Niet of niet goed kunnen lezen of schrijven maakt het leven heel ingewikkeld. Daar moeten we ons bewust van zijn, betogen Lisa, Tarik, Rens en Larissa, derdejaars studenten communicatie op de HR. Als niet iedereen je boodschap kan volgen, laat je als communicatieprofessionals iets liggen. Aandacht voor laaggeletterdheid zou daarom een standaard onderdeel van de opleiding moeten zijn.

Laaggeletterdheid is een probleem dat we in Nederland te vaak over het hoofd zien. Toch gaat het om 2,5 miljoen mensen die moeite hebben met lezen, schrijven, rekenen en/of digitale vaardigheden. Dat zijn geen uitzonderingen aan de rand van de samenleving. Het zijn ouders op het schoolplein, collega’s op de werkvloer, mensen die dagelijks vastlopen in een wereld die steeds taliger en digitaler wordt.

Juist daarom is het opvallend hoe weinig aandacht dit onderwerp krijgt binnen onze opleiding communicatie. Want als toekomstige communicatieprofessionals dragen wij verantwoordelijkheid voor begrijpelijke, inclusieve en toegankelijke communicatie. Maar hoe kunnen we die verantwoordelijkheid nemen als we nooit leren hoe groot het probleem eigenlijk is?

Wie laaggeletterd is, loopt tegen obstakels aan die voor anderen onzichtbaar zijn: een bijsluiter die niet te begrijpen is, een DigiD-proces dat onmogelijk voelt, een mail van school die je liever niet opent. De schaamte is groot, de drempel om hulp te vragen nog groter.

Tijdens ons project spraken wij iemand die dit dagelijks ervaart. In onze podcast vertelde zij hoe zij jarenlang situaties vermeed, documenten niet durfde te ondertekenen en zich dom voelde, terwijl zij dat absoluut niet is. Haar verhaal liet zien hoe krachtig communicatie kan zijn: zowel verbindend als uitsluitend.

Met onze projectgroep besloten we dat dit anders moet. Daarom startten we een Instagram-account waar we feitjes, persoonlijke verhalen en video’s delen die laten zien hoe laaggeletterdheid eruitziet. De reacties zijn helder: veel studenten wisten niet dat het probleem zó groot was.

Ook het gastcollege van de Stichting Lezen en Schrijven voor alle communicatiestudenten maakte indruk op studenten. Stichting Lezen en Schrijven liet zien hoe je met begrijpelijke taal en toegankelijk design écht verschil kunt maken. Het liet ons zien dat het onderwerp leeft zodra je het zichtbaar maakt.

Bewustwording is echter naar onze mening niet genoeg. Daarom pitchten we onze boodschap bij de coördinator van Taalkracht Nederlands: maak laaggeletterdheid onderdeel van het curriculum. Niet als losse workshop, maar als structureel onderdeel van de opleiding. Want een communicatieprofessional die niet weet hoe je voor iedereen communiceert, mist een essentieel deel van zijn vak.

Laaggeletterdheid is geen detail aan de zijlijn. Het raakt dagelijks miljoenen mensen, vaak op momenten waarop je het niet ziet. Als wij binnen onze opleiding zeggen dat communicatie draait om verbinding, dan hoort daar ook bij dat we leren hoe we die verbinding voor iedereen toegankelijk maken. Daarom zou het waardevol zijn als laaggeletterdheid een vaste plek krijgt binnen onze studie. Om betere, bewustere en inclusievere communicatieprofessionals te worden.

Voor onze opleiding zien we er een plek voor in het curriculum. Maar voor elke professional die met mensen gaat werken kan aandacht voor laaggeletterdheid een belangrijk en waardevol onderdeel zijn in de opleiding. Denk aan social work, verpleegkunde of humanresource management. We hopen dan ook dat andere opleidingen – of studenten van die opleidingen – ons voorbeeld volgen.

Volg ons op Instagram