Waarom doen goede makers soms zulke slechte dingen, en wat als je toevallig fan bent? Het valt me de laatste tijd steeds vaker op dat sommige grote spraakmakende artiesten een controversieel verleden hebben. En als ze dat nog niet hebben, hebben ze wel eens uitspraken gedaan waarbij één of meerdere groepen in de samenleving tegen de schenen worden geschopt.

Toen ik voor mijn status quaestionis op mijn opleiding onderzoek deed naar de dichter Lucebert en zijn oeuvre, kwam ik erachter dat er ver ná zijn overlijden bepaalde brieven van hem zijn ontdekt waarin zijn nazisympathieën en andersoortige foute oorlogsuitingen naar voren kwamen die zacht gezegd wat stof deden opwaaien. Een alom geliefde dichter, die juist bekend stond om het uitdragen van morele waarden, bleek daar ineens volledig tegenin te druisen. Wat moet je dan, als je een liefhebber bent van zijn werk?

Ik rondde het onderzoek af, maar bleef achter met een ander vraagstuk. Hoe kan het toch dat ik een lijst kan opnoemen van schilders, schrijvers, dichters en artiesten met waanzinnig mooi en goed werk die tegelijkertijd vreselijke uitspraken hebben gedaan of daden hebben verricht? Moet ik de kunst los van de kunstenaar zien?

Een andere vraag die hierbij interessant is, is de vraag of een goede maker nu eenmaal een doorgedraaide gek is (of geacht wordt dat te mogen zijn), óf is het een schild om diens gekheid te verbloemen en maar met alles weg te kunnen komen?

Het is een vraagstuk dat me nog lang bezig zal houden, al dan niet ook de vraag of het werk van de kunstenaar, schrijver of dichter – en daarmee bedoel ik het oeuvre – opnieuw geïnterpreteerd zou moeten worden op het moment dat zulke informatie aan het licht komt. Mag ik nog steeds naar muziek van een veroordeelde muzikant luisteren terwijl hij kwetsende en problematiserende uitspraken heeft gedaan?

Ik weet het niet, en hoewel het waarschijnlijk afhankelijk is van de situatie, betekent het in de kern dat op de één of andere manier de kunst altijd verbonden is met de maker. Misschien zit de waarheid in het werk dat je nog mag raken, maar je je tegelijkertijd kunt schamen voor de maker, en dan ben ik nog niet begonnen over in hoeverre dat de verantwoordelijkheid is van de ontvanger.

Ik heb het onderwerp van mijn scriptie in ieder geval gevonden.