Wat vinden studenten zélf belangrijk voor de samenleving? Maken ze zich druk om klimaatverandering, kansenongelijkheid en AI, of houdt dat hen helemaal niet zo bezig? De Hogeschool Rotterdam en de Hogeschool Utrecht bieden docenten een tool die helpt het gesprek erover te starten.

De tool is een zelftest voor studenten. Na een paar vragen kunnen zij zien hoe ze tegenover maatschappelijke vraagstukken staan. De test is gebaseerd op het ToekomstMakers model, ontwikkeld door onderzoeksbureau Youngworks in samenwerking met de Radboud Universiteit. Het model onderscheidt vijf typen studenten – met titels als ‘eigenzinnige voorvechter’ of ‘zelfgerichte optimist’ – op basis van hun waarden en motivatie om maatschappelijke impact te maken. De Hogeschool Utrecht en de Hogeschool Rotterdam maakten samen met Youngworks versie voor het hbo.

Naast het beeld dat studenten van zichzelf krijgen, kan de tool docenten een beeld van de resultaten van de hele klas geven. Daarin zie je bijvoorbeeld welke Toekomstmakers-profielen in de groep voorkomen en welke maatschappelijke vraagstukken studenten het meest belangrijk vinden. Dit kan een startpunt zijn voor een gesprek in de klas, over vragen als ‘Waarom vinden we bepaalde maatschappelijke vraagstukken belangrijk? en ‘Welke rol zien we voor onszelf als toekomstige professional?’.

In groter verband kunnen opleidingen meer inzicht krijgen in de belevingswereld van hun studenten, en tot slot bouwen de twee hogescholen – met samen ongeveer 80.000 studenten – ook kennis op die ze met andere hogescholen kunnen delen.

Niet iedere student kijkt hetzelfde naar zijn of haar rol in de samenleving. De een wil actief bijdragen aan verandering, een ander maakt zich wel zorgen maar weet niet goed wat die kan doen, en weer een ander houdt maatschappelijke vraagstukken liever wat meer op afstand.

‘Dit onderzoek naar wat studenten belangrijk vinden, wat hen motiveert en hoe zij naar hun rol in de samenleving kijken vonden we vanuit het programma Samen Duurzaam direct waardevol’, zegt programmaleider Myrna van de Water. ‘Toen Hogeschool Utrecht via het Green Office-netwerk een oproep deed voor gezamenlijk onderzoek met dit model, hebben we ons daarop aangesloten. Ook vanuit Discipline-overstijgend Opgavegericht Onderwijs en de maatschappelijke opgaven was er interesse.’

‘Onze studenten hebben een sleutelrol in de zoektocht naar oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen van vandaag en morgen’, zegt Ernst Phaff. Hij is hoofddocent Discipline-overstijgend Opgavegericht Onderwijs bij de HR en als co-ontwikkelaar betrokken door Samen Duurzaam. ‘Als hogeschool is het onze verantwoordelijkheid om hen daarop voor te bereiden’, ‘Maar we willen niet voor studenten bepalen wat zij belangrijk zouden moeten vinden. Hoe beleven zij die rol zelf? Wat vinden zij belangrijk en waar worden zij door gedreven?’

Tekst: Edith van Gameren