Drie jaar geleden sprak Profielen met enkele HR-studenten over de oorlog in Oekraïne, die toen net uitgebroken was. De kaarten zijn op het slagveld inmiddels fors anders geschud nu de VS dreigen hun steun in te trekken. Wat doet dat met Oekraïense (oud-)studenten en medewerkers van de Hogeschool Rotterdam? In een serie van drie interviews praten we erover met hen.

Amper vierentwintig uur na de grootschalige Russische invasie in Oekraïne in 2022 dacht Alex Muromtsvev dat de oorlog ‘enkele maanden’ zou duren. ‘Op elke laatste dag van het jaar denk ik: Dit is het laatste jaar van de oorlog.’ Inmiddels is hij afgestudeerd aan de HR aan de master consultancy en werkt hij als verkoper van een service voor human resources-medewerkers.

Toen we elkaar spraken leek het erop dat Kyiv ‘in enkele dagen’ in Russische handen zou vallen. Dat gebeurde niet, Oekraïne houdt stand. Hoe kan dat?

Lachend: ‘Oekraïners worden altijd onderschat, ook onderling doen we dat. We klagen veel over wat niet deugt aan ons land. Mensen klagen over armoede, terwijl ze twee auto’s op de stoep hebben staan.’

Ben je optimistisch?

‘Over het algemeen, ja. Want ik ben een mens, en de mens zoekt altijd naar een lichtpuntje.’

De geopolitieke situatie is veranderd sinds 2022. De Amerikaanse president Trump staakte de steun aan Oekraïne en dwong Rusland en Oekraïne tot onderhandelingen. Verbaasde je dat?

‘Niet echt. Je kunt veel van Trump vinden, hij houdt zich aan z’n woord: al voor de verkiezingen in de VS zei hij dat hij de steun aan Oekraïne zou opschorten of beperken. Ik heb geleerd politici niet te vertrouwen in wat ze zeggen: vaak is het bullshit. Maar ik had niet verwacht dat Trump zich bij het Russische standpunt zou voegen.’

Is Oekraïne kansloos zonder Amerikaanse steun?

‘Veel wapens kan Oekraïne niet zelf produceren, maar Oekraïne produceert nu meer drones dan elk land ter wereld, waarmee ze tanks kunnen uitschakelen. Rusland lijdt ondertussen ook onder de oorlog: de economie stagneert, de roebelkoers crasht. Rusland heeft een gebrek aan menselijk kapitaal: mannen sterven in de oorlog of vluchten naar het buitenland. En áls Rusland al zou winnen, dan zouden ze voor miljarden euro’s kapotte steden moeten opknappen.’

Je bent zelf in Nederland, kun je of wil je niet terug?

Muromtsvev weegt zijn woorden zorgvuldig: ‘Ik ben vóór de Russische invasie uit Oekraïne vertrokken voor mijn studie. Als ik terugga word ik gezien als verrader, terwijl mijn situatie ingewikkeld is. Ik val tussen wal en schip: ik kan Oekraïne nu niet in en ook niet uit, maar ik kan ook mijn paspoort niet verlengen. Terwijl ik mijn familie al bijna vier jaar niet gezien heb.’

Hoe kijk je naar de toekomst?

‘De wereld radicaliseert in rap tempo – niet alleen de VS. Extremisme, populisme, conservatisme: overal neemt het toe. Eerst beloven leiders dat hun land weer “great” zal worden, vervolgens vallen ze buurlanden binnen.’

Tekst en foto: Rutger de Quay

Volg ons op Instagram