Er zijn veel belangrijkere zaken waar ik over zou kunnen schrijven, die ook met een P beginnen. Maar toch kies ik ervoor om tegen het einde van het schooljaar een blog te wijden aan de PTD. Dat is de Planning en Taaktoedeling Docenten, het Heilige Systeem waarin staat vermeld welke cursussen je geeft, hoeveel uren je per cursus contact zult hebben met studenten en de minimumsnelheid waarmee je een toets moet beoordelen.  

De PTD is als de kledingkast in de Kronieken van Narnia, het konijnenhol in Alice in Wonderland, of de verborgen deur in het huis van Coraline. Het is een portaal tussen de grauwe, alledaagse wereld en een magisch land dat Papieren Werkelijkheid heet. Je hoeft alleen maar iets te lang naar de tabellen in de PTD te kijken om daar te komen. In dat land waar Opslagfactoren de dienst uitmaken en waar de horizon ‘restant beschikbare uren’ heet, daar in dat land gaat de tijd zó langzaam dat er na het beoordelen van 25 verslagen zelfs nog een zee van tijd over is.  

Er is alleen één gevaar: de overgang terug naar de ‘normale’ wereld kan bijzonder stressvol zijn. Er zijn docenten waargenomen die niet konden omgaan met de plotselinge versnelling van de tijd en het feit dat er op Aarde allerlei dingen gebeuren die niet in de tabellen van de PTD staan vermeldt. Zij ontwikkelen symptomen die duiden op PTSD: Planning en Taaktoedelings-Stress Docentenstoornis.

Sommigen krijgen last van dissociatie, doordat ze steeds in twee werelden tegelijk moeten leven, maar dat niet rondkrijgen in hun geest. Anderen hebben last van terugkerende dromen waarin een onderwijsmanager net iets te luid de zin ‘Maar je hebt nog uren over!’ als een mantra herhaalt. En bijna allemaal vermijden ze alles wat hen met de PTD confronteert, bijvoorbeeld door tegen zichzelf te zeggen dat ‘het er nu eenmaal bij hoort’, of ‘het zal wel aan mij liggen’. 

Het is voor deze mensen te pijnlijk om de werkelijkheid toe te laten, want het raakt aan het diepste wezen van wat zij zijn als docent. Het raakt aan datgene waar zij van houden: hun vak, hun interesse, de dynamiek in de klas, de gesprekken met hun studenten, het zelf verrast worden en iets nieuws leren. Het is heel begrijpelijk dat zij de waarheid dat zij in de PTD bruut gekwantificeerd zijn, niet onder ogen kunnen zien.  

Wat kan helpen om te herstellen en je anders te leren verhouden tot deze dubbelzinnige werkelijkheid? Het belangrijkste is dat je stopt met vermijden en naar jezelf leert luisteren. Wat ervaar je? Welke stemmen zijn er te horen? Wat zegt je lijf? Om dat te kunnen doen heb je een omgeving nodig waarin je je gesteund voelt en waar je constructief over je werkervaring kunt praten zonder dat je steeds hoeft te bewijzen dat die ervaring echt waar is.

En het zou helpen als er een ander systeem komt dat docenten minder individualiseert en een stuk minder cijfermatig benadert. Een systeem dat inzichtelijker kan maken wat docenten in werkelijkheid doen en dat richting geeft op basis van wat ertoe doet.