Studenten die als eerste in hun gezin gaan studeren, studenten die van het mbo komen, er een tijdje uit zijn geweest of gewoon alvast wat medestudenten willen leren kennen: ze zijn te vinden bij Goed Gestart. Profielen keek bij CMI en de lerarenopleiding mee met deze introductie-voor-de-introductie.

Docenten Zihni Özdil en Jaap Kanbier organiseren de allereerste Goed Gestart bij het Instituut voor Communicatie, Media en Informatietechnologie met de focus op eerstegeneratiestudenten: de eersten uit een gezin die gaan studeren. ‘Het is een zachte landing voordat de officiële introductie begint bij de verschillende opleidingen’, vertelt Özdil. ‘We willen ze meer zelfvertrouwen geven voor de start bij hun opleiding.’ 

‘Fouten maken mag’

Als beginnende eerstegeneratiestudent heb je geen ouders of oudere broer of zus die je meer kunnen vertellen over studeren. De ervaringen van ‘lotgenoten’ kunnen dan erg nuttig zijn volgens Kanbier en Özdil. Tijdens Goed Gestart vliegen de tips de deelnemers dan ook om de oren. Docent Kanbier geeft de studenten mee dat je op de hogeschool fouten mag maken: ‘Dat hoort bij het leerproces. Incasseer die fouten en leer ervan’. Ouderejaars Charge geeft de studenten mee dat er een verschil zit tussen een opdracht maken omdat het moet en een opdracht maken omdat je de stof wilt begrijpen. Van dat eerste krijg je namelijk stress, vertelt Charge.  

Er worden veel ervaringen gedeeld en op het programma staat verder een rondleiding door het gebouw aan de Wijnhaven en in het Stadslab, de workshop Ontdek je kwaliteiten en een introductie van studievereniging CAIT door (eerstegeneratie-)student en voorzitter Milanela Milanova. Ze vertelt dat de studievereniging een leuke manier is om mensen te leren kennen. Özdil voegt eraan toe dat het een mooie toevoeging is op je cv als je bij CAIT actief wordt als bestuurslid.  

Studenten leren kennen

In de workshop wordt de groep van zo’n vijftien deelnemende studenten uitgedaagd om in groepjes na te denken over hun kwaliteiten. Sommige studenten schrijven hun pluspunten puntsgewijs op, anderen maken er een diagram van en weer anderen laten hun creativiteit de vrije loop en schrijven hun kwaliteiten op in een tekening van een bloem en Harry Potter.  

Aan kwaliteiten geen gebrek: creativiteit, teamplayer en doorzettingsvermogen worden veel genoemd. Een van de deelnemers vindt zichzelf een goede spreker, want ‘ik presenteer vaak in mijn kerk’. Een andere student kookt graag, omdat hij op die manier mensen meer kan leren over de Turkse cultuur waar zijn roots liggen. Zo leren de studenten door deze oefening ook iets over elkaar, een mooie bijvangst volgens Özdil: ‘Zo leren ze ook studenten van buiten hun opleiding kennen’. 

‘Ik ben nu meer gerustgesteld’, concludeert een van de aankomende studenten na afloop van de dag. Ze komt van het mbo en ‘had van de overgang naar het hbo een groot punt gemaakt’.

‘Handig om weer in het gareel te komen’

Een dag later zijn zo’n vijftig studenten van de lerarenopleiding voor Goed Gestart bij elkaar op Kralingse Zoom. Het is een gevarieerde groep, de lerarenopleiding heeft relatief veel studenten die al een loopbaan achter de rug hebben en dan de switch maken naar het onderwijs. In de ochtend hebben ze kennisgemaakt en een speurtocht gedaan, het middagprogramma bestaat uit workshops en napraten.

Het zijn niet allemaal eerstegeneratiestudenten; ook voor anderen staat deze extra introductiedag open. Zo leek het Dominique, die de lerarenopleiding biologie gaat doen, een goed moment er weer een beetje in te komen. ‘Ik heb hiervoor een tussenjaar gehad en ben vooral aan het reizen geweest, het leek me handig om weer een beetje in het gareel te komen.’ Mirthe, die begint aan de lerarenopleiding Engels, ziet Goed Gestart ook als een net wat zachtere landing op het hbo. ‘Ik heb vorig jaar examen gedaan en dus een lange vakantie gehad, ik moet er weer even inkomen.’

