Bij de opleiding accountancy bouwden ze een AI-‘agent’, een digitale sparringpartner die de student helpt bij z’n studie. Profielen sprak met docenten over deze agent en ook over AI en de betrouwbaarheid van bronnen.

‘AI zegt dat studiekosten aftrekbaar zijn, maar dat is dus al lang niet meer zo’. Voor Simon Cornet, docent van het vak belastingrecht, is het klip en klaar: we kunnen niet meer om AI heen, maar studenten moeten de gegenereerde resultaten wel altijd checken. ‘Bij dit voorbeeld valt AI dus duidelijk door de mand’.

‘Studenten leren dat er bias zit in resultaat van een prompt’

Je moet, vult onderwijsmanager Lex Hoozemans aan, studenten leren ermee om te gaan. ‘En ze dus onder andere meegeven dat er een bias zit in dat wat je als resultaat van een prompt krijgt’.

Om de studenten AI-wijs te maken laat accountancy medewerkers van de bibliotheek gastlessen geven. Docent Erik van der Waal: ‘Zij wijzen studenten op de gevaren van hallucineren (door AI-tools gegenereerde informatie die niet juist blijkt te zijn, red.) en door AI verzonnen bronnen. De bronnen die bij de bibliotheek te vinden zijn, zijn betrouwbaarder. De studenten moeten naar de digitale omgeving van de bibliotheek. Het moet één keer, maar het liefst natuurlijk meerdere keren; we organiseren ook in leerjaar 3 een gastcollege van de bibliotheek over onder andere het gebruik van betrouwbare databases.’

Van der Waals’ collega Paul Krijger: ‘Daarmee leren ze wat het verschil in kwaliteit is, en dat ze niet zomaar alles klakkeloos moeten overnemen.’ Hoozemans, aanvullend: ‘Een kritische houding is belangrijk.’

Feiten moeten feiten zijn, misschien bij accountancy nog wel meer dan bij veel andere beroepsgroepen. Dat heeft ook met ethiek te maken, en met privacy en met hoe je omgaat met klantgegevens. Welke informatie mag je met een AI-tool delen?

‘Als je bij een bedrijf een proces doorlicht, moet je het kunnen verantwoorden. Je moet het ook aan je klant kunnen uitleggen’

Hoozemans: ‘Als je als bank een hypotheek verstrekt, en het advies door AI laat schrijven, is dat dan ethisch verantwoord? Daarbij is het belangrijk dat je studenten de basis leert.’ Dat ze met andere woorden weten wat ze doen en niet één-op-één AI-adviezen overnemen. ‘Als je bij een bedrijf een proces doorlicht, moet je het kunnen verantwoorden. Je moet het ook aan je klant kunnen uitleggen’, motiveert Krijger.

Bij de opleiding is AI-fraude bij het schrijven van een scriptie nauwelijks een issue. Sinds 2019 gebeurt het afstuderen in 95 procent van de gevallen niet meer met een scriptie. Cornet: ‘Ze studeren sowieso af bij een accountantsbureau. En de begeleider van dat bureau zit er bij een afstudeersessie (waar de afstudeerder wordt bevraagd, red.) altijd bij.’

‘Ik stel studenten individueel gerichte vragen’

Groepsopdrachten laten beoordelen alleen op basis van een rapport, is in tijden van AI niet meer echt werkbaar. Van der Waal: ‘Tijdens een les nemen we de feedback door met de studenten. Dan stel ik de studenten individueel gerichte vragen.’ De antwoorden gebruikt de docent voor een deel van de beoordeling. Van der Waal: ‘Het eindgesprek met de groep doen we met twee docenten. Door de antwoorden tijdens de les en in het eindgesprek kunnen de uiteindelijke individuele beoordelingen van studenten verschillen.’

Bij accountancy kijken ze wat AI betreft niet slechts naar het voorkomen van fraude en naar het door studenten klakkeloos overnemen van AI-gegenereerde informatie. Er is bijvoorbeeld een AI-‘agent’ gebouwd. Dat is een vooraf geprogrammeerde prompt waarbij je aangeeft wat de rol van de AI-agent is, welke vragen er gesteld dienen te worden en wat de output is. Hij voert zelfstandig taken uit, neemt beslissingen en doorloopt een beschreven proces.

‘AI-agent kan aangeven dat er iets ontbreekt’

Studenten kunnen de agent bijvoorbeeld gebruiken bij het maken van een opzet van een onderzoek. De agent is eigenlijk, legt Krijger uit, ‘een digitale interviewer die vragen stelt als “Wat is de hoofdvraag van je onderzoek?”. Er wordt gevraagd en doorgevraagd’. Hoozemans: ‘Je kunt de agent ook je eigen samenvatting geven en vragen of-ie klopt. Bij een opgeleverd plan, kan de agent aangeven dat er iets ontbreekt. En dan geeft de agent een hint’.

De docenten ervaren op de HR, bij het gebruiken van AI overigens een spanningsveld. Cornet: ‘Studenten zijn er vaak verder mee dan wij. Medewerkers mogen ook slechts Copilot gebruiken, en dan ook nog een magere versie ervan. Het is een ongelijk speelveld.’ Een mogelijkheid is wel om te werken in een van de datalabs op de HR. Hoozemans: ‘Als medewerker kun je daar terecht, en kun je binnen een beschermde omgeving werken met AI-tools.’

Tekst: Jos van Nierop
Illustratie: Demian Janssen