Wat kun je verwachten van een dialoogbijeenkomst over polarisatie die begint met een spreker ‘vanuit woke’ maar ook eentje ‘vanuit anti-woke’? De dialoogbijeenkomst gisteren op de HR leidde in elk geval niet alleen tot begrip maar ook tot boosheid en de neiging om weg te lopen.

Nadat medewerkers en studenten (er waren zo’n veertig deelnemers) in groepjes in gesprek zijn geweest, richt Natnael Tefera, docent informatica op de HR, zich in het plenaire slotpraatje tot Jelle van Baardewijk. De lector bedrijfsethiek op de HR is tijdens de dialoogbijeenkomst de spreker die met zijn ‘anti-woke’ bijdrage een aantal aanwezigen heeft ‘getriggerd’. Zo ook Tefera die zich afvraagt waarom Van Baardewijk niet het goede voorbeeld heeft gegeven als het gaat om dialoog.

‘Ben je hier je PVV- of FvD-kleur aan het bekennen?’

Na afloop vertelt de informaticadocent dat hij geen fijn gevoel kreeg bij het ‘provocerende’ verhaal van de lector die met zoveel woorden vindt dat bijvoorbeeld ook Zwarte Piet-aanhangers een podium moeten krijgen. ‘Ben je hier dan je eigen politieke PVV- of FvD-kleur aan het bekennen? Ik heb zelf dingen meegemaakt op het gebied van uitsluiting en racisme. Ik wilde opstaan en weggaan.’

Dat laatste deed hij niet, misschien omdat Guusje Tavecchio, beleidsadviseur diversiteit & inclusie en vandaag in haar rol als projectleider democratische dialoog, bij de start van de bijeenkomst benadrukte dat het de bedoeling was dat er naar elkaar geluisterd zou worden.

‘Niet gedacht dat de andere kant ook zorgen had’

In de afzonderlijke groepjes was dat voor een deel ook gebeurd, maakten de gespreksleiders na afloop duidelijk. ‘Ik had niet gedacht dat de andere kant ook zorgen had’, merkte iemand op, over polarisatie. Maar er vielen ook woorden als ‘boos’ en ‘angst’. En ‘moedeloosheid’ als het gaat over hoe je met polariserende onderwerpen omgaat in de klas.

Bregje Termeer, lector diversiteit en inclusie en de andere spreker, vindt dat de HR bij dat laatste een grote verantwoordelijkheid heeft. ‘Diversiteit en inclusie is geen bijzaak maar het fundament voor het onderwijs. Dat gaat over het overdragen van kennis maar ook het zorgen voor veiligheid in de klas en over je uitspreken tegen polarisatie en uitsluiting.’

‘Hoe denk je dat PVV’ers zich voelen?’

Van Baardewijk – ‘De HR is veel te veel woke’ – hanteert een brede uitleg van de begrippen inclusie en diversiteit. Je hebt ook rekening te houden met bijvoorbeeld mensen met rechts-conservatieve standpunten, vindt hij. ‘Als we het over uitsluiting hebben: hoe denk je dat PVV’ers zich voelen? Of een blank oud vrouwtje ’s avonds in de tram tussen allemaal hoofddoeken? Anti-blank racisme bestaat!’

Na afloop geeft Van Baardewijk desgevraagd aan dat hij dat laatste ‘misschien wat te fel’ heeft gebracht maar hij wil wel kwijt dat er mensen zijn die zich gemarginaliseerd voelen als er in de tram alleen maar Arabisch wordt gepraat. De lector, die zich een etnocentrist noemt, pleit daarbij sterk voor het Nederlands en het Nederlanderschap.

‘Internationalisering leidt tot identiteitsverlies’

‘Migratie is echt een vraagstuk in Nederland, de laatste acht jaar zijn er een miljoen mensen bijgekomen. Politiek en media richten zich daarbij te veel op asielzoekers, want het gaat vooral om expats en arbeidsmigranten’, vertelt de lector die internationalisering niet per se goed vindt. ‘Het leidt tot identiteitsverlies, en tot een situatie waarbij er op sommige plekken op straat alleen maar Engels wordt gesproken.’

Van Baardewijk benoemt ook nog twee hogeschoolgerelateerde onderwerpen. Het eerste is het gegeven dat het studiesucces van jongens, met name mbo’ers, gemiddeld genomen slechter is dan dat van meiden. Daar moeten we iets mee, vindt de lector, al zijn ‘gender-enthousiastelingen er misschien niet blij mee’. ‘Je moet niet doen alsof iedere student zelfsturend is, want dat is niet zo.’

Een ander voorbeeld gaat over de opleiding verpleegkunde. ‘Daar zijn meiden die voor hun stage of beroep mannen moeten wassen, maar dat vanuit hun ideologie niet willen. Maar dat hoort nou eenmaal bij het vak. Dus óf je stopt met je studie, óf je doet dit thuis niet, en op je werk wel. De beroepspraktijk aanpassen is niet zoals het zou moeten zijn.’

Boosheid over retweet

De stellingnames van Van Baardewijk vielen zoals gezegd niet bij iedereen in goede aarde. Ali Şahin, van het Office for Inclusivity op de WdKA, vond dat de lector het veel te kort door de bocht had over oververtegenwoordiging van bepaalde groepen in de criminaliteitscijfers. ‘Dat kun je niet benoemen zonder het ook over discriminatie op de stage-, arbeids- en huizenmarkt te hebben.’

Şahin was overigens voorbereid op stevige uitingen. Voorafgaand aan de dialoogbijeenkomst had hij nog even de X/Twitter-tijdlijn van Van Baardewijk bekeken, en was hij boos geworden over een retweet waarin transgenders worden gelijkgesteld aan travestieten. ‘Dat is nogal kwetsend, uitsluitend en problematisch, to say the least.’

‘We kunnen ons niet veroorloven niks te doen’

De inclusiviteitsmedewerker zegt moedeloos te worden van onder andere de opkomst van het fascisme en gebrek aan empathie. ‘We kunnen het ons niet veroorloven niks te doen. Erover praten is goed, en zo’n dialoog is dan tenminste iets.’

Ook een docent die zegt zelf anti-blank racisme te ervaren en anoniem wil blijven, vindt blijven praten belangrijk. Hij is juist te spreken over de bijdrage van Van Baardewijk en vond dat er vandaag meer dialoog was dan afgelopen november, toen het over Israël en Palestina ging.

Het is de bedoeling van de hogeschool om tweemaal per jaar een dialoogbijeenkomst te organiseren.

Tekst: Jos van Nierop
Beeld: Eline Schram