Ga direct naar inhoud
Profielen | Profielen translated
16 november 2026

Zwart logo Profielen

Onafhankelijk nieuws van de Hogeschool Rotterdam

Minister schrapt ‘renteplafond’ voor studenten: plan kost veel meer dan verwacht

Gepubliceerd: 23 October 2026 • Leestijd: 1 minuten en 54 seconden • Nieuws

Met een maximale rente van 2,5 procent op studieleningen zouden studenten niet meer voor grote verrassingen komen te staan. Maar het plan van de coalitie blijkt vier keer zo duur als verwacht. Daarom wil minister Letschert ervan af.

Tijdens de coalitieonderhandelingen spraken D66, VVD en CDA af dat studenten voortaan nooit méér dan 2,5 procent rente zouden betalen op hun lening bij DUO. Dit ‘renteplafond’ zou vanaf 2029 ‘maar’ 40 miljoen euro per jaar kosten, dachten ze toen.

Maar nu blijkt dat de maatregel vier keer zoveel zal gaan kosten: 160 miljoen euro. Donderdag stuurde minister Letschert een brief aan de Kamer met haar bedenkingen. Bij nader inzien is de rentemaatregel te duur, te risicovol en dus ‘onverstandig’.

Daarbij speelt mee dat de druk op haar begroting toeneemt. Onder meer doordat andere ministeries bezuinigingen terugdraaien of uitstellen. Eerder werd al bekend dat OCW een mogelijke korting van 1,2 miljard boven het hoofd hangt. Ook moet het ambtenarenapparaat van het ministerie fors kleiner.

Belofte aan studenten

Ervoor zorgen dat studenten makkelijker kunnen rondkomen was een belangrijke belofte van dit kabinet. Studentenorganisatie ISO is dan ook ‘teleurgesteld’, schrijft het in een persbericht. De Landelijke Studentenvakbond is ‘woest’: zonder plafond weten studenten nooit hoeveel ze uiteindelijk moeten terugbetalen.

Maar de risico’s van een renteplafond zijn groot. Het geld dat de overheid aan studenten uitleent, moet het zelf ook lenen op de kapitaalmarkt. Als de rente daar hoger is dan het plafond, kost het dus geld.

Zo rekende de coalitie op een renteplafond van 2,5 procent en een staatsrente van 2,7. Dat zou dan zo’n 40 miljoen kosten. Maar nu lijkt de rente al te stijgen naar 3,3 procent, schrijft Letschert, en dan kost het vier keer zoveel.

Nodigt uit om meer te lenen

En de rentes zijn ook wel eens hoger geweest. In 2008 was het 4,1 en in 1992 iets meer dan 11 procent. Dergelijke rentes zouden de schatkist nu zo’n 320 miljoen tot 1.700 miljoen euro kosten.

Daar komt bij dat een maximumrente studenten uitnodigt om meer gaan lenen. Als de DUO-rente veel lager is dan de rente op spaarleningen, kun je met je lening zelfs een leuk zakcentje verdienen.

Kritische vragen

Toch is de teleurstelling van studenten wel te begrijpen. De coalitie beloofde ook al per 2027 de basisbeurs met enkele tientjes verhogen. Dat is verschoven naar 2028, schreef minister Letschert een paar maanden geleden aan de Tweede Kamer.

Het schrappen van de rentemaatregel zal ongetwijfeld tot kritische vragen leiden in de politiek. Volgende week praat de Kamer over de onderwijsbegroting. Dit soort beloftes terugtrekken valt zelden goed.

Daar lijkt Letschert rekening mee te houden. Ze schrijft dat ze met de gereserveerde 40 miljoen euro ‘helaas’ geen nuttig renteplafond kan instellen. Maar ze heeft nu wel 40 miljoen euro op de plank liggen. Misschien kan de Kamer er nog iets voor bedenken? vraagt de minister in haar brief.

Tekst: HOP, Olmo Linthorst
Beeld: Demian Janssen

Recente artikelen

Recente reacties

Reacties

Laat een reactie achter

8 Responses to Minister schrapt ‘renteplafond’ voor studenten: plan kost veel meer dan verwacht

  1. Als docent corporate finance dacht ik jarenlang dat een begroting bedoeld was om te berekenen wat plannen kosten. Dat blijkt een beroepsmisvorming. Een begroting is een document waarin de overheid vastlegt welke werkelijkheid voorlopig gewenst is.

    Het renteplafond voor studenten zou 40 miljoen kosten. Nu wordt het 160 miljoen. Dus verdwijnt niet de verantwoordelijke berekening, maar het renteplafond. De thermometer wordt ontslagen wegens koorts.

    De verklaring is dat de rente kan stijgen. Een opmerkelijke ontdekking bij het ontwerpen van een renteplafond. Blijkbaar had men ook een dijk besteld, totdat iemand vertelde dat er water tegenaan kon komen.

    Bij de begroting 2027 wordt dezelfde bestuurlijke alchemie toegepast: besparingen bestaan zodra ze zijn opgeschreven; de werkzaamheden die ervoor moeten verdwijnen, bestaan nog even door. Dat tussenliggende probleem heet uitvoering en wordt ondergebracht bij iemand die niet aan tafel zat.

    De Rekenkamer vraagt om onderbouwing. Dat is hinderlijk. Onderbouwing maakt een plan controleerbaar en daarmee onnodig kwetsbaar.

    Ondertussen is het renterisico niet verdwenen. Het ligt gewoon weer bij de student. De staat vindt het risico te groot voor de schatkist, maar geschikt voor iemand met een bijbaan en een kapotte fietslamp. De kapitein heeft de reddingsboot verkocht en adviseert de passagiers aan hun drijfvermogen te werken.

    Natuurlijk moeten studenten verantwoordelijkheid leren dragen. Daarom krijgen ze schulden. De overheid heeft haar verantwoordelijkheid al genomen: zij heeft uitgelegd waarom haar belofte niet doorgaat.

    Als een student bij mij zo rekent, krijgt hij een herkansing.

    Als hij daarna volhoudt dat niet zijn berekening, maar de werkelijkheid moet worden aangepast, raad ik hem een bestuurlijke loopbaan aan.

  2. Huh, wat is hier een ‘spaarlening’? Zelfs als ik het woord google krijg ik alleen maar resultaten over spaarrekeningen, moet dat er staan?

    Is het ooit in de praktijk voorgekomen dat de rente op spaarrekeningen hoger lag dan de rente op DUO leningen? Volgens mij krijg je al heel lang geen donder meer als je spaart, dan klinkt het niet alsof dit een mankement is waar rekening mee gehouden hoeft te worden.

  3. Spaarlening is het begrip dat gebruikt wordt voor: lenen bij DUO, en het geleende geld op een spaarrekening zetten

  4. @Edith van Gameren, dank voor de verduidelijking. Ik ben erg benieuwd of hier ergens rekenvoorbeelden van zijn die aantonen hoe hoog dat ‘zakcentje’ dan is. Misschien schat ik het laag in (best mogelijk), maar met de maximale hoeveelheid per maand die je van DUO kan lenen, heb je een fikse ‘spaarlening’ schuld nodig om hier iets uit te halen. Laat ik het zelf eens proberen met de getallen van 2026.

    Het is wat moeilijk rekenen omdat je aannames moet maken, maar als je ervan uit gaat dat de basisbeurs de kosten dekt voor studeren, waar het voor bedoeld is, en de lening het enige optionele deel is dat je hiervoor zou gebruiken, kom je uit op 315,17 per maand wat je kan ‘spaarlenen’.

    Natuurlijk is dit fors meer als je de basis- en aanvullende ook kan ‘spaarlenen’ maar dan ga je uit van een vermogend persoon die hun studie anders kan bekostigen, voor elke andere student gaat dit bedrag naar collegegeld, boeken e.d., dat zal mogelijk voor een kleine groep studenten opgaan maar is geenszins de norm.

    Zelfs als je uitgaat van een renteplafond van 2,5%, verdien je niets aan ‘spaarlenen’ bij de reguliere banken die spaarrentes onder de 2% hebben. Als je een bank vindt die je 3% geeft, hou je dus 0,5% aan rendement over. Dat zou in theorie wat kunnen opleveren (met het leenbedrag zo’n 187 euro in het eerste jaar, wat inderdaad beter is dan ik aanvankelijk dacht), ware het niet dat je het inflatie-percentage van 3,4% nog moet meerekenen.

