Het kabinet wil de basisbeurs voor uitwonende studenten met 50 euro verhogen. Maar de ouderlijke bijdrage moet hetzelfde blijven, blijkt uit het wetsvoorstel. En de lening ook.

Het leven van studenten is duur, weet het kabinet, en daarom gaat de basisbeurs per september 2028 met ongeveer vijftig euro per maand omhoog voor studenten die op zichzelf wonen. Het bijbehorende wetsvoorstel staat nu online voor een internetconsultatie.

LSVb: Het lost de problemen niet op

Fijn dat de basisbeurs omhooggaat, zei de voorzitter van de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) afgelopen april, maar ze hing de slingers nog niet op. De verhoging zou de problemen van studenten niet oplossen.

Volgens budgetbureau Nibud zijn uitwonende studenten maandelijks 1.261 euro kwijt aan huur, studiekosten, verzekeringen, boodschappen enzovoorts. De basisbeurs voor uitwonenden is 335 euro. Daarnaast moeten ze dus lenen, werken of geld van hun ouders krijgen.

250 euro van je ouders

Als hun ouders niet genoeg inkomen hebben, kunnen studenten een aanvullende beurs tot zo’n 500 euro aanvragen. De meeste uitwonende studenten krijgen rond de 250 euro van hun ouders.

Maar dat een student straks extra basisbeurs krijgt, betekent volgens het kabinet niet dat ouders minder hoeven te betalen of dat de studielening omlaag moet. De ouderlijke bijdrage en de maximale lening waar het kabinet mee rekent, blijven in dit wetsvoorstel gelijk.

Uitwonende studenten leenden meer

Met name uitwonende studenten zijn de laatste jaren meer gaan lenen. Ze hebben last van de hogere prijzen, zeggen ze tegen het Nibud. Ze maken zich ook vaker zorgen over de hoogte van hun studieschuld. In de praktijk zal die 50 euro snel uitgegeven zijn en dat weet het kabinet ook wel.

De kritiek op het wetsvoorstel laat zich dan ook uittekenen: als de basisbeurs nu te laag is, hoe weten we dan dat het verhoogde bedrag wél volstaat? Het blijft onduidelijk waarom het kabinet bij een verhoging van 50 euro uitkomt.

Basis- of aanvullende beurs omhoog?

Verder is het niet helder waarom het via de basisbeurs moet, waar ook studenten met rijke ouders van profiteren. Het kabinet had er misschien voor kunnen kiezen om de aanvullende beurs te verhogen.

De coalitiepartijen zullen waarschijnlijk hun schouders ophalen. Dit bedrag is nu eenmaal afgesproken en een verhoging is voor studenten nog altijd beter dan géén verhoging. Hoe het onderbouwd wordt, is misschien niet zo relevant.

Zo ging het ook toen de basisbeurs terugkeerde: eerst werd het beschikbare overheidsbudget bepaald, daarna keek het kabinet pas hoe hoog de beurs kon worden. En ook toen klonk er kritiek: veel oppositiepartijen vonden dat de minister het gekozen bedrag niet goed onderbouwde. Maar ze steunden de nieuwe basisbeurs uiteindelijk wel.

Iedereen kan commentaar geven

Bij een internetconsultatie kan iedereen commentaar geven op een conceptwetsvoorstel. Het ministerie kan het dan verbeteren voordat het naar de Tweede Kamer gaat.

Zal het wetsvoorstel daar een meerderheid krijgen? Op dit moment is onzeker of de VVD in de coalitie blijft. De partij is nooit een groot voorstander van de basisbeurs geweest en zou zich dus alsnog tegen dit plan kunnen keren. Maar vermoedelijk zullen genoeg andere partijen de verhoging van de basisbeurs wel onderschrijven.

Tekst: HOP, Bas Belleman
Foto: Martha Versteeg