Amerikaanse importheffingen lieten de internationale beurzen dieprood kleuren en zorgen voor hoofdbrekens bij economen en ondernemers. Voor de gewone leek is het al nauwelijks begrijpelijk: hoe leg je de materie uit aan HR-economiestudenten? 

English below

De ene docent is de ander niet, blijkt uit de navraag die Wilbert Lengton deed onder zijn collega’s over de vraag of en hoe zij studenten voorbereiden op de grimmige handelsoorlog die de Amerikaanse president Trump ontketende, vlak na het begin van zijn tweede termijn. Hun denkbeelden lopen nogal uiteen.  

‘Een collega-docent marketing zei: “Ik vind dat het niet mijn taak is om hun te vertellen wat Trump goed of fout doet”’, vertelt Lengton, docent aan de Rotterdam Business School van de HR, waar hij finance & accounting, economie geeft en stage- en scriptiebegeleider is. 

Een andere docent probeert de studenten nauwlettend te informeren over het reilen en zeilen in het economische beleid aan de andere kant van de oceaan, met de doodeenvoudige reden dat deze docent hoopt dat zijn studenten in de toekomst ‘niet zo rechts uit de kast komen’ zoals de Amerikaanse president ‘momenteel doet’, vertelt Lengton.  

Kennis en feiten 

‘Voor mijn eigen vak geldt dat weer anders. Ik adviseer mijn studenten om het nieuws te volgen, maar niet met de “waan van de dag”. Ik probeer ze kennis te geven en ze enthousiast te maken voor kranten en geschreven media; nieuws dat gefactcheckt is. Op basis daarvan kunnen ze hun kennis gebruiken bij hun werk.’ 

In de houding van economen ziet Lengton een duidelijke kentering in vergelijking met vroeger. ‘Het is van actief naar reactief gegaan naar nu adaptief’, legt hij uit. ‘Vandaag kan het bij Trump A zijn, en morgen is het B. Niemand weet precies hoe ’t is, want over twee dagen kan hij ook weer terug zijn bij A. Daar moet je je op voorbereiden.’ 

‘Neem geen overhaaste beslissingen, maar wees wel voorbereid op wat er mogelijk kán gaan gebeuren. En daar moeten we naar handelen’, is zijn motto in deze roerige beursdagen. 

In maart ontketende de Amerikaanse president Trump een handelsoorlog, waarbij een importheffing variërend tot tientallen procenten geheven wordt op producten die vanuit het buitenland geïmporteerd worden naar de VS. Als gevolg daarvan kelderden wereldwijd de beurskoersen tot ongekende diepten – wat weer tot grote zorgen onder beleggers en bedrijven leidde.  

De importheffingen zijn momenteel, vooralsnog, opgeschort, maar wat er na deze periode zal gebeuren is vooralsnog ongewis. De Europese Unie kondigde direct tegenmaatregelen aan. De wederzijdse importtarieven tussen China en de VS zijn vooralsnog uitgesteld. 

‘Vroeger hadden we dit niet voor mogelijk gehouden’, legt Lengton nuchter uit. ‘Je had een beetje kunnen verwachten wat eraan zat te komen. Zijn eerste verkiezing tot president, bijna negen jaar geleden, maakte de situatie in de wereldeconomie al spannender en minder voorspelbaar. President Biden bracht vervolgens – naar mijn idee –wat rust in de tent. Dat Trump opnieuw tot president is verkozen verbaasde mij sowieso niet. Tegelijkertijd zijn er veel Amerikanen, en dat vertel ik ook aan mijn studenten, die de situatie nu aanzien en denken “Als ik dit had geweten, had ik een andere keuze gemaakt dan voor Trump te stemmen”.’ 

Consequenties 

Hij maakt een vergelijking met kiezers die in Nederland op NSC stemden en nu spijt hebben van hun keuze. ‘Maar in zowel de VS als in Nederland moeten kiezers leren leven met de consequenties van hun stem.’ Als gevolg van de handelstarieven stegen de prijzen van verschillende, (deels) in het buitenland geproduceerde producten, fors in de VS. 

