Bijna wekelijks maken nieuwe maatregelen van de regering Trump studeren en stage lopen in de VS ingewikkelder. De laatste ontwikkelingen: geen nieuwe ‘toelatingsgesprekken’ bij het consulaat en een social-mediacheck. Kim Orsel loodst studenten van de Rotterdam Business School er zo goed mogelijk doorheen.

Zestien studenten had RBS exchange coördinator Kim Orsel op haar lijstje voor een uitwisseling met de VS, komend jaar. Inmiddels heeft een zich afgemeld. ‘Die vond het toch allemaal te onzeker, en dat begrijp ik absoluut’, zegt ze. Ook ouders mengen zich soms bezorgd in de afwegingen.

‘Wij volgen de ontwikkelingen op de voet, in nauwe samenwerking met het Centre of International Affairs van de HR. Die staan ook weer in nauw contact met Nuffic, (organisatie voor internationalisering in het onderwijs, red.) en Buitenlandse Zaken.’

‘Er waren altijd al veel eisen’

‘Was de VS een populaire bestemming voor studie of stage? Ja en nee’, is het antwoord van Orsel. ‘Het was altijd al duur, en er waren veel eisen – zo moest je bijvoorbeeld 10.000 dollar op je bankrekening hebben. Het was ingewikkeld met verzekeringen. Maar ik zie studenten nu nog wel extra goed nadenken, of ze naar de VS willen.’

Want er is van alles aan de hand, en het verandert nogal eens. Zo werd eind vorige week aangekondigd dat Amerikaanse ambassades en consulaten geen afspraken meer mogen maken met studenten die naar de VS willen. Nederlanders die een tijdje in de Verenigde Staten willen studeren moeten normaliter op gesprek komen op het Amerikaanse consulaat (een soort bijkantoor van de ambassade) in Amsterdam. Daarna wordt bepaald of ze een studievisum krijgen voor de VS.

Social media van aanvragers checken

Het lijkt erop dat die voorlopig niet worden afgegeven. Verschillende media melden dat het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken het aanvraagproces heeft laten pauzeren. De sociale media van de aanvragers moeten eerst goed gecheckt worden, heeft de regering-Trump besloten.

Eerder geplande afspraken zouden wel doorgaan. ‘Het consulaat in Amsterdam was ook al wegens verbouwing gesloten’, zegt Orsel, ‘studenten moesten tijdelijk uitwijken naar bijvoorbeeld Frankfurt. Ik ben in nauw contact met alle studenten die naar de VS willen, om te checken of ze hun afspraak hebben gehad of ingepland.’

‘Partnerscholen in de VS zijn er ook niet blij mee’

Orsel heeft begrepen van de partnerscholen in de VS – de RBS heeft er zeven – dat de ‘gesprekkenpauze’ waarschijnlijk kort is, en de visagesprekken binnenkort hervat worden. ‘Onze partners in de VS zijn hier ook niet blij mee.’

Het is nog niet duidelijk naar welke informatie de overheid op zoek is in de social-mediacontrole. De Amerikaanse ambassade reageerde alleen schriftelijk op vragen hierover. Visumaanvragers moeten al langer hun sociale media-accounts met de ambassade delen, schrijft een woordvoerder. De ambassade wil verder niet ingaan op de ‘interne procedures’ rondom een visumaanvraag.

Controle naar betrokkenheid bij pro-Palestina protesten

Het is niet ondenkbaar dat ambassades en consulaten gaan controleren of visumaanvragers bijvoorbeeld betrokken zijn geweest bij pro-Palestina protesten. De Amerikaanse regering liet eerder internationale studenten oppakken die zich tegen het geweld in Gaza hadden uitgesproken.

Orsel: ‘We geven studenten nu dus mee: je mag alles vinden natuurlijk, maar kijk uit met wat je online zet. We hebben het idee dat de check is gekoppeld aan je e-mailaccount dat je gebruikt voor social media. Dus we adviseren: gebruik een ander account, bijvoorbeeld je schoolaccount, voor je visumaanvraag.’

Nee kan soms nog ja worden

Overigens is Orsel niet heel somber gestemd over de visumkansen. Ook een aanvankelijk ‘nee’ kan later nog een ‘ja’ worden, heeft ze ervaren. ‘We hadden een paar jaar terug een Afghaanse student die naar de VS wilde. In eerste instantie kreeg hij geen visum, maar na een brief van onze directeur, waarin hij aangaf helemaal achter deze student te staan, kreeg hij toch toestemming. Hij heeft een toptijd gehad daar. Dat verhaal nemen we mee.’

Overigens zijn er nu geen RBS-studenten uit de twaalf landen waarvoor Trump deze week een inreisverbod afkondigde.

Nog geen reacties van ‘oh wat erg’

Dat er studenten zijn die om principiële redenen afzien van reizen naar de VS heeft Orsel nog niet gemerkt. ‘We krijgen nog geen reacties van “oh wat erg”.’ Studenten die de huidige regering in de VS niet trekken overwegen het land waarschijnlijk überhaupt niet, denkt ze. ‘Wij geven daar onze persoonlijke mening ook niet over’, zegt ze. ‘Wij volgen het op de voet en zeggen alleen: doe goed onderzoek.’

En voor wie eigenlijk naar de VS wil, maar er toch vanaf ziet, is Canada misschien een goed alternatief. Orsel: ‘Onze Canadese partner liet al weten: als het niet lukt, dan kunnen studenten bij ons terecht.’

Tekst: Profielen, Edith van Gameren / HOP, Olmo Linthorst
Foto: Shutterstock

Volg ons op Instagram