Studenten gaan er volgend jaar amper een half procent op vooruit in koopkracht, meldt het Nibud. Ze verdienen iets meer aan hun bijbaan, maar zijn bijvoorbeeld ook meer geld kwijt aan zorgkosten.

Hoeveel je als student te besteden hebt, is sterk afhankelijk van de keuzes die je maakt: werk je naast je opleiding? Woon je thuis of op kamers? Ga je drie keer per week naar de kroeg? Maar er zijn ook andere zaken die invloed hebben op je portemonnee.

Gaat bijvoorbeeld het minimumloon omhoog, dan heb je misschien iets meer te besteden. Maar als de prijzen intussen harder stijgen, dan zit je alsnog krapper bij kas, omdat je meer geld kwijt bent aan bijvoorbeeld boodschappen, studieboeken en huur.

Het onafhankelijke voorlichtingsinstituut Nibud berekent elk jaar met Prinsjesdag zogenaamde ‘koopkrachtplaatjes’. Op basis van de kabinetsplannen wordt er gekeken wat er verandert in de portemonnee van verschillende soorten huishoudens.

Zeven euro

Daaruit blijkt dat de koopkracht van hbo- en wo-studenten die op kamers wonen met 0,4 procent stijgt. Ze houden aan het einde van de maand gemiddeld zeven euro meer over.

Voor degenen in een zelfstandige woning (zoals een studio) stijgt de koopkracht met 0,5 procent. Ze krijgen iets meer huurtoeslag ten opzichte van vorig jaar. Studenten die een kamer huren, hebben geen recht op huurtoeslag.

Volgens de verwachtingen van het Nibud zullen studenten ietsjes meer verdienen aan hun bijbaan of stage. Ook krijgen ze iets meer basisbeurs en zorgtoeslag. Tegelijkertijd zijn ze meer kwijt aan collegegeld, zorg en andere uitgaven. Alles bij elkaar verandert er daardoor relatief weinig in hun portemonnee.

Achteruit

Voor het eerst sinds de energiecrisis in 2022 gaan de meeste Nederlanders er juist iets op achteruit. De gemiddelde koopkracht daalt met 0,1 procent. Dat komt onder meer door belastingverhogingen die het kabinet wil doorvoeren. Anders zouden velen er juist op vooruit gaan: de lonen stijgen namelijk harder dan de prijzen, is de verwachting.

Nibud-directeur Mattias Gijsbertsen wijst erop dat het kabinet bepaalde plannen heeft doorgeschoven: ‘Die klap komt dus mogelijk later nog’.

Verhogen basisbeurs

Zo wil de coalitie het eigen risico in de zorg verhogen. Studenten zouden dan 60 euro meer kwijt zijn. Maar dat zal het komende jaar nog niet gebeuren: het kabinet heeft besloten dit plan uit te stellen tot 2028.

Tegelijkertijd wil het kabinet de basisbeurs voor uitwonende studenten verhogen met vijftig euro per maand. Maar dat zal pas in studiejaar 2028/2029 gebeuren, liet onderwijsminister Letschert in april weten.

Betaalbare boodschappen

De Landelijke Studentenvakbond is niet tevreden met de koers van het kabinet en wil dat er een einde komt aan ‘het ge-jojo met de sociale zekerheid’, zegt de bond in een persbericht. Voorzitter Evy Kras: ‘Jongeren worden lekker gemaakt voor de oorlog terwijl sociale voorzieningen, van betaalbare boodschappen tot huisvesting volledig zijn ingestort.’

Het Interstedelijk Studenten Overleg is blij met de verhoging van de basisbeurs, maar vindt het niet ‘toereikend om de financiële druk op de student volledig weg te nemen’, zegt voorzitter Allis Richardson.

Tekst: HOP, Naomi Bergshoeff
Beeld: Demian Janssen