Ga direct naar inhoud
Profielen | Profielen translated
19 november 2026

Zwart logo Profielen

Onafhankelijk nieuws van de Hogeschool Rotterdam

Photo of author

Okke de Jong is hogeschooldocent bij de Rotterdam Academy, gespecialiseerd in communicatietheorie, tekst, duurzaamheid en ondernemerschap. Hij heeft een geheel eigen kijk op zijn studenten, de vele facetten van het docentschap en zichzelf. Eerdere blogs van Okke vind je hier. 

Foto: Paul van der Blom

Recente blogs

Recente artikelen

Blog

Tijd om een lap grond in Zweden te kopen

Gepubliceerd: 19 November 2026 • Leestijd: 2 minuten en 29 seconden • Okke

We kunnen er niet meer omheen: de invloed van AI. Volledig platgeslagen onderwerp inmiddels, maar ik heb net een serie lessen over ethiek afgerond, en hopelijk heb ik mijn studenten wat besef bijgebracht over de gevaren van AI-gebruik. Want die zijn legio. En ik heb niet het idee dat mensen dit serieus genoeg nemen.

De futurist Ray Kurzweil voorspelt dat AI rond 2029 menselijke intelligentie zal evenaren en dat tegen 2045 een superintelligente, met mensen versmolten AI-beschaving ontstaat. Hij noemt dat de ‘singulariteit’ en hij is er absurd optimistisch over. Het is eigenlijk The Matrix, vermengd met Skynet uit The Terminator. Een horrorscenario, waarbij machines de heerschappij overnemen van de mens. En een superintelligente AI zal heel waarschijnlijk beslissen dat de mensheid beter uitgeroeid kan worden. Welkom, Apocalyps!

En dat is slechts het grotere plaatje. Wat te denken van autonome wapensystemen, die zonder tussenkomst van mensen beslissen over leven en dood? Of een complete politiestaat, waarbij AI via gezichtsscans de bevolking in de gaten houdt, zoals nu al in Hong Kong gebeurt? Heeft iemand Nosedive gezien, toevallig? Of hackers die, met behulp van AI, delen van een maatschappij naar believen lam kunnen leggen? Of AI-tools die worden gebruikt om biologische wapens te ontwikkelen? Deze ontwikkelingen zijn bepaald geen science fiction meer. Ze zijn realiteit.

Maar er liggen meer gevaren op de loer: hele massa’s mensen worden inmiddels ontslagen omdat hun werk net zo goed en sneller door AI kan worden uitgevoerd. Ik ben blij dat ik docent ben, want als tekstschrijver valt er geen droog brood meer te verdienen. Een kennis van mij heeft zijn werk als freelance graphic designer al opgegeven en besloten dat hij zich maar beter toe kan gaan leggen op permacultuur, ergens in een modderpoel in Brabant. Dan kan je wel janken dat het werk van AI lelijk en nep is, maar feit is dat AI echte creativiteit steeds meer verdringt. Godzijdank leiden we onze studenten op tot creatieve generalisten, want de vooruitzichten voor specialisten zijn somber.

En dan heb ik het nog niet eens over het absurde en immer stijgende energieverbruik van datacenters. AI-toepassingen verbruiken wereldwijd een hoeveelheid energie die inmiddels vergelijkbaar is met het totale jaarlijkse stroomverbruik van heel Nederland. Eén vraag aan een AI staat qua energie gelijk aan negen seconden tv kijken of één seconde een magnetron aanzetten. Denk daar maar ’s aan, als je ChatGPT vraagt welke onderbroek je vandaag aan moet trekken. Dagelijks worden er dus miljoenen van dit soort onzinnige vragen gesteld.

Wat mij, op korte termijn, het meeste zorg baart: onze studenten worden nou niet bepaald slimmer van AI. Ze slaan het essentiële leerproces van trial and error over. Ze gaan rechtstreeks naar een resultaat, terwijl ze niet langer kunnen beoordelen of het resultaat echt goed is. Bij iedere nakijkronde komt dit weer naar boven. Studenten hebben steeds minder een idee van wat ze inleveren.

Sinds de opkomst van de rekenmachine zijn mensen het hoofdrekenen verleerd, sinds de smartphone kennen we geen nummers meer uit ons hoofd. Ikzelf kan sinds Google Maps niet meer zelfstandig navigeren. En studenten nemen hersenloos foto’s van slides van een powerpoint, die gewoon op Brightspace staat. Tegelijk vergeten ze wat er nou eigenlijk op die slide staat. Want ze hebben dit uitbesteed aan een extern geheugen. Net als hun denkwerk. Daar hebben ze AI voor.

Mijn zoon studeert AI aan de Universiteit van Amsterdam en stelt me gerust dat het allemaal niet zo’n vaart zal lopen. Maar ik ben er verre van gerust op. De singulariteit is nabij. De wereld wordt gevaarlijker, werk wordt schaarser en mensen worden dommer. Tijd om een lap grond in Zweden te kopen. Met een .50 op het dak, om de barbaren buiten te houden.

Recente blogs

Recente artikelen

Reacties

Laat een reactie achter

One Response to Blog Okke: Tijd om een lap grond in Zweden te kopen

  1. Dat van die foto’s maken van dia’s heb ik ook nooit begrepen….

 

Spelregels

De redactie waardeert het als je onder je eigen naam reageert.

  1. Comments worden door de redactie gemodereerd. 's Avonds en in het weekend gebeurt dat niet standaard, en kan het dus langer duren voor je opmerking online komt.
  2. Houd het netjes, beschaafd, vriendelijk en respectvol. Niet vloeken of schelden.
  3. Dwaal niet af van het onderwerp (blijf ‘on topic’).
  4. Wees kort, duidelijk en maak een punt.
  5. Gebruik argumenten, geen uitroepen.
  6. Geen commerciële boodschappen.
  7. Niet op de persoon spelen.
  8. Niet discrimineren, aanzetten tot haat of oproepen tot geweld (ook niet voor de grap).
  9. Van bezoekers die een reactie achterlaten op de site wordt automatisch het IP-adres opgeslagen.
  10. De redactie geeft reacties die dreigende taal bevatten door aan de veiligheidscoördinator van de Hogeschool Rotterdam.

Lees hier alle details over onze spelregels.

Back to Top