Het afschaffen van de basisbeurs is politiek en maatschappelijk een groot ding. Maar als je in de portemonnee van studenten kijkt, dan gaat dit hele verhaal in feite om het wegvallen van deze twee stufi-bedragen: 102 euro voor thuiswonende studenten en 286 euro voor studenten die op zichzelf wonen.

Met name dat laatste bedrag is geen kattenpis, maar ook in het oude stelsel van studiefinanciering was een beurs niet financieel dekkend. De vraag: hoeveel van mijn inkomsten haal ik uit werken, lenen en een bijdrage van mijn ouders, leeft ook al voor de ouderejaars die nog wel recht hebben op de basisbeurs.

Rente loopt direct
Annemarie Koop werkt bij het instituut voor budgetvoorlichting Nibud. Volgens haar kun je drie dingen doen als er inkomen wegvalt: zorgen voor nieuwe inkomsten, besparen of beide.

Koop: ‘Het begint ermee dat je een financieel overzicht maakt. Daarin zet je wat je per maand aan uitgaven hebt en wat er binnenkomt. We hebben onderzoek gedaan onder studenten en daarin zien we dat ze de hoogte van hun uitgaven vaak onderschatten.’

Rood staan is duurder dan een lening bij DUO.

Bijna 60 procent van de studenten krijgt geld van zijn ouders, gemiddeld 179 euro per maand. Verder leven studenten van een studielening en/of een bijbaan. De lening bij DUO kent zeer gunstige voorwaarden. Nergens anders zul je tegen zo’n lage rente en sociale aflossingsvoorwaarden kunnen lenen als bij de overheid.

Er is dan ook niks mis mee om een studielening af te sluiten, vindt Annemarie Koop. ‘Waar wij wel op wijzen is dat je niet klakkeloos het maximale bedrag leent. Kijk naar wat jij echt nodig hebt. Ook al leen je onder gunstige voorwaarden: een lening kost altijd geld. Vanaf het moment dat je je eerste leenbedrag binnenkrijgt, gaat de rente lopen.’ In 2014 was dat 0,12 procent.

Wat is dan wel een goed bedrag om te lenen? Dat kan Koop niet zeggen. ‘Vul de rekenhulp van DUO in en maak met onze Geldwijzer Studenten een begroting. Op die manier kom je erachter wat in jouw situatie verstandig is.’

Je moet niet te veel lenen, maar ook niet te weinig, adviseert Koop. ‘Als je steeds opnieuw aan het einde van de maand rood staat en geen spaargeld hebt om dat op te vangen of in staat bent je uitgaven te verlagen, kun je beter je studielening verhogen. Rood staan is namelijk duurder dan lenen bij DUO.’ Per jaar betaal je tussen de 8 tot 15 procent rente over het bedrag dat je rood staat. Niet mis.

Let op dat je niet te veel betaalt voor je zorgverzekering.

Bijbaan
Een vergelijkbare kanttekening plaatst Annemarie Koop bij een grote bijbaan. De meeste studenten klussen bij naast hun studie. Als je nog thuis woont, zou je in theorie de 100 euro basisbeurs met een bijbaantje kunnen aanvullen. Voor studenten die op kamers wonen, wordt het al lastiger om de weggevallen stufi met arbeid te compenseren. Koop: ‘Meer werken is te overwegen, zeker als je een bijbaan hebt die relevant is voor je studie. Maar als je studie onder je bijbaantje lijdt, moet je goed nadenken. Een flinke studievertraging kan duurder zijn dan lenen bij DUO en wél op tijd afstuderen.’

Bezuinigen, maar hoe?
En dan besparen. Dat is voor de meeste studenten lastig, maar misschien kun je wel beter gebruikmaken van de regelingen die er zijn voor studenten. Koop: ‘De meeste jongeren weten dat je zorgtoeslag kunt aanvragen bij de Belastingdienst en hebben dat ook gedaan. Winst is verder te halen bij de zorgverzekering.’ Als studenten met hun ouders zijn meeverzekerd, betalen ze vaak meer voor hun zorgverzekering dan nodig is. Het kan tientjes per maand schelen als je overstapt naar een budgetzorgverzekering voor studenten. Dat kan één keer per jaar, voor 1 januari.

Ook kan er beknibbeld worden op abonnementen. Ga na welke abonnementen je hebt en wanneer ze aflopen. Noteer dit in de agenda van je smartphone en zet de wekker zodat je ze tijdig kan afzeggen of kan vervangen door een goedkoper mobiel of sportschoolabonnement.

‘Vaak glipt dit soort dingen ertussendoor’, zegt Koop. ‘Dat geldt ook voor de belastingaangifte. Niet alle studenten met een bijbaantje doen jaarlijks aangifte inkomstenbelasting. Het is slim om het wel te doen, want voor tijdelijke baantjes draag je vaak te veel belasting af.’ Als je meer dan 14 euro te veel hebt afgedragen, kun je het terugkrijgen. Maar dat kan alleen als je zelf, uiterlijk voor 1 mei, aangifte hebt gedaan.

Lenen zonder huilen – het kan. Houd alleen je hoofd erbij als je op DUO aangeeft welk bedrag je wilt lenen. En heb je eens een periode waarin je meer geld nodig hebt, bijvoorbeeld omdat je stage loopt, draai dan je leenbedrag gelijk terug zodra je stage is afgelopen en je weer fijn kan vakken vullen of cateren.

Tekst: Esmé van der Molen
Illustratie: Job Bos