| 
|
De rubriek Ingezonden biedt ruimte aan verschillende geluiden binnen de Hogeschool Rotterdam. De opinies in de ingezonden brieven reflecteren niet noodzakelijkerwijs de mening van de redactie.
Kernenergie is de laatste jaren zeker geen taboe meer als ‘alternatieve energiebron’. Jos Poolman, docent bij de opleiding chemie en onderzoeker bij CoE HR-Tech, wordt regelmatig uitgenodigd voor bijeenkomsten en lezingen waar kernenergie op de agenda staat, zoals binnenkort over de verkenning van de kennisinfrastructuur rond nucleaire energie. Maar moet de HR überhaupt wel onderzoeksmiddelen besteden aan kernenergie? Hoe kansrijk is die energiebron nou eigenlijk? Daarover wil hij het debat openen met deze ingezonden brief.
De sluiting van de straat van Hormuz heeft ons keihard met de neus op de feiten gedrukt. Als het om energie gaat zijn wij als Nederland nog altijd sterk afhankelijk van het buitenland. Er komt nog steeds olie uit de pomp en stroom uit het stopcontact, maar de stijgende prijzen onderstrepen de noodzaak voor alternatieve energiebronnen.
Een alternatieve energiebron die regelmatig vanuit de politiek wordt geopperd is kernenergie. Het ministerie van Klimaat en Groene Groei wil het hbo betrekken bij de opbouw van een nucleaire kennisinfrastructuur. Sinds vorig jaar is onze Hogeschool Rotterdam aangesloten bij het programma Nucleaire Hbo-KennisInfrastructuur (NHKI).
Kernenergie werkt, laat dat duidelijk zijn. Vanaf het einde van de Tweede Wereldoorlog heeft de wereld alle kanten van nucleaire energie mogen aanschouwen. Echter, de vraag is vooral of we hier als hogeschool onze onderzoeksmiddelen aan moeten besteden.
Kernenergie is namelijk nog altijd duur. De kosten per MWh uit kernenergie zijn hoger dan een MWh uit zon en wind. Waar de kosten van zon- en windenergie jaar op jaar blijven dalen door technologische innovaties, blijft kernenergie steevast even duur. Naast te duur is er ook de duur. Het duurt namelijk nog altijd lang om kernenergie te realiseren. Het bouwen van een werkende kernreactor kan zo twintig jaar duren, terwijl het stroomnet nu om oplossingen vraagt.
Een bekende tegenwerping is de betrouwbaarheid van zon- en windenergie: dat de zon niet altijd schijnt en de wind niet altijd waait. Gelukkig zorgt technologische innovatie dat batterijen zich nu met dezelfde snelheid ontwikkelen als dat zonnepanelen dat de afgelopen jaren hebben gedaan. We kunnen binnen twintig jaar eerder één of zelfs twee nieuwe generaties batterijen op de markt verwachten, dan dat er een nieuwe kernreactor in Nederland zal openen.
Terug naar de straat van Hormuz, waar we zien hoe de toevoer van olie zonder al teveel moeite kan worden afgeknepen. Dit is voor kernenergie eveneens niet ondenkbaar. De wereldwijde voorraad aan uranium en thorium zit niet altijd in de bodem van democratische landen. Een keuze voor kernenergie maakt ons dus wederom afhankelijk.
Zowel strategisch als economisch lijken zon- en windenergie in combinatie met batterijen de meest logische keuze voor de toekomst. Bovendien kunnen wij als Hogeschool Rotterdam pas serieus toekomstmakers opleiden als we zelf de grenzen van de innovatie opzoeken. Laten wij het goede voorbeeld geven door onze onderzoeksmiddelen daadwerkelijk duurzaam in te zetten.
Profielen is ook actief op LinkedIn. Volg ons, blijf op de hoogte en praat mee over actuele onderwerpen.
De redactie waardeert het als je onder je eigen naam reageert.
Lees hier alle details over onze spelregels.
Mee eens collega, kernenergie is niet duurzaam. Het is goed om hier kritisch op te zijn.
Ik ben maar elektricien geweest een eeuwigheid geleden, maar ik volg ook F1. De duurzaamheid, efficiëntie en (opslag en lever)capaciteit duren ook nog erg lang voordat het ons kan helpen de zwakheden van wind en zon energie. de Chemische energie op te slaan die nodig is om de zogenaamde ‘dunkelflaute’ op te vangen kan technische waarschijnlijk nooit opgevangen worden,.. en we leven in Nederland waar zon periode erg lang kan duren, namelijk maanden.
Daarom hebben we weldegelijk kernenergie nodig, of een waterstof centrale na 2030.
