Het is een hardnekkig misverstand dat verpleegkundestudenten met een religieuze achtergrond direct wegrennen als ze zich ongemakkelijk voelen bij het oefenen met zorgsituaties. Het idee dat religie ervoor zou zorgen dat studenten de opleiding daarom massaal verlaten is een slecht argument in het huidige woke-debat. Het doet bovendien geen recht aan de aandacht die opleidingen zoals verpleegkunde hieraan besteden, bijvoorbeeld in de vorm van coaching waarmee studenten leren omgaan met dit soort dilemma’s. 

De realiteit is dat álle studenten wel eens worstelen met de overgang van privépersoon naar professional. Want werken in de zorg of waar dan ook, betekent dat je soms moet zoeken naar de juiste manier om ondanks botsende waarden, tot een goed resultaat te komen. En eerlijk gezegd, dat herken ik maar al te goed. 

Toen ik jaren geleden zelf als beginneling op de werkvloer stond, zorgde ik voor een patiënt met een ernstige longziekte. Het was een charmante oudere dame, met haar lange zilverkleurige haar in een mooie knot en gouden sieraden die perfect pasten bij haar chique kanten ochtendjas. Ze vroeg me, terwijl ze naar adem hapte, of ik haar, met zuurstoftankje en al, naar buiten wilde brengen zodat ze een sigaret kon roken. 

Mijn eerste gedachte was: Serieus? Ik kan net zo goed iemand met diabetes dagelijks zes donuts geven. Maar toch besloot ik haar te helpen. Het ging niet om mijn overtuigingen, maar om haar autonomie. Dat besef kwam pas door ervaring en twijfel. Noem het een rite de passage. En vergelijkbare twijfel zie ik ook bij studenten. 

Studenten moeten vaak balanceren tussen hun eigen overtuigingen en hun rol als zorgverlener. Dit vraagt om ruimte voor reflectie: Hoe blijf ik trouw aan mijn eigen waarden, maar doe ik dit toch professioneel? Ook studenten zonder religieuze achtergrond komen situaties tegen die voor hen ongemakkelijk zijn, zoals een patiënt die ondanks ernstige gezondheidsproblemen teveel alcohol blijft drinken of iemand die vaccinaties weigert en vervolgens doodziek wordt. 

Als docent coach ik studenten niet door te zeggen wat ze moeten doen, maar door vragen te stellen: Wat maakt dit lastig? Wat heb je nodig om het tóch te kunnen? Want handelingsverlegenheid is geen zwakte, maar juist een startpunt voor groei. Of je nu twijfelt, worstelt of gewoon even niet weet wat je moet doen: het hoort erbij. 

En over die rokende patiënt: ik heb haar natuurlijk niet met het zuurstoftankje en een aansteker naar buiten gestuurd, maar met een rolstoel en zónder tankje naar een balkon gebracht.  

Soms ben je niet alleen handelingsverlegen, maar ook professioneel ongehoorzaam.