftijdsgroepen is dat zes à zeven procent.
Studentenorganisatie ISO roept het onderwijs op om meer werk te maken van scholing in kunstmatige intelligentie. ‘Als we de studenten van nu willen voorbereiden op de toekomst moeten AI en digitalisering meer aandacht krijgen in ons onderwijs’, zegt voorzitter Sarah Evink.
AI360° – Focus op Artificial Intelligence
In AI360° schrijft de Profielen-redactie gedurende het jaar vanuit verschillende perspectieven over Artificial Intelligence in relatie tot het hoger onderwijs.
Heb je een suggestie of tip voor ons AI-dossier? Mail dan naar profielen@hr.nl.
Tekst: HOP, Olmo Linthorst
Beeld: Darice de Cuba
Wellicht krijgt Kazimir Malevitsj, met zijn prachtige polemische essay “Luiheid als levensdoel”, uiteindelijk toch gelijk. Hij stelt dat het bewust nietsdoen een hogere vorm van menselijke productie is dan het krampachtig blijven produceren. Volgens hem ontstaat ware vooruitgang juist in de ruimte die we onszelf gunnen, niet in constante bedrijvigheid.
En opvallend genoeg voorzag hij al dat ooit robots, of iets van die orde, taken van ons zouden overnemen. Hot topic deze dagen! Maar bij Malevitsj is dat geen doemscenario: het opent simpelweg de mogelijkheid om in onze welverdiende luiheid eindelijk eens goed na te denken over… tja, alles wat ertoe doet.
Misschien kunnen we in alle zorgen rondom AI dus óók de kans zien om een stukje rust terug te winnen. Een bewuste onderbreking van continue prestatiedruk, die volgens Malevitsj juist kan leiden tot een zinvoller en wijzer leven.
Wie weet: misschien schenkt AI ons uiteindelijk niet alleen nieuwe tools, maar ook iets wat we stiekem al heel lang nodig hadden, een beetje tijd om te niksen met intentie!
Dat is een mooi scenario, en het zou zomaar uit kunnen komen als de productiemiddelen in handen zouden zijn van ons allemaal. Ik verwacht niet dat de winst terechtkomt bij de medewerker die straks geheel of gedeeltelijk gemist kan worden dankzij AI. Ik denk dat die overbodig geworden medewerker hooguit kan niksen tijdens het wachten op z’n volgende Uber-klant.
AI helpt bedrijven om routinetaken en coördinatiewerk te automatiseren, waardoor er minder managementlagen nodig zijn en teams meer tijd hebben voor hun eigenlijke kernactiviteiten. Bij ASML wordt AI ingezet om data en procesmanagement te automatiseren, bijvoorbeeld via slimme taakanalyses, sentimentanalyse en procesoptimalisatie. Daardoor verdwijnen veel repetitieve en coördinerende taken, wat de behoefte aan tussenlagen in het management verkleint en specialisten meer ruimte geeft om zich op lithografie, R&D en supply‑chain beslissingen te richten. Amazon gebruikt AI om administratieve processen, rapportages, besluitvorming en HR‑workflows te stroomlijnen, waardoor coördinatie- en controlewerk van middenmanagers deels wordt overgenomen. In recente reorganisaties heeft Amazon expliciet managementlagen afgeslankt om bureaucratie en “pre‑meetings voor de pre‑meeting” te verminderen, zodat kleine teams sneller kunnen beslissen en zich kunnen richten op kernactiviteiten als logistiek, e‑commerce en cloud (AWS). Hopelijk kunnen wij deze inzichten ook daadwerkelijk concreet vertalen naar onze eigen context.