‘Loppis‘ stond er op een geïmproviseerd bordje langs de weg, met een pijl eronder naar een grindweg. Geen idee wat dat was. Een klein gehucht waarschijnlijk. Daarna kwam ik een soortgelijk bordje nog zeker tien keer tegen op mijn rondreis door Zweden. Onbegrijpelijke taal op vakantie heeft altijd iets avontuurlijks. Het nodigt uit om te raden, zonder te googlen.

Nog ver vóór internet reed ik door het land dat toen nog Joegoslavië heette. Kameraad Tito was net dood en het land stevende af op het einde van het socialisme. Een grote wegenkaart was onmisbaar, want het land was tantoegroot en de wegen waren suboptimaal. We kwamen bij een officiële wegwijzer met de naam Milicija. Even checken op de kaart waar we dan ongeveer zaten. Ik kon het dorpje maar niet vinden. Twintig kilometer verderop weer precies zo’n bordje. Dertig kilometer verder weer een. Het bleek helemaal geen dorp te zijn.

Een ander raadselachtig bordje op vakantie: Ball Trap. Dat kwamen we tegen in Frankrijk. Vaak handgeschilderd of met stift gekalkt op een plankje. Meestal ergens tussen de korenvelden of aan de rand van een bos. En ook toen was er nog geen internet, dus het bleef lang spannend wat dat nou weer betekende. Dat werd ons pas duidelijk toen we een landweggetje waar zo’n bordje naar wees, maar eens insloegen. Ik houd het nog even spannend, aan het einde van deze column volgt het antwoord.

Het is eigenlijk helemaal niet zo leuk dat we nu altijd direct onze nieuwsgierigheid kunnen bevredigen met onze smartphone. Het mysterie wordt direct opgelost, raden is er niet meer bij, het even vragen aan locals evenmin. Als je op een bergtop in Slovenië een boterhammetje zit te eten, kun je onderwijl het streekarchief van de Betuwe raadplegen, foto’s tevoorschijn toveren van een explosie in de haven van Sebastopol (een kwartier geleden plaatsgevonden), de zes meest voorkomende varianten van het runenschrift met elkaar vergelijken of het beste recept voor Brusselse wafels opzoeken.

Langs de Duitse autobahn: een waarschuwingsbord met daaronder de tekst Spurrillen. In Wales: ARAF in grote witte letters op een slingerde landweg. In Hongarije: auto’s met sirenes en zwaailichten met de tekst Rendörség op de deuren. Om de een of andere reden word ik blij van dit soort mysterieuze woorden. Ze betoveren me en zetten mijn hersenen in de raadstand. Je kunt natuurlijk gewoon je telefoon onberoerd laten. Dat doe ik dan ook wel. Maar uiteindelijk… ’s avonds ga ik het toch opzoeken. Weg mysterie.

Afgelopen herfst was ik in een heel interessant gebied: de Westhoek, waar een dialect wordt gesproken waar de meeste Vlamingen geen jota van kunnen verstaan. Net als de Zeeuwen worden alle woorden die met een g beginnen met een h uitgesproken en de è-klank is vaak meer een ‘ah’. Daar zag ik om de haverklap borden langs de weg de tekst ‘Bachten de Kupe‘. Ik heb het lang uitgesteld, het googlen. Maar uiteindelijk zwichtte ik voor Google, want ik kwam er maar niet achter. Het betekent: ‘Achter de Kuip’. De Kuip is de rivier de IJzer. Het gebied ligt tussen de IJzer, de Noordzee en de Frans-Vlaamse grens.

He moe d’asjantoe ke hinderanoar hoan, want de stadjes zunder bangelik schone, ‘t landschap ook en de toale is d’rop en d’ran vrimd.

Goed, nu de ontknoping dan maar. Milicija, dat bleek uiteindelijk gewoon de aanduiding van de dichtstbijzijnde politiepost (‘militie’), niks geen leuk dorpje met ganzen in de straatjes en een terrasje met gammele tafeltjes en spotgoedkope wijn. Loppis: als je dat bordje volgt kom je uit bij een doorgaans saai woonhuis met een open garagedeur waarin tweedehands meuk is uitgestald tegen veel te hoge prijzen. En er zit niks leuks bij, want het zijn meestal Scandinavische huishoudartikelen uit de jaren ’70 en ’80. Spurrillen: geen echt gevaar, gewoon van die geulen in het versleten asfalt. ARAF: langzaam, dus: matig je snelheid. En als je de bordjes Ball Trap volgt, kom je uit bij een wedstrijdje kleiduiven schieten. Er staan daar dan wel jerrycans wijn en de Fransozen daar zijn chill. Rendörség betekent gewoon politie. Fijne vakantie en geef je oren en ogen de kost!

Illustratie: Demian Janssen