Hoe dichterbij het einde van het studiejaar komt, hoe meer er op m’n to do-lijstje lijkt te staan. Best wel stressvol. Ik doe op dat soort momenten m’n oortjes in en dat helpt wel om me weer zen te voelen. Maar de puntjes op m’n to do-lijstje worden helaas niet vanzelf afgevinkt. Hoe mooi zou het zijn als muziek luisteren me kan helpen bij het studeren? Mijn vraag is dus: Hoe kan ik mijn productiviteit verbeteren met muziek? 

Liefs,
Muzieknood

Beste Muzieknood, 

Muziek op en als een speer door je studieboek, je verslag op tijd af en alle stof voor dat moeilijke tentamen moeiteloos in je hoofd stampen. Dat klinkt als – cringe alert – muziek in mijn oren. Maar werkt het ook zo?  

Je geeft aan dat je muziek gebruikt om tot rust te komen. Blijf dat vooral doen, want hoe relaxter je aan de stressvolle eindperiode van je studiejaar begint, hoe beter. Welke muziek jou blij maakt, ligt helemaal aan je muzieksmaak en je bui. De ene keer kan dat Taylor Swift zijn, de andere keer beukende techno. En smaken verschillen, dus dat is bij iedereen weer anders. 

Of muziek je productiviteit kan verbeteren, daar is de wetenschap verdeeld over. Het lijkt vooral te liggen aan het soort taak dat je doet. Muziek kan je namelijk óók afleiden. Een complex artikel lezen en begrijpen of berekeningen doen wordt lastiger als je naar een nummer met veel tekst of heftige beats luistert. Volgens verschillende wetenschappelijke onderzoekers die in dit onderwerp zijn gedoken, werkt stilte dan ook het allerbeste als je geconcentreerd bezig bent of als je moet multitasken. 

Geen zin in stilte? Muziek kan juist wél helpen met geestdodende taken als knip- en plakwerk in een Excel document of data-invoer. Het maakt zo’n verplicht taakje van je to do-lijst nét iets minder vervelend. En ook bij creatieve opdrachten kan muziek je juist helpen om in de juiste flow te komen. 

Daarnaast geldt met betrekking tot concentratie en productiviteit voor muziek: hoe rustiger, hoe beter. Ambient noise – omgevingsgeluid zoals regen, wind, golven of witte ruis – helpt om afleidende gedachten te blokkeren. En dat is weer bevorderlijk voor je concentratie. Er zijn verschillende apps met ambient noise die je kunt downloaden. Of zoek op muziekstreamingsplatformen naar speciale playlists. 

Lo-fi beats en chillhop zijn ook wat rustigere, veelal instrumentale genres die je met gemak op de achtergrond kunt afspelen zonder afgeleid te worden. Ook voor deze genres vind je op Spotify of YouTube verschillende playlists. Gebruik dan zoektermen zoals “study beats” of “focus flow”. 

En dan heb je nog de binaurale beats. Dat is wanneer je twee geluidsfrequenties aan elk oor afzonderlijk te horen krijgt. Deze beats verschillen net een klein beetje van elkaar. Je hersenen nemen daardoor een derde, denkbeeldige toon waar, de binaurale beat. Deze binaurale beats kunnen bij sommige mensen de stemming, focus en ontspanning positief beïnvloeden. Let op: voor binaurale beats moet je een koptelefoon op, het heeft geen effect via een speaker. 

Van klassieke muziek werd lang gedacht dat het de concentratie zou verbeteren – het zogenaamde Mozart-effect – maar het blijkt een misvatting. Luister je graag naar klassieke muziek, vooral doen. Want als het je stemming positief beïnvloedt, dan helpt dat ook met productief zijn.  

Op de Profielen Instagram hebben we onze volgers ook wat vragen gesteld over dit onderwerp. En ook hier zijn de meningen verdeeld. Uit een poll met de vraag ‘luister jij naar muziek tijdens studeren?’ geeft 58 procent van de stemmers aan dit altijd te doen, 35 procent luistert soms en slechts 7 procent houdt het bij stilte tijdens het studeren. Op de vraag ‘ben jij productiever met muziek tijdens het studeren?’ ligt het voor 50 procent aan de taak. 36 procent van de ondervraagden komt door muziek in een goede flow en voor 14 procent leidt muziek toch te veel af.  

De wetenschap heeft dus geen kant-en-klaar antwoord op je vraag, behalve dat stilte het beste werkt voor de concentratie. Maar als je écht naar muziek wil luisteren tijdens het blokken of opdrachten maken is het eigenlijk een kwestie van uitproberen wat voor jou het beste werkt. En als de muziek die je luistert zorgt voor een positieve en ontspannen mindset, dan ben je al een eind op weg om productiever te zijn! 

Tekst: Daniela Silvestri
Illustratie: Marit Breuker