Ga direct naar inhoud
Profielen | Profielen translated
3 maart 2024

Zwart logo Profielen

Onafhankelijk nieuws van de Hogeschool Rotterdam

Monique bij een boekenkast

‘Docenten zijn ook gewoon mensen’

Hoofddocent pedagogiek en didactiek Monique van den Heuvel wil dat er meer aandacht komt voor de mens achter de docent én achter de student. Haar boek ‘Kairos in de klas’ dat ze samen met Mieke de Wit schreef, werd deze week gelanceerd.

‘Ik ben opgeleid als docent Nederlands en drama. Zo’n twaalf jaar geleden deed ik de master leren en innoveren, op de HR. Zo ben ik op het spoor van de pedagogiek gekomen. Tijdens mijn eigen lerarenopleiding was daar geen aandacht voor. Wij kregen onderwijskunde. En dat is eigenlijk ook meteen de aanleiding voor ons boek geweest. Die pedagogiek is ooit verdwenen uit het Nederlandse onderwijs en uit de lerarenopleidingen en is nu weer aan het terugkomen. Tijdens mijn master ontdekte ik dat wat ik dacht dat normaal was voor leraren – het pedagogische aspect van het onderwijs – lang niet voor alle leraren vanzelfsprekend is. Sindsdien ben ik erdoor gegrepen.

‘Tijdens mijn master ontdekte ik dat het pedagogische aspect van het onderwijs lang niet voor alle leraren vanzelfsprekend is.’

‘Verbinding, het zien van de ander, het samenzijn en de student vanuit jouw pedagogische opdracