Hot item in onderwijsland: aanwezigheid, zowel de fysieke als figuurlijke variant. Op het mbo, het hbo, de universiteit, overal lijkt momenteel gezocht te worden naar het antwoord op die ene sleutelvraag: ‘Wat maakt dat studenten (weer) komen opdagen bij lessen en actief deelnemen aan onderwijs?’

Op LinkedIn vliegen de laatste maanden de hypothesen, onderzoeken, ervaringen en geadviseerde oplossingen je om de oren. Het maakt duidelijk dat het hem niet zit in één factor, maar in een veelheid daarvan op verschillende niveaus, van een (centrale) visie op dit onderwerp tot juridische uitgangspunten en de praktische middelen om het te registreren. En van voldoende kennis over behoeften, wensen en verwachtingen van studenten, tot een passende mindset bij docenten.

Wat wel helder is, mede dankzij onderzoek door onder meer Izaak Dekker: aanwezigheid van studenten heeft positieve effecten op studiesucces. En door de academische binding heeft aanwezigheid ook een positief effect ook op welzijn, weten we uit onderzoek van Rutger Kappe.

Maar bij het thema ‘aanwezigheid’ kom je ook lastige en tegelijk prikkelende vragen tegen, die na een eerder blog al tot veel discussie leidden. Bijvoorbeeld over de mate waarin er sprake is van betutteling en van eigen verantwoordelijkheid bij studenten. En of ze die verantwoordelijkheid eigenlijk al wel aankunnen en overzien? Of welke kaders je hanteert voor aanwezig zijn: hoeveel minuten mag je te laat zijn, en ben je wel aanwezig als je volledig verdiept bent in een smartphone? Om het nog maar niet te hebben over de vraag welke bijzondere omstandigheden je geldig vindt als een student meer afwezig is dan mag volgens een gehanteerde aanwezigheidsplicht. En of dit dan bijvoorbeeld betekent of een student ook uitgesloten is van een toets of inlevermoment, al dan niet vergezeld van een vervangende opdracht.

Via datzelfde LinkedIn pleitten Lector Rutger Kappe en onderzoeker Rick Ikkersheim van Lectoraat Studiesucces Inholland voor een landelijke alliantie. Doel daarvan is onder andere om met elkaar op basis van onderzoek, uitwisseling, kennisdeling en experimenteren dit veelzijdige vraagstuk te adresseren en goed en duurzaam landelijk te agenderen. Sluit je aan – als dit onderwerp je professionele interesse heeft – door Rick via LinkedIn een berichtje te sturen.

Ook de moeite waard is de bijeenkomst van het Landelijk Kader Studentenwelzijn op 24 maart met het thema ‘Aanwezigheid’ in Utrecht met een Keynote van Izaak Dekker, een panelgesprek met studenten en aansluitend workshops (van onder meer Rick Ikkersheim) en netwerkmogelijkheden.

Ook nu, en misschien wel meer dan ooit, moeten we er met elkaar op letten dat we bij  onderzoek, beleidsvorming en de invulling en inrichting van interventies rond dit onderwerp tijdig studenten betrekken. Liefst juist diegenen die momenteel (vaak) afwezig zijn.

Volg ons op Instagram