Esther Rijnsburger van Studentenwelzijn geeft de workshop ‘kickstart je studie’, waar studenten nuttige tips krijgen om zo effectief mogelijk te beginnen. Het gaat over je mindset, een proactieve houding, hoe je planningen maakt en je eraan houdt en hoe je kunt omgaan met uitstelgedrag. In een uur passeren talloze nuttige tips de revue. Handig voor alle eerstejaars, dus we hebben ze in een apart artikeltje samengevat.

Kijken wat binnen je invloed ligt

De andere workshop gaat over veerkracht, een nuttige en nodige skill wanneer je aan een opleiding begint, want ja: je zult echt weleens met de handen in het haar zitten. Fabian Hofland neemt de groep erin mee. Hij is zelf student en geeft op de HR het keuzevak ‘Studie combineren met zorgtaken’; hij heeft naast zijn opleiding al een gezin, en dan is veerkracht vaak hard nodig. Vandaag heeft hij het ook uit de kast gehaald, want hij valt in voor een zieke collega: ‘Vanochtend wist ik nog niet dat ik dit vandaag ging doen.’

Omgaan met tegenslag, situaties naar je hand proberen te zetten, kijken wat binnen je invloed ligt: het zijn allemaal aspecten die in de workshop voorbijkomen. Fabian wil de studenten leren vertrouwen op hun ‘toolbox’. Hij bedoelt er de skills mee die ze hebben of kunnen opdoen en waarmee ze hun ‘mentaal welbevinden kunnen herwinnen of behouden’ als ze dreigen hun boeken definitief in de hoek te smijten.

Zo kun je bijvoorbeeld een beroep doen op je netwerk; Fabian checkt weleens iets dat hij niet snapt bij een hoogopgeleide klasgenoot. ‘Dan blijkt vaak dat hij het ook niet snapt en dan weet ik “het ligt gelukkig niet aan mij”.’ Dat je iets onzekerder bent als je iets niet meteen begrijpt noemt hij een ‘typisch eerstegeneratiedingetje’.

Rust is broodnodig

Fabian geeft meer voorbeelden uit zijn eigen praktijk. Bijvoorbeeld hoe je emoties soms in de weg zitten. ‘Ik kreeg een stageverslag terug waar ik veel tijd aan had besteed en zag bij elk onderdeel “onvoldoende” staan. Ik ben een half jaar zo boos geweest – ik had er zó hard aan gewerkt – dat ik me er niet eens toe kon zetten om de feedback te lezen. Toen ik dat uiteindelijk ging doen zag ik dat ik bij elk onderdeel eigenlijk maar kleine dingen hoefde aan te passen.’

Hij benadrukt hoe belangrijk rust ook is om je veerkracht te behouden. Hij vergelijkt het met het trainingsschema dat je in een half jaar klaarstoomt voor een marathon. Daar zitten ook rustdagen in, en die zijn er niet voor niets, ze zijn broodnodig. Hij laat de studenten nadenken over copingstijlen bij tegenslag: er is geen goed of fout, als je maar weet hoe jij een negatieve lijn ombuigt.

‘Thuis niets meer hoeven’

‘Ik heb veel goeie tips gehoord vandaag’, zegt eerstejaars Dominique na afloop, ‘zoals: pauzes nemen tussen het studeren door, of de tip om na de lessen nog op school te blijven en in de mediatheek te gaan zitten studeren. Ik wil het echt proberen te scheiden, school en thuis. Thuiskomen en niets meer “hoeven” is het fijnst.’ ‘Ik weet nu dat ik mezelf echt aan m’n planning moet gaan houden’, zegt Mirthe.

Ze zijn er allebei op gebrand goed bij te blijven. Volgend jaar om deze tijd de propedeuse op zak? ‘Dat is het wel het plan!’

Tekst en foto’s: Daniela Silvestri, Edith van Gameren