| 
|
Fabian Hofland doet de deeltijdopleiding leraar Engels. Als muziekliefhebber werkte hij jarenlang in platenzaken. Drie jaar geleden dook hij als veertiger met een gezin weer de studiebanken in. Ook staat hij op de HR zelf voor de klas als docent van het keuzevak Studie combineren met zorgtaken.
Serge had het in zijn laatste column over zingeving in en van het onderwijs. Mijn aandacht ging vooral uit naar de zin: groeiende mentale problemen en existentiële vragen onder studenten. Ik moest meteen denken aan een interview met Matty Healy, muzikant bij de band The 1975. In zijn interview met Doomscroll (zeer de moeite waard!) haalde hij een stuk aan van schrijver Mark Fisher die een koppeling maakt tussen de existentiële crisis die veel mensen anno nu ervaren en wat de rol van kunst en muziek daarin is.
Healy parafraseert het idee van Fisher als volgt: in de 20e eeuw had ieder decennium een duidelijk eigen geluid. We weten hoe de jaren ’50, ’60, ’70, ’80 en ’90 klinken. Maar wat is het geluid van de 2000’s of 2010’s? Dat is veel minder eenduidig.
Wanneer je de meest vooruitstrevende muziek uit de jaren ’90, zoals bijvoorbeeld Aphex Twin, zou kunnen meenemen naar de jaren ’60 en aan iemand daar laten horen, dan zou diegene er niks van begrijpen. Maar als je muziek van nu dertig jaar terug zou kunnen meenemen dan zouden de luisteraars in de jaren ’90 verbaasd zijn hoe herkenbaar het klinkt. Artiesten en makers gaan niet meer vooruit, maar blikken terug. Of zoals Fisher stelt:
‘Culture stopped feeding us this idea that a future was ever going to come.‘
De grootste artiesten verkopen ons al jaren oude wijn in semi-nieuwe zakken. Adele leunt op de grote zangeressen van de jaren ’50/’60, Bruno Mars is een pocketversie van Michael Jackson minus de creativiteit en Beyoncé maakt achtereenvolgens een danceplaat ramvol nineties-samples en een countryalbum. De hele K-pop scene speelt leentjebuur bij de boy- en girlbands uit de jaren ’90, ze weten het alleen beter te verpakken.
Evenals Hollywood, waar bijna alleen nog maar remakes, boekverfilmingen en 100.000 Marvel-films gemaakt worden. Wanneer heb je voor het laatst een echt verrassende of impactmakende film gezien? De films die hoge ogen gooien en edgy of bijzonder moeten zijn, blijken ook minder origineel dan je op het eerste gezicht denkt. Het filmprijzen binnen-harkende Sinners is From Dusk Till Dawn, maar dan vijftig jaar eerder en The Substance is de body-horror van Cronenberg in een nieuw jasje.
Zoals Fisher stelt: kunst laat ons geen mogelijke versie van de toekomst meer zien. We kijken niet vooruit, we grijpen terug. Er worden bijna geen films meer gemaakt die ons met de neus op de feiten drukken. Op tv zien we voornamelijk mensen die elkaar bedriegen of in de haren vliegen. En de muziekindustrie is één groot kopieerapparaat dat met elk nieuw nummer fletser lijkt te worden. We worden niet meer meegenomen, maar we worden beziggehouden. Escapism for the masses.
Ik denk zeker dat Fisher een punt heeft, want als er niemand vooroploopt met een grote fakkel om ons de weg te wijzen, blijven we allemaal achter in de duisternis.
De redactie waardeert het als je onder je eigen naam reageert.
Lees hier alle details over onze spelregels.
Dank voor deze blog – Mark Fisher wordt veel gelezen op de Willem de Kooning Academie en is daar een belangrijk onderdeel van het theorie curriculum.
Mijn persoonlijke nuancering op Fisher zou zijn dat spraakmakende cultuur is verschoven van klassieke populaire media zoals muziek en speelfilms naar nieuwere media en uitingsvormen zoals games, internet memes en influencer accounts. Mark was door zijn blog “k-punk”, die hem bekend maakte, zelf een voorbeeld ervan.
(En nog een kleine correctie: het is “Fisher” zonder “c”.)
Dank je voor je reactie! We passen het spelfoutje aan.