Kleine hbo-lerarenopleidingen willen miljoenensteuntje in de rug
Gepubliceerd: 23 April 2026 • Leestijd: 2 minuten en 46 seconden • NieuwsHogescholen vragen extra geld om hun kleine lerarenopleidingen te versterken. Ze kunnen de terugloop van het aantal studenten niet in hun eentje opvangen, zeiden ze dinsdag tegen de Tweede Kamer.
De gevolgen van het lerarentekort doen zich voelen. Er vallen lessen uit, er staan onbevoegde docenten voor de klas en soms moet een school vakken als Duits of Frans schrappen bij gebrek aan leraren.
Jongeren staan niet in de rij om leraar te worden. Met name lerarenopleidingen Nederlands, Frans, Duits, wiskunde en andere bètavakken trekken maar weinig studenten, waardoor de tekorten voorlopig niet zijn opgelost.
Het zijn kwetsbare opleidingen, staat in een actieplan dat de Vereniging Hogescholen deze week aan de Tweede Kamer heeft overhandigd. Ze vragen structureel 18 miljoen euro extra plus eenmalig 7,5 miljoen euro.
Met dat geld kunnen ze beter samenwerken, zeggen de hbo-instellingen, bijvoorbeeld door gemeenschappelijke vakken voor studenten van verschillende opleidingen te ontwikkelen.
Meer lesbevoegdheden
Daarnaast zou het aantrekkelijker moeten worden om meerdere ‘bevoegdheden’ te behalen, menen de lerarenopleidingen. Dan kunnen leraren verschillende vakken geven. Of ze werken zowel in het basisonderwijs als het voortgezet onderwijs.
Ook zou er iets aan de reputatie van het vak moeten gebeuren. Kleine lerarenopleidingen kunnen alleen ‘levensvatbaar’ blijven als er voldoende studenten komen, meent de Vereniging Hogescholen. Maar de studentenaantallen dalen juist.
Bezuinigingen
Vrijwel alle politieke partijen vinden het lerarentekort en de kwaliteit van het onderwijs een probleem. Toch bezuinigde het vorige kabinet (PVV, VVD, NSC en BBB) op onderwijs. Daarbij kregen ze steun van de christelijke partijen en JA21.
Inmiddels zit er een minderheidskabinet van D66, CDA en VVD, dat de bezuinigingen wil terugdraaien met 1,5 miljard euro. Het is afwachten of er daarbinnen 18 miljoen euro beschikbaar is. De nieuwe minister van Onderwijs, Rianne Letschert, moet haar koers nog uitzetten.
Cijfers
Aan de bacheloropleidingen in het hbo studeerden vorig jaar 8.500 leraren af, van wie de helft aan de pabo (opleiding tot leraar in het basisonderwijs). De lerarenopleidingen voor het voortgezet onderwijs zijn veel kleiner. Er studeerden 79 nieuwe leraren Duits af en 67 leraren Frans.
Directeur IvL Archélia Fonk-Van Staalduinen: ‘Wij staan volledig achter het actieplan’
‘We willen nu en in de toekomst kunnen bijdragen aan voldoende goed opgeleide leraren. IvL wil graag meer investeren in de verbinding tussen onderwijs en onderzoek en de samenwerking met het werkveld intensiveren. Maar door dalende studentenaantallen en bezuinigingen staan de lerarenopleidingen onder druk. Juist de schoolvakken waar de sector tekorten in heeft, zoals voor wiskunde en de moderne vreemde talen, trekken steeds minder studenten, dat zien wij ook bij ons. Ook de lerarenopleidingen in het technisch beroepsonderwijs kent lage aantallen, terwijl juist de behoefte aan technisch talent groot is.
In het actieplan staan voorstellen voor een landelijk dekkend aanbod van lerarenopleidingen in stand te houden, die wij onderschrijven. Het gaat dan bijvoorbeeld om ideeën voor verregaande samenwerking.
Samen met het werkveld verzorgen we professionalsering van leraren (LLO). De sector heeft als ambitie te komen tot gezamenlijk afgestemde ontwikkelpaden, van startende leraar naar vakbekwame leraar naar expert, met een passend landelijk afgestemd professionaliseringsaanbod. (Nationale Aanpak Professionalisering Leraren). Alhoewel de ontwikkeling zich nog in een beginfase begeeft, vraagt het ook een investering.
Als IvL werken we samen in 11 onderwijsregio’s om met het werkveld het leren in de praktijk vorm te geven en samen te werken in het opleiden van o.a. zij-instromers. En om meer leraren te kunnen opleiden voor tekortvakken is er behoefte aan dubbele bevoegdheid 2e graads (zodat je les kan geven in twee vakken). Maar daar is nu nog geen financiering voor. Studenten lopen nu bijna altijd studievertraging op, als ze hiervoor kiezen, terwijl de opleiding er niet voor bekostigd wordt.
Tussen opleidingsvarianten en opleidingen wordt al veel samengewerkt, en dus ook in de regio. In een landschap van kleine opleidingen is intensief samenwerken tussen opleidingen en instellingen nodig. Om een landelijk dekkend en toegankelijk aanbod van lerarenopleidingen in stand te houden, hebben ook wij daarom behoefte aan extra ondersteuning. Voor de korte termijn is dat bedoeld voor de dekking van het huidig tekort. En voor de lange termijn om te kunnen investeren in landelijke samenwerkingen en om het aanbod anders te kunnen organiseren.’
Tekst: HOP, Bas Belleman en Redactie Profielen
Foto: Levien Willemse
Profielen is ook actief op LinkedIn. Volg ons, blijf op de hoogte en praat mee over actuele onderwerpen.
Laat een reactie achter
Spelregels
De redactie waardeert het als je onder je eigen naam reageert.
Lees hier alle details over onze spelregels.
Aanbevolen door de redactie
Langstudeerders finance & control helpen elkaar over de eindstreep: ‘Zonder deze twee had ik het niet gehaald’
Ingezonden: We moeten AI pauzeren en niet normaliseren op de Hogeschool Rotterdam
Ahmetcan laat studie niet door AI doen, maar studeert samen mét AI
Back to Top