Drie jaar geleden sprak Profielen met enkele HR-studenten over de oorlog in Oekraïne, die toen net uitgebroken was. De kaarten zijn op het slagveld inmiddels fors anders geschud nu de VS dreigen hun steun in te trekken. Wat doet dat met Oekraïense (oud-)studenten en medewerkers van de Hogeschool Rotterdam? In een serie van drie interviews praten we erover met hen.

Daria Trubachova (26) is afgelopen jaar afgestudeerd aan de opleiding international business. Ze woont in Rotterdam en is op zoek naar werk. Toen de oorlog uitbrak kon ze drie nachten niet slapen van stress en angst, vertelde ze destijds.

Drie jaar geleden zei je dat je vooral vrede wilde. En nu zitten we hier…

Lachend: ‘Ik had eigenlijk niet verwacht dat de oorlog zo lang zou duren. Na een jaar zouden ze wel stoppen, dacht ik. Ik had de hoop dat wij de oorlog wel zouden kunnen winnen. Inmiddels moet Oekraïne concessies doen, vrees ik. En nog steeds wil ik vooral vrede.’

Is de kans op vrede groter of kleiner geworden, denk je?

‘Goede vraag. Ik twijfel: Oekraïners willen vrede, maar dat wordt niet door ons besloten. Die beslissing wordt in Moskou, Washington en door de Europese Unie genomen. De vraag of er vrede komt heeft inmiddels meer met politiek te maken dan met Oekraïne zelf. Veel politici hebben baat bij oorlog.’

Is het een raar idee dat Oekraïners niet over hun eigen lot beslissen, maar die keuze elders gemaakt wordt?

‘Het is frustrerend, het is niet oké. Maar je kunt er zo weinig aan doen. Zeker als je je bedenkt hoe klein Oekraïne is en hoe groot Rusland is: de Russen kunnen eindeloos blijven doorvechten. Ze halen hun soldaten uit gevangenissen, zelfs uit Noord-Korea. De Oekraïense soldaten zijn op een gegeven moment op.’

Hoelang duurt de oorlog nog, denk je?

‘Dat kan jaren zijn, tien jaar misschien wel. Kijk naar Syrië…’

En wat doet dat met jou?

‘Toen we elkaar drie jaar geleden spraken had ik het echt zwaar. Je wilt betekenisvol zijn, maar uiteindelijk kan je zo weinig doen. Nog steeds voel ik me af en toe verdrietig, zeker als je naar video’s uit Oekraïne kijkt. Je ziet mensen letterlijk doodgaan. Maar je kunt zo weinig doen.’

De aanleiding voor dit interview was dat de Oekraïense president Zelensky in het Witte Huis de deksel op zijn neus kreeg van president Trump: de hulp wordt afgeknepen en Oekraïne moet ‘dankbaar’ zijn …

‘We zíjn ook dankbaar. En ik snap dat de situatie lastig is, voor de VS, voor Europa en Nederland. Nederland is een klein land, nog steeds zijn vluchtelingen hier welkom en levert het steun. Tegelijkertijd heeft Nederland ook zelf genoeg problemen. En nog steeds is Nederland barmhartig met Oekraïne.’

Maakte je je zorgen, toen je de beelden uit Washington zag?

‘Ja, maar het is minder geworden. Ik kan mij wel zorgen maken, maar de uitkomst ligt niet bij mij. We zijn afhankelijk van het spel dat politici spelen.’

Woont je oma nog steeds in Oekraïne?

‘Ja, ze heeft een tijdje in Italië gezeten maar ze kon daar niet aarden. Ze voelde zich er opgesloten, sprak de taal niet, was van anderen afhankelijk. Nu bellen we wekelijks, soms hoor ik de raketten overvliegen aan de telefoon. In die gesprekken voel ik me soms schuldig dat ik hier in Nederland zit. Ik leef hier mijn leven, heb plezier.’

Ervaar je steun van mensen in Nederland?

‘Een heel stuk minder. Veel mensen zijn de oorlog in Oekraïne vergeten, denk ik. En dat snap ik: er zijn genoeg problemen in de wereld. En wat zouden ze moeten vragen of zeggen, ze kunnen niks aan de situatie veranderen.’

Hoe zie je de toekomst?

‘Uiteindelijk hoop ik dat er vrede komt.’ Lachend: ‘Ik vind het zo basic om dat te zeggen. En dat de mensen in Oekraïne een beetje kunnen leven, op adem kunnen komen. In Oekraïne zitten vrienden van mij al drie jaar dag in, dag uit in de oorlog. De restaurants zijn open, mensen gaan uit. Maar oorlog doet ook veel met de mind van mensen.’

Lees ook:

Tekst en foto: Rutger de Quay