Aan de vooravond van Paarse Vrijdag vertoonde Included, een community die ijvert voor meer inclusiviteit op de HR, de film ‘Everybody’s Talking About Jamie’ (2017). ‘Juist nu de queeracceptatie terugloopt moet je het samen gezellig hebben’, zeggen de aanwezige studenten.

De film vertelt het verhaal van de jonge Brit Jamie Campbell die op school vertelt dat hij drag queen wil worden. Kan niet, luidt het antwoord. Aan Jamie – de film is gebaseerd op een waargebeurd verhaal – om het tegendeel te bewijzen.

‘Het is een fijne, toegankelijke en feel good-film’, zegt Sami Martins Ribeiro, die Included opzette, voorafgaand aan de telefoon. Ze hoopt dat de film een gesprek opwekt over de vraag over – bijvoorbeeld – hoeveel invloed je omgeving heeft op hoe vrij je zelf kan zijn. En wat de rol van de omgeving daarbij is: wat kun je als vriend, medestudent of bondgenoot doen?

De aandacht voor Paarse Vrijdag op de HR en het vertonen van de film ziet Martins Ribeiro ook als reactie op het recente nieuws dat de acceptatie van lbhti’ers onder tieners afneemt. ‘We zijn natuurlijk erg geschrokken. Ik weet niet wat ’t omgekeerde van emancipatie is, maar zo voelt het wel.’ Ze zegt erbij dat die recente studie betrekking had op middelbare scholieren, en de conclusies dus niet één-op-één door te vertalen zijn naar het hbo. ‘Het laat wél zien dat we er nog niet zijn, qua maatschappelijke acceptatie. En dat de aandacht voor sociale veiligheid en inclusie erg belangrijk blijft en nodig is.’

Niet dieper in de kast

De zorgen blijken ook te leven onder queer HR-studenten en medewerkers, maar zij zien dat nieuws zéker niet als aanleiding om weer dieper in de kast te kruipen of hun seksualiteit niet te tonen. Verre van zelfs. Juist nu is zichtbaarheid nodig, vinden ze.

In de aula van de Willem de Koning-academie staan rijen met pizzadozen voor de aanwezigen. Boven hun pizza vertellen studenten Annabel en Jonathan, beide eerstejaarsstudent docent Engels, dat dit hun eerste keer is bij een event van Included.

‘Juist nu de queeracceptatie terugloopt, moet je het samen gezellig hebben.’

Jonathan is straight, vertelt hij, maar juist hij was het die Annabel, die zich queer noemt, aanspoorde om mee te gaan. ‘Op de opleiding kan ik – gelukkig – mijzelf zijn. Ik denk dat docenten van huis uit inclusieve mensen zijn’, zegt Annabel. ‘Ik ben er groot voorstander van om te zijn wie je bent’, vult Jonathan aan. Annabel: ‘Ik hoop vanavond vooral gelijkgestemden te vinden. Juist nu de queeracceptatie terugloopt moet je het samen gezellig hebben, denk ik. En respect tonen voor elkaar: ik respecteer jou, jij respecteert mij.’

Eigen bubbels

De studenten Hugo, Therese, Duda hebben elkaar op de Willem de Kooning ontmoet. Hugo noemt zichzelf een ‘ally’, Duda is biseksueel en Therese is heteroseksueel. Hugo: ‘Ik ben hier vanavond omdat het belangrijk is dat ik mijn vrienden steun.’ Volgens hem komt de afname in acceptatie voor lbhti’ers omdat de samenleving een stuk ruwer en guurder geworden is. ‘Je ziet het in de politiek, maar ook op sociale media.’

Therese: ‘Heel veel mensen zitten in hun eigen bubbel en leefwereld en komen daardoor nauwelijks meer in contact met anderen. En alles wat ze dan niet kennen, is vreemd en anders.’ Duda zegt het plat: ‘Queer mensen moeten elkaar gewoon zoenen in het gezicht van de haters. Daar leren ze vanzelf wel mee omgaan.’

‘De cure voor intolerantie is vooral exposure, mensen moeten het zien en ook beseffen dat het normaal is.’ 

Hugo vertelt dat hij opgroeide in Barendrecht, onder de rook van Rotterdam, waar lbhti-mensen nauwelijks zichtbaar zijn. Op de middelbare school was homoseksualiteit nauwelijks een onderwerp van gesprek. Pas toen hij naar Rotterdam verhuisde en in een multiculturele omgeving terecht kwam waar ‘queer zijn gewoon normaal is’, hem dat ook aan het denken zette. Therese: ‘De cure voor intolerantie is vooral exposure, mensen moeten het zien en ook beseffen dat het normaal is.’ 

‘Joy’ als daad van verzet

Janine, eindredacteur bij Included, hoopt dat de film ‘queer joy’ laat zien. ‘Want coming out-films zijn vaak tragische verhalen. Dat is óók mooi, maar ik denk dat het heel goed is om in juist in deze donkere tijden te laten zien dat er ook heel veel joy is. Dat is ook een daad van verzet.’ In zekere zin vindt ze het jammer dat er vanavond veel queers en hun ally’s rondlopen, want ze denkt dat het van belang is dat juist heteroseksuele mensen die niet vaak in aanraking komen met queers die boodschap ontvangen.

Volgens Mijke ligt de kern van acceptatie van lbhti’ers juist bij de mensen die ‘dat zo ingewikkeld vinden’. ‘Zij moeten aan de slag. Uiteindelijk is het hun probleem. We hebben echt de ally’s nodig. Het echte werk komt nu vanuit hen, niet vanuit ons.’ Ze vertelt dat ze biseksueel is, maar getrouwd is met een man. ‘Ik ben redelijk straight passing. Ik probeer me er bewust van te zijn. Ik heb een zeker privilege. Misschien heb ik iets meer mentale ruimte om de moeilijke gesprekken aan te gaan, omdat ik niet te maken heb met discriminatie.’

Groepsdruk en onzekerheid

Aske, HR-medewerker, blikt terug op haar middelbareschooltijd. ‘Ik was op die leeftijd ook best wel naar. Als je kijkt naar die leeftijdscategorie, dan denk ik dat ’t uiteindelijk met heel veel van die jongeren wel goed komt.’ Ze kampen met groepsdruk, onzekerheid, zoeken naar een identiteit. ‘Als ik er nu op terugkijk speelde dat toen óók.’

‘Ik vind ’t vooral erg zielig voor de queer jeugd die denkt: Oh god, ik ben de enige’

Op jonge leeftijd moeten mensen al in contact komen met queer mensen, vindt Mijke. Dan leren ze ervan en biedt het een weerwoord aan groepsdruk, want op die leeftijd is het normaal dat jongeren zich ‘afzetten tegen de heersende groep’. Daar profiteren jonge mensen die zoeken naar hun identiteit en seksualiteit ook van, als een vorm van steun, vinden ze alle drie. Aske: ‘Ik vind ’t vooral erg zielig voor de queer jeugd die denkt: “Oh god, ik ben de enige”. En natuurlijk, er is nu internet, je bent niet létterlijk de enige cishetero.’

En toeval of niet: een paar minuten voordat de film van start gaat, kleurt een regenboog boven de ondergaande zon boven de Willemsbrug. Een stukje queer joy, in het klein.

Tekst en foto’s: Rutger de Quay

Lees ook:

Volg ons op Instagram