De hogescholen, universiteiten en onderwijsminister Letschert hebben vandaag hun handtekening gezet onder de bestuurlijke afspraken over de instroom van buitenlandse studenten. De eerder afgesproken ‘zelfregie’ wordt daarmee voortgezet.

Toen het vorige kabinet stevig wilde ingrijpen in de internationalisering van het hoger onderwijs, kwamen de universiteiten en hogescholen met een tegenvoorstel: wat als ze zélf de internationale instroom in balans zouden brengen? ‘Zelfregie’, heette dat.

Inmiddels is er een nieuw kabinet dat minder vijandig tegenover internationals staat. Maar het werven van buitenlandse studenten moet wel gericht gebeuren: in de krimpregio’s mogen er meer komen, net zoals in tekortsectoren als techniek, zorg en onderwijs. Meer internationals toelaten in de ene sector of regio betekent dat er minder ruimte overblijft in de andere. 

De afspraken hierover zijn nu verankerd in een bestuurlijk akkoord met de minister. Maar de hogescholen en universiteiten blijven verantwoordelijk. ‘Partijen werken vanuit het vertrouwen en de zekerheid dat hogescholen en universiteiten zichzelf gebonden hebben aan de uitvoering’, staat in de afspraken.

Numerus fixus

De dertien universiteiten willen, zoals eerder beloofd, jaarlijks niet meer dan 16.766 buitenlandse studenten toelaten. Ze hebben daarbij allemaal een eigen target, maar die zijn niet openbaar. 

De veelbesproken numerus fixus op de bachelors psychologie blijft staan. Ook komen er numeri fixi op een aantal, niet nader genoemde, grote Engelstalige bacheloropleidingen en worden er voorlopig geen nieuwe Engelstalige bekostigde bachelors opgezet. 

Maximum

De hogescholen stellen alleen een grens aan het aantal buitenlandse studenten in het economisch domein (met uitzondering van de hotelscholen). Wel kunnen instellingen onderling schuiven, zolang het totaal niet wordt overschreden. 

Daarnaast beloven het hbo en wo te gaan werken aan het verhogen van de blijfkans van buitenlandse studenten na hun studie, door bijvoorbeeld te investeren in Nederlandse taallessen en internationals beter voor te bereiden op de Nederlandse arbeidsmarkt. 

Evalueren

Hogescholen en universiteiten gaan samen met de minister jaarlijks evalueren of de afspraken werken. Mochten ontwikkelingen in de maatschappij of de politiek daar aanleiding toe geven, dan kan onder toeziend oog van OCW aan de afspraken gesleuteld worden. 

In ruil voor deze afspraken belooft de minister de taaltoets anderstalig onderwijs volledig te schrappen uit het Wetsvoorstel internationalisering in balans. Met die taaltoets kon de minister het aantal Engelstalige opleidingen beperken. Het vorige kabinet haalde de toets al grotendeels van tafel: hij zou alleen nog voor nieuwe opleidingen gelden. Maar nu kunnen universiteiten en hogescholen dus ook bij nieuwe opleidingen zelf bepalen wat de voertaal wordt. 

Achterkamertjes

De studentenorganisaties ISO en LSVb balen ervan dat ze niet bij het bestuurlijk akkoord betrokken zijn, laten ze weten. Ze hekelen het achterkamertjesgehalte ervan: ‘De discussie over internationalisering wordt uit het publieke debat getrokken. Wij zijn hier zeer kritisch over’, zegt Evy Kras van de LSVb. Ze willen graag aanschuiven bij de jaarlijkse evaluatie.

Tekst: HOP, Naomi Bergshoeff en Olmo Linthorst
Beeld: Demian Janssen