De centrale medezeggenschapsraad krijgt vanuit de decentrale raden unaniem het dringende advies om niet in te stemmen met de aangekondigde reorganisatie van de Hogeschool Rotterdam. Het bestuur wil de hogeschool herindelen in vijf ‘domeinen’, maar dat plan is niet goed onderbouwd, vinden de medezeggenschappers van instituten, kenniscentra en diensten. Ook is een deel van de onderbouwing geheim en dat zou niet moeten, vinden de decentrale raden.

Eind oktober kondigde het college van bestuur een reorganisatie aan van alle onderwijsinstituten. Zij zouden verdeeld worden over vijf domeinen. Ook de tweejarige associate degrees, die nu nog een eigen instituut vormen, de Rotterdam Academy (RAC), worden ondergebracht in een domein met bachelor- en masteropleidingen, zo is het idee.

De centrale medezeggenschapsraad (cmr) moet eerst instemmen met dat plan en riep begin november iedereen op om relevante inzichten en ideeën met decentrale medezeggenschapsraden te delen. Zoals met de eigen instituutsmedezeggenschapsraad, of met de raden van de diensten en kenniscentra. De cmr bespreekt dat met het bestuur, zodat zij het best mogelijke besluit kunnen nemen.

Te weinig informatie

Alle decentrale raden geven nu gezamenlijk het advies aan de cmr om niet met de reorganisatie in te stemmen. Ze hebben inhoudelijke bezwaren tegen het plan, en zijn bovenal niet te spreken over de geheimhoudingsplicht die het cvb met de cmr heeft afgesproken. Daardoor hebben de lokale raden te weinig informatie om een goed advies advies uit te brengen, vinden ze.

De cmr moet zich nu op deze adviezen beraden. De centrale raad heeft inderdaad het recht om niet in te stemmen met een reorganisatie, zoals de decentrale raden nu adviseren, maar zo’n hard veto spreekt de cmr zelden uit. Gisteren maakte de cmr bekend niet zoals gepland vandaag een oordeel te geven over de plannen, maar eerst nog extra overleg te willen voeren.

Openbaar advies

Naast het gezamenlijke unanieme advies van de decentrale raden om niet in te stemmen, hebben de raden ook hun eigen (negatieve) advies aan de cmr gestuurd. Slechts twee van de elf lokale instituutsmedezeggensraden hebben hun advies aan de cmr gepubliceerd. Dat zijn de raden van de Willem de Kooning Academie (imr-WdKA) en de Rotterdam Academy (imr-RAC). Ook twee bijzondere raden maakten hun advies bekend. Dat zijn het Inspraakorgaan diensten (IOD) en het Inspraakorgaan Kenniscentra (IOK). Vandaag kwam daar nog het advies van de imr van ISO bij.

De raden van de overige onderwijsinstituten hebben hun advies waarschijnlijk al wel naar de cmr gestuurd, maar niet gepubliceerd. Profielen heeft ook deze raden om hun adviezen gevraagd en er dus vijf ontvangen of gevonden op intranetsite Hint en op Mywdka.nl.

Gesprekken met cvb vertrouwelijk

In november vertelde de voorzitter van de cmr aan Profielen dat de gesprekken met het cvb vertrouwelijk zijn. Daar maken de lokale raden een punt van. ‘Het is niet mogelijk om advies te geven op iets waar de instituten geen inzage in hebben’, stelt bijvoorbeeld de imr van de RAC. Ook het inspraakorgaan van de diensten had liever ‘in volledige transparantie’ met de cmr opgetrokken in dit proces.

Ook de imr van de WdKA zou graag zien dat documenten waarop het cvb haar keuzes baseert, zoals een financiële risicoanalyse van de plannen, openbaar worden.

Centrale medezeggenschapsraad is dé gesprekspartner

Formeel hebben de decentrale raden niets te zeggen over het voorgenomen besluit, benadrukt het cvb in een Hint-bericht. ‘Medezeggenschap vindt plaats op hetzelfde niveau als waar de beslissing wordt genomen’, aldus het cvb. Maar de cmr heeft op 20 november de decentrale raden om input gevraagd, zodat de cmr op basis daarvan met het cvb in gesprek kan.

De imr van de WdKA wil echter, staat in haar advies, dat de decentrale raden ook gedurende de organisatieverandering worden geraadpleegd. Het inspraakorgaan van de kenniscentra deelt in haar advies aan de cmr een vergelijkbaar pleidooi. Het IOK noemt instemming zonder betrokkenheid ‘onrechtmatig’. Om ‘hun positie te versterken en de rechten van de medezeggenschap te waarborgen’ hebben de decentrale raden nu gezamenlijk juridisch advies gevraagd bij een onderwijsadvocaat.