We moeten nooit dromen of ideologie in de weg laten staan van realiteit.
daarnaast heeft een klein vorm kernenergie icm zonne en wind energie minder grote ecologische voetafdruk dan helemaal leunen op een combi van zonne en windenergie icm batterijen (wat niet realistisch is) Daarnaast zijn we trouwens niet onafhankelijker dan nu met het voorstel van zonne en wind energie. We gaan dan van regimes van het midden oosten en Rusland naar een sterke afhankelijkheid van China (en Congo) inclusief alle onetische dingen in die sector.
Ik ben het zeker met Jos eens als het gaat over de prijsontwikkeling en de traagheid van implementatie van kernenergie. Grootschalige innovatie is op dat terrein niet snel te boeken, de energietransitie heeft slimmere ideeën nodig die haalbaar en betaalbaar zijn. Wel twee opmerkingen bij het betoog: 1) Hogeschool Rotterdam is aangesloten bij deze verkenning, omdat er veel vragen leven in de regio en binnen onze hogeschool bij de inzet van kernenergie in meerdere sectoren; met behulp van de verkenning hebben we een veel beter beeld gekregen wat er speelt op het gebied van kennisdeling, professionele vaardigheden, marktontwikkeling en technische innovaties; daarop kunnen we als CoE HRTech inspelen bij de ontwikkeling van onze learning communities; 2) er is hier geen sprake van inzet van onderzoeksmiddelen, die ook voor ander energietransitie onderzoek zou gebruikt kunnen worden; het geld voor de verkenning heeft ons een mooi netwerk van bedrijven opgeleverd; als er meer middelen rond kernenergie beschikbaar worden gesteld, zullen we die kunnen inzetten om ons netwerk verder te versterken en strategische bruggen te bouwen in onze regio.
Voor zover ik het begrijp heeft het stroomnet inderdaad nu niet een, maar twee oplossingen nodig. Enerzijds is er de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen, anderzijds de capaciteit van het netwerk zelf. Die laatste is ook niet op korte termijn opgelost en zou (deels) parallel kunnen lopen aan de bouw van bijv. een kerncentrale.
Het feit is we zijn al jaren te laat met reageren op dit probleem dus we zullen, denk ik, een combinatie van korte- en langetermijnsoplossingen moeten hanteren. Dit is niet mijn vakgebied dus misschien denk ik nu iets raars maar ik zou dan bijv. suggereren: investeren in zonnepanelen op huishoudens die lokaal kunnen verbruiken en opslaan icm goede batterijen, en (allicht ook naast zon- en wind) ook kerncentrales voor het stroomnet om de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen af te bouwen.
Jasper. kaart ook helemaal terecht aan dat de zeldzame metalen die voor moderne (en waarschijnlijk toekomstige) batterijen nodig zijn ook niet direct hier voorhanden zijn en slechts de afhankelijkheid verschuiven, niet verhelpen. Hier mag nog aan toegevoegd worden dat landen die nu “democratisch” zijn, dit mogelijk in de nabije toekomst niet meer zijn omdat die steeds meer autoritair neigen en onbetrouwbare partners blijken (hallo VS).
Wederom lijkt het me hier een slecht plan om al onze eieren in een mand te gooien en voor een verscheidenheid aan duurzame technologieen te gaan zodat als de grondstoffen voor een van deze technologieen lastiger beschikbaar blijken we kunnen uitwijken naar andere oplossingen en daarmee andere grondstoffen en handelsrelaties.
Idealiter zijn we volledig onafhankelijk maar dat is waarschijnlijk niet te realiseren, en als het al mogelijk is gaat dat waarschijnlijk nog veel langer duren dan die 20 jaar voor een kerncentrale. Bovendien stijgt ons energieverbruik alleen maar, niet ten minste door die slurpende datacenters die o.a. nodig zijn voor de groeiende AI-markt.
Tenzij de “AI-revolutie” alsnog implodeert kan je verwachten dat deze trend aanhoudt, dus naast prijs moet je ook overwegen of zonne- en windenergie een dergelijke vraag kan bijbenen en wat dat kost qua ruimte. Ik ben niet gekwalificeerd om daar een antwoord op te geven maar dat antwoord ontbreekt wel in dit stuk.
Als kind van de jaren ’70 en ’80 kan ik mij herinneren dat de grootste controverse rond kernenergie draaide om de vervuiling van ons leefmilieu. Voor zover ik weet hebben we nog steeds geen magische manieren gevonden om het radioactieve restafval echt onschadelijk te maken, anders dan het te verzamelen en met zorg op te slaan en te beheren. Vreemd genoeg lijkt dit bezwaar in de discussies van nu toch minder voor het voetlicht te komen dan vroeger, want het afval stapelt zich volgens mij nog steeds sneller op dan dat het uitgestraald is en onschadelijk gemaakt kan worden.