    Je moet dus ergens 5,9% rente zien te incasseren wil je quite spelen met het voorgestelde renteplafond en het inflatiepercentage. Volgens mij krijg je dat nergens en is het niet logisch voor een overheid om zich hier zorgen over te maken, maar ik zal als caveat aangeven dat ik geen econoom ben en misschien iets te simpel denk?

  5. Dat klinkt niet als een goed verdienmodel inderdaad 🙂 Ik herinner me een tijd dat de rente op studieleningen 0 procent was, en dat sommige studenten daarom meer dan nodig leenden en met dat geld gingen beleggen.

  6. @Edith, ja, ik kan me voorstellen dat als je het gebruikt voor beleggen dat je een beter rendement kan halen, maar dat is natuurlijk ook iets anders dan het op een spaarrekening zetten :-).

    Ik ben zelf geen belegger dus ik moest het even googlen, en een rendement bij beleggen van 5% na inflatie is niet ondenkbaar. Dat levert dus ook geld op bij de beoogde 3,3% rente op studieschuld.

    Ik ga even grof rekenen op jaarbasis en dan een effectief rendement van 1,7% (verschil tussen 5% en 3,3%), als je het leendeel van de studiebeurs gebruikt om te beleggen (3782,04 euro per jaar) en je je winst herinvesteert:
    Na 1 jaar heb je ong. 4425 euro, een winst van ong. 625 euro.
    Na 2 jaar heb je ong. 9602 euro, met een winst van 2038 euro.
    Na 3 jaar, 15659 euro, met een winst van 4313 euro.
    Na 4 jaar, 22746 euro, met een winst van 7618 euro.

    Ja dit is eigenlijk best rendabel als ik het zo bekijk. Over 4 jaar heb je een extra zakcentje van gemiddeld 160 euro per maand bereikt (7618/36). Je moet wel willen investeren en die 5% rendement behalen, maar financieel gezien is het interessant.

    Ik ben er nog niet over uit of ik dit daadwerkelijk een probleem vind. Principieel, OK, dit is niet waar stufi voor bedoeld is, maar ze hadden ook een ander systeem kunnen bedenken dan studenten simpelweg geld geven (zoals bijv. direct collegegelden betalen, of meer barrieres op het leenproces). Voor het de naam DUO kreeg heette deze organisatie het IBG, en vertaalde die afkorting in de mond van studenten naar de “Immer Begripvolle Gever”, dat suggereert wel dat het systeem altijd al een probleem had.

    Aan de andere kant kan ik me afvragen of een “student investeringsfonds” waarmee economisch aangelegde studenten kunnen starten op de aandelingenmarkt niet gewoon positieve resultaten kan opleveren, zowel voor de studenten in kwestie als voor de economie.

    Het probleem ontstaat, dunkt me, dat dit een problematisch argument is voor het niet hanteren van een renteplafond omdat niet iedere student kan en wil gaan beleggen. Als je het beleggingsrendement daar wel voor gebruikt, dwing je eigenlijk iedere student te kiezen tussen of de aandelenmarkt, of een financiële strop.

  7. @Edith, dank je, maar ik zit een klein beetje te wachten tot iemand met een economie-master me gaat vertellen dat ik onzin reken :D.

 

Spelregels

De redactie waardeert het als je onder je eigen naam reageert.

  1. Comments worden door de redactie gemodereerd. 's Avonds en in het weekend gebeurt dat niet standaard, en kan het dus langer duren voor je opmerking online komt.
  2. Houd het netjes, beschaafd, vriendelijk en respectvol. Niet vloeken of schelden.
  3. Dwaal niet af van het onderwerp (blijf ‘on topic’).
  4. Wees kort, duidelijk en maak een punt.
  5. Gebruik argumenten, geen uitroepen.
  6. Geen commerciële boodschappen.
  7. Niet op de persoon spelen.
  8. Niet discrimineren, aanzetten tot haat of oproepen tot geweld (ook niet voor de grap).
  9. Van bezoekers die een reactie achterlaten op de site wordt automatisch het IP-adres opgeslagen.
  10. De redactie geeft reacties die dreigende taal bevatten door aan de veiligheidscoördinator van de Hogeschool Rotterdam.

Lees hier alle details over onze spelregels.

Aanbevolen door de redactie

Back to Top