‘Door onduidelijkheid neemt motivatie en betrokkenheid af’

Het IOD pleit voor heldere, tijdige en open communicatie. Dat kan het draagvlak voor de domeinvorming ten goede komen, denkt de raad. Vanuit de achterban van het IOD klinken ook zorgen over een scenario waarin medewerkers van de diensten van baan moeten veranderen binnen de HR. Dat zou kunnen, denkt het IOD, als door de domeinvorming overlap ontstaat in functies. Dit veroorzaakt onrust, zegt het IOD, ‘waardoor motivatie en betrokkenheid afnemen’.

Uit de achterban van het IOK komt een andere vrees naar voren: dat de reorganisatie leidt tot ‘naar binnen gekeerde energie’. Dat kan mogelijk de uitvoering van de strategische agenda verstoren.

‘Start met pilotdomeinen om lessen te trekken’

Bij medewerkers van de diensten zijn er, maakt het advies van het IOD duidelijk, twijfels over de haalbaarheid over het voorgenomen tijdpad waarbij de nieuwe organisatie op 1 januari 2027 moet draaien. Het IOD pleit voor een herziening van dat tijdpad ‘met realistische mijlpalen’. Ook vindt het inspraakorgaan het verstandig om te starten ‘met pilotdomeinen om lessen te trekken en draagvlak te vergroten.’

Medewerkers van de diensten zien ook kansen. ‘Door opleidingen en kenniscentra in domeinen te clusteren, ontstaat een structuur die beter kan inspelen op toekomstige ontwikkelingen in het onderwijs en het werkveld’, is een reactie die het IOD ophaalde bij haar achterban.

Vrees dat onderzoek ‘ondersneeuwt’

Bij de achterban van het IOK is men bezorgd dat de clustering er juist toe leidt dat ‘onderzoek ondersneeuwt in de massa van onderwijs. Welke garanties zijn er dat beide gelijkwaardig blijven?’ En: komt er bijvoorbeeld een minimum aantal fte voor onderzoekers?

Het IOK vreest ook dat de bestaande functies en structuren van de kenniscentra en CoE’s (Centre of Expertise) verdwijnen en dat daardoor ‘innovatie en interdisciplinariteit onder druk komt te staan’.

Bij de adviezen van de imr’en van de RAC en de WdKA ligt de nadruk bij de inhoudelijke kritiek resp. op het ‘waarom’ van de opsplitsing van de RAC en op het mogelijk verdwijnen van de eigen identiteit van de Willem de Kooning Academie.

Domeinvorming komt op ‘delicaat moment’

De imr van de WdKA stelt daarbij dat het plan om samen te gaan met CMI ‘op een delicaat moment komt’. De kunstacademie is net aan het herstellen van een curriculumverandering én een financiële reorganisatie. De imr wil de net herwonnen stabiliteit niet riskeren.

Voor de imr van de RAC blijft de kritiek dat het plan om de Ad’s van de RAC over de domeinen te verdelen, niet onderbouwd ‘lijkt’ met onderzoek. Het cvb schreef vorige maand op intranetsite Hint wel een uitgebreide motivatie over het waarom van de opsplitsing. ‘De Ad-opleidingen worden steviger verankerd binnen de hogeschool’, stelde het cvb onder andere. ‘Wat we samen hebben opgebouwd, blijft bestaan en krijgt meer betekenis binnen de domeinen. De Ad blijft een herkenbaar, eigen opleidingstype — ingebed in een sterkere structuur.’

‘Ruimte om merknaam te blijven voeren’

Van het verdwijnen van de naam van de RAC (Rotterdam Academy) lijkt geen sprake, wordt duidelijk uit hetzelfde Hint-bericht. ‘Het merk Rotterdam Academy verdwijnt niet uit beeld (…) De kracht van het merk blijft zichtbaar in onze samenwerking met mbo-scholen, in onze voorlichting, in de doorstroom van studenten en in de manier waarop wij als hogeschool deze unieke onderwijsvorm blijven positioneren.’

De uitlatingen van het cvb over het voortbestaan van de naam Willem de Kooning Academie zijn iets voorzichtiger. ‘Ook blijft er ruimte om WdKA als merknaam te blijven voeren’, schreef het bestuur in het recente bericht naar aanleiding van het protest van studenten.

Tekst: Jos van Nierop
Illustratie: Demian Janssen