‘Als je geknipt wordt, moet je stilzitten’, zegt Lengton tegen studenten die nerveus worden van de grote schommelingen in de economie. In de zomer is het doorgaans rustiger op de beurs. De beurs gaat omlaag maar kan twee weken later weer ontzettend hard omhooggaan.’ 

Zijn advies voor (economie)studenten die door de bomen het bos niet meer zien is simpel: ‘Laat je niet gek maken’. ‘De waan van de dag is altijd een slechte raadgever. Wat zegt je gevoel? Ik bedoel niet over morgen, maar de long run. Dat is vaak al voldoende om een student in te laten zien dat hij of zij geen overhaaste beslissingen moet nemen.’ 

Focus op Europa 

De snelle (economische) veranderingen in de VS zorgen ook voor andere vragen, zoals welke boeken er in het komende studiejaar gebruikt zullen worden. ‘Als je de keuze hebt tussen een boek van een Amerikaanse of Europese uitgever, dan kies ik voor die laatste. Het Amerikaanse boek kan net zo goed zijn, maar momenteel richten wij ons vooral op Europa. In onze PowerPoints is inmiddels 80 procent van de bedragen in euro’s, in plaats van in Amerikaanse dollars. Op die manier zien de studenten dat er een shift gaande is.’ 

Op hetzelfde gebied ziet hij de interesse in stages in de VS afnemen. ‘Is Amerika nog het beloofde land? De kennis kun je ook opdoen in het Verenigd Koninkrijk, Canada en Australië.’ Natuurlijk is er ‘nog een enkeling’ die graag naar de VS wil gaan – ‘die houden we ook niet tegen’ – ‘maar we adviseren wel dat je je goed moet voorbereiden voor de vragen die gesteld kunnen worden bij de grensovergang’.  

Uiteindelijk denkt Lengton wel dat er ‘niet veel terecht zal gaan komen’ van de plannen die Trump in petto heeft en dat ‘de rust’ ook zal terugkeren naar de beurzen. ‘Maar als ik ‘m hoor praten over de handelstekorten, vraag ik mij af: “Waarom is er geen enkele econoom die opstaat en zegt dat hij ’t helemaal verkeerd ziet?”. Want een handelstekort hóeft helemaal niet negatief te zijn.’ 

‘Het is simpel: je hebt import en export, en als je meer importeert – dus koopt van een ander – dan je exporteert, betekent het niet dat dat slecht is.’ Lachend: ‘Ik heb ook een groot handelstekort bij Albert Heijn: ik koop meer van hen dan zij van mij. Is dat erg? Helemaal niet.’ 

Dat is ook de manier waarop hij het vaak aan zijn studenten uitlegt. ‘Soms moet je een probleem platslaan. Dat werkt in praktijk wel het beste. Als je ’t in Jip en Janneke-taal uitlegt, dan zou zelfs Donald Trump het moeten begrijpen.’ 

Tekst: Rutger de Quay
Foto: Hogeschool Rotterdam/WPJ

Trade war, import tariffs: Wilbert Lengton tries to explain it to his students in plain language

American import tariffs left international stock markets turning deep red and causing headaches for economists and entrepreneurs. Already barely comprehensible to the ordinary layman, how do you explain the matter to HR economics students?

One teacher is not the other, according to Wilbert Lengton’s inquiry among his colleagues about whether and how they are preparing students for the grim trade war unleashed by U.S. President Trump just after the start of his second term. Their thinking is quite divergent. 

“One fellow marketing professor said, ‘I don’t think it’s my job to tell them what Trump is doing right or wrong,’” says Lengton, a lecturer at HR’s Rotterdam Business School, where he teaches finance & accounting, economics and is an internship and thesis supervisor.

Another lecturer tries to keep students closely informed about the ins and outs of economic policy on the other side of the ocean, for the simple reason that this lecturer hopes his students in the future will “not come out of the closet as right-wing” as the U.S. president is “currently doing,” Lengton says. 

Knowledge and facts

It’s different for my profession. I advise my students to follow the news, but not with the “whim of the day.” I try to give them knowledge and get them excited about newspapers and written media; news that is fact-checked. Based on that, they can use their knowledge in their work.

In the attitude of economists, Lengton sees a marked change from the past. ‘It has gone from active to reactive to now adaptive,’ he explains. ‘Today with Trump it could be A, and tomorrow it will be B. Nobody knows exactly how it is, because in two days he could also be back to A. You have to prepare for that.’

‘Don’t make any rash decisions, but be prepared for what could possibly happen. And we have to act accordingly,’ is his motto in these turbulent stock market days.

In March, US President Trump unleashed a trade war, imposing import tariffs ranging up to tens of percent on products imported to the US from abroad. As a result, stock prices around the world plummeted to unprecedented depths – which in turn led to great concern among investors and businesses. 

The import tariffs are currently suspended, for now, but what will happen after this period is still uncertain. The European Union immediately announced countermeasures. Reciprocal import tariffs between China and the U.S. have been postponed for now.

‘In the past, we wouldn’t have thought this possible,’ Lengton explains soberly. ‘You could have kind of expected what was coming. His first election as president almost nine years ago already made the situation in the global economy more exciting and less predictable. President Biden then – in my opinion – brought some calm. That Trump was re-elected president did not really surprise me anyway. At the same time, there are many Americans, and I also tell this to my students, who now look at  the situation and think ‘If I had known this, I would have made a different choice than to vote for Trump.’”

Consequences

He makes a comparison with voters who voted for NSC in the Netherlands and now regret their choice. ‘But in both the U.S. and the Netherlands, voters have to learn to live with the consequences of their vote.’ As a result of the trade tariffs, the prices of various products, some of them foreign-made, rose sharply in the US.

‘When you get hair cut, you have to sit still,’ is a Dutch saying that Lengton uses to  students who get nervous about the big swings in the economy. The stock market is usually quieter in the summer. The stock market goes down but can go back up incredibly fast  two weeks later.’

His advice for (economics) students who can get overwhelmed  is simple: ‘Don’t let yourself get crazy.’ ‘The  whim of the day is always a bad advisor. What does your gut tell you? I don’t mean about tomorrow, but for the long run. That is often enough to make a student see that he or she should not make hasty decisions.’

Focus on Europe

The rapid (economic) changes in the U.S. also raise other questions, such as what books will be used in the coming academic year. ‘If you have a choice between a book from an American or European publisher, I choose the latter. The American book can be just as good, but right now we are focusing mainly on Europe. Meanwhile, in our PowerPoints, 80 percent of the amounts are in euros, rather than U.S. dollars. That way, students see that there is a shift going on.

In the same area, he sees the interest in internships in the U.S. declining. ‘Is America still the promised land? You can also gain the same knowledge in the United Kingdom, Canada and Australia.’ Of course there are ‘still a few’ who would like to go to the US – ‘we don’t stop them either’ – ‘but we do advise that you have to prepare well for the questions that can be asked at the border crossing’.

Ultimately, Lengton does think that “not much will come of” the plans Trump has in store and that “calm” will also return to the stock markets. ‘But when I hear him talk about the trade deficits, I wonder, “Why isn’t any economist standing up and saying he’s got it all wrong?”. Because a trade deficit doesn’t have to be negative at all.’

‘It’s simple: you have imports and exports, and if you import – that is, buy more from someone else – than you export, it doesn’t mean that’s bad.’ He laughs: ‘I also have a big trade deficit with Albert Heijn: I buy more from them than they buy from me. Is that a bad thing? Not at all.’

That’s also the way he often explains it to his students. ‘Sometimes you have to flatten a problem. That does work best in practice. If you explain it in plain language, even Donald Trump should understand.’

Vertaald met Deepl.com (free version)