Misschien doe ik het mezelf aan, maar mijn baan houdt me ook na werktijd bezig. Ik klap m’n laptop regelmatig toch nog even open, heb notificaties aanstaan en word ook weleens gebeld of geappt door een collega. Dan reageer ik ook als het kan. Soms voelt dat ook een beetje als een verplichting en maak ik me zorgen dat ik ongezond veel ‘aan’ sta en nooit echt kan uitrusten. Ik weet dat in Australië het recht om niet bereikbaar te zijn voor je werk in de wet is vastgelegd. Hoe zit dan in Nederland, moet ik buiten werktijd reageren op berichtjes?   

Groet,
AltijdAan

Beste AltijdAan, 

Bij sommige beroepen is het inderdaad lastig om ‘uit te loggen’. Toevallig hadden we het hier laatst nog over op de Profielen-redactie. Als journalist ben je ook altijd alert en als je dan iets interessants voorbij ziet komen, is het heel makkelijk om dat even in de werkapp te delen met collega’s. Maar zo forceren we elkaar – onbedoeld – om ook buiten werktijd met werk bezig te zijn.  

Het is belangrijk om een goede werk-privébalans te hebben. Je werk kan je passie zijn, maar als je je rust niet pakt dan heeft dat gevolgen voor je mentale en fysieke gezondheid en voor je productiviteit en creativiteit. In het ergste geval kan het tot een burn-out leiden. En dat is niet de bedoeling! 

In sommige landen bestaat er een wettelijke right to disconnect. Het verschilt per land hoe dat geregeld is. Frankrijk is een van de pioniers op dit gebied. Daar is het wettelijk verplicht voor bedrijven om een bereikbaarheidsovereenkomst te maken met werknemers. En zoals je al zelf noemde, ook in Australië mogen werknemers volgens de wet communicatie buiten werktijd weigeren.  

In Nederland is er nog geen algemene wet die werknemers het recht geeft om na werk niet meer bereikbaar te zijn. Dus je moet zelf in de gaten houden of het ‘aan’ staan niet de spuigaten uitloopt. Als je het gevoel hebt dat dat wel gebeurt, praat er dan over met je werkgever en collega’s en maak afspraken met elkaar.  

Zo is het handig om de werktijden van je collega’s te weten en om een overzicht te hebben van wanneer iemand thuis werkt of vakantie heeft, zodat je niet per ongeluk op je vrije dag een mail of appje krijgt. 

En jullie kunnen als team afspreken wanneer het wel oké is om buiten werktijd nog te reageren op werkgerelateerde berichten. Wat zijn spoedgevallen en wat kan wachten tot de volgende dag? Spreek daarbij ook af dat reageren buiten werktijd meer uitzondering dan regel moet zijn.

Ook een idee: neem je werklaptop niet mee naar huis of zet de notificaties van Teams of je werkgroepsapp uit. En leer jezelf aan dat je jouw collega’s niet voor elk wissewasje een berichtje stuurt. Maak bijvoorbeeld een notitie en bespreek het punt de volgende werkdag.

Je geeft bovendien een signaal af als je het gesprek aangaat met je werkgever en collega’s over bereikbaarheid na werk. Je laat zo namelijk zien dat je het belangrijk vindt om je grenzen te bewaken, je waarde hecht aan een gezonde werkomgeving en een goede werk-privé balans en dat je nadenkt over de duurzame inzetbaarheid van je collega’s en jezelf.  

Ik schreef het al: wij hebben het hier op de redactie ook over gehad. We hebben afgesproken na werktijd alleen bij uitzondering – de spreekwoordelijke brand – gebruik te maken van de groepsapp. Daarbij is het sowieso niet verplicht om berichten na (je eigen) werktijd nog te lezen of erop te reageren. Hopelijk kunnen we – en jij ook – dan na het werk écht even uitloggen en uitrusten.  

Tekst: Daniela Silvestri
Illustratie: Marit Breuker