Toen mijn oudste zoon nog klein was, hebben we tientallen keren op dvd de film Chicken Run uit 2000 gezien. Ik kan me bijna geen betere verbeelding van onze tijd voorstellen dan deze film: concentratiekamp-achtige setting voor iedereen die niet als volwaardig meer wordt gezien, massaproductie, disruptieve en destructieve technologie en vergaande ontkenning als traumatiserend middelpunt van dat alles.

De film over een Britse kippenfarm die wordt gerund door een absolute techno-fascist en haar sullige man. De vrouw – strakke knot, omlaag krullende mondhoeken en alles in het grijs – organiseert de boerderij met harde hand. Ze is een grote, moderne vleesverwerkende machine aan het installeren waarmee ze al die kippen met één druk op de knop in kipnuggets kan veranderen.

De man gaat volgzaam gebukt onder de straffende blik van zijn vrouw, maar ziet iets wat zij niet ziet: de kippen zijn zich aan het organiseren om te ontsnappen aan hun lot. Hij probeert haar ervan te overtuigen dat haar kapitaal op het punt staat uit te breken, maar zij wil daar niets van weten. Haar minachting voor hem groeit alleen maar. Zij heeft een duidelijk doel voor ogen en dat is zo snel mogelijk veel geld verdienen. Alles wat niet in lijn is met dat doel wordt ontkend, zelfs de waarheid.

De kippen zijn zich ondertussen inderdaad aan het organiseren. Een haan met de naam Rocky valt uit de hemel midden tussen de kippen. Rocky claimt dat hij kan vliegen en dat hij is neergestort toen hij over de kippenfarm vloog. Daarnaast is Rocky ook een Amerikaan. ‘Overschat, oversekst en overal!’, oordeelt de bejaarde haan die zich in zijn status bedreigd voelt, maar de kippen vallen allemaal als een blok voor Rocky.

Hij geeft de kippen de hoop dat ze nu eindelijk kunnen ontsnappen. Ze hoeven alleen nog te leren vliegen van Rocky. Hij weet natuurlijk wel dat dat nooit zal gaan lukken, want kippen en hanen kunnen helemaal niet vliegen. Maar dat zegt hij niet, want hij geniet van al die aandacht van al die kippetjes waarvan hij dondersgoed weet dat ze binnenkort geslacht zullen worden.

Alleen Ginger, de hoofdpersoon van de film, laat zich geen rad voor de ogen draaien. Als zij erachter komt dat Rocky helemaal niet kan vliegen confronteert ze hem met die waarheid. Hij is ook een ontkenner, net als de bazin, maar dan eentje met flair. ‘Je liegt!’, zegt Ginger tegen hem. ‘Wij worden straks geslacht en jij bent ondertussen alleen maar met jezelf bezig. Neem het niet zo zwaar!’, antwoordt Rocky, ‘ik noem het liever ‘jongleren met de waarheid’.

Geef de kippen hun speeltjes, geef ze hun afleiding, geef ze hun hoop, zegt Rocky eigenlijk. Niemand is geïnteresseerd in de waarheid. Laten we blijven doen wat we altijd al hebben gedaan, want verandering is alleen maar onrustig en de uitkomst is onzeker.

Ik zal niet vertellen hoe het verhaal van Ginger en Rocky afloopt. Ga ‘m zelf maar kijken en denk dan aan hoe er in nu, 26 jaar later, nog steeds gejongleerd wordt met de waarheid en welke manieren we bedenken om de situatie waarin we ons bevinden te ontkennen.