Als ik alleen al het woord ‘tentamen’ hoor, breekt het angstzweet me al uit. Ik begin altijd ruim op tijd met studeren en ik maak een planning waar ik me aan houd. Maar hoe dichterbij de toetsweek komt, hoe paniekeriger ik word. Ik ben bang dat ik mijn tentamens verpruts of een black-out krijg, vakken niet haal of moet herkansen en daardoor studievertraging oploop. Hoe kan ik beter omgaan met die tentamenstress?

Liefs, Stresskuiken

Beste Stresskuiken,

je bent al hartstikke goed bezig! Een goede voorbereiding is het halve werk en dat zit – als ik het zo lees – wel snor. Als je dan ook nog eens goed weet wat er van je wordt verwacht tijdens een tentamen en op welke stof je moet focussen, dan neem je al een stuk stress weg bij jezelf.

Je schrijft dat je bang bent om je tentamens te verprutsen, om te falen, en daardoor krijg je die stressgevoelens. Je faalangst kan voortkomen uit perfectionisme. Perfectionisme kan in je voordeel werken en je de motivatie geven om de lesstof zo goed mogelijk onder te knie te krijgen. Er is niks mis met ambitieus zijn en het goed willen doen, maar het kan ook flink in de weg zitten doordat je het té goed wil doen en daardoor teveel piekert, te weinig rust pakt of uitstelgedrag vertoont.

‘Veel mensen denken dat perfectionisme bij je hoort. Dat het niet kan veranderen. Maar onderzoek laat zien dat het wel kan veranderen en nog best snel ook’, vertelde docent-onderzoeker Anne van Woezik in een eerder artikel op Profielen. En zij kan het weten, want ze doet er jarenlang onderzoek naar. Als je dus stress of faalangst ervaart vanwege perfectionisme, is dat goed aan te pakken.

We hebben wat tips verzameld, waar ook Eveline Glansbeek bij heeft geholpen. Zij is trainer en coach bij Studentenwelzijn en geeft ook workshops om stress te managen.

Tip 1: ‘Je hoeft de lat niet zo hoog te leggen. Het is bijvoorbeeld niet realistisch om elk vak met een 10 te halen. Ook met een 6 mag je blij zijn, en al helemaal als het een vak is waarbij je geworsteld hebt met het begrijpen van de stof.

Tip 2: ‘Vaak zijn het de gedachten die je hebt die voor veel stress kunnen zorgen. Het is waardevol om je gedachten te onderzoeken. Wat zeg je eigenlijk tegen jezelf als je gestrest bent? Zijn die gedachten helpend, of zorgen ze juist voor nóg meer druk? Het opschrijven van je gedachten of bespreken met iemand werkt meestal goed’, adviseert Glansbeek.

Tip 3: Ook deze tip heeft te maken met je gedachten. Wees niet te streng voor jezelf. Misschien hoor je het kritische stemmetje van je inner saboteur zeggen: ‘Je kan dit niet! Je bent niet goed genoeg!’, maar zou je hetzelfde zeggen tegen je beste vriend? Ik gok dat het antwoord ‘nee’ is. Dus: doe dat ook niet bij jezelf.

Tip 4: Probeer om te denken. Als je je goed hebt voorbereid en je de stof kent, waarom zou je het tentamen dan niet halen? Ga niet uit van het worst case-scenario, maar geloof in jezelf en dat je je tentamen haalt. Zo ga je met een positievere mindset je toetsweek in.

Tip 5: Je zegt in je vraag ook dat je bang bent om studievertraging op te lopen. Ik snap dat je van die gedachte in de stress schiet, maar dat is nog helemaal nog niet aan de orde. Als je het stap voor stap aanpakt, raak je niet gestrest over iets wat in de verre toekomst zou kúnnen gebeuren (maar ook niet met zekerheid gaat gebeuren). Mindfulness kan je helpen om meer in het moment te zijn.

Dan zijn er nog een paar kleine dingen die je nét voor je tentamens een gerust gevoel kunnen geven: pak je nachtrust, eet en drink voldoende, zorg dat je weet waar je moet zijn voor je tentamen, wees op tijd aanwezig en check of je alles bij je hebt voordat je van huis vertrekt. Ook fijn: beloon jezelf na je tentamens met een self care-avond, bioscoopbezoekje of een andere leuke beloning naar keuze.

Kom je er niet uit, dan kan je voor hulp op de hogeschool terecht. Op de HR kan je via Studentenwelzijn vanaf mei de workshops ‘Stressmanagement’ en ‘Fluitend door je laatste kwartaal’ volgen; je kunt ook altijd bij je decaan aankloppen.

Glansbeek geeft ook mee om op de Hintpagina Hulp bij studie – Stress te kijken voor meer tips en informatie. ‘Ook een leuke tip is om naar de studentenwelzijnspodcast te luisteren, daar interview ik studenten over onderwerpen zoals stress’, vertelt Glansbeek.
Deze twee afleveringen zijn volgens haar een aanrader op dit thema:

En vergeet niet: Falen is oké. Het kan gebeuren dat je net je dag niet hebt of dat je door privéomstandigheden niet geconcentreerd bent. Dat wil niet zeggen dat je niet goed genoeg bent.

Tekst: Daniela Silvestri
Beeld: Marit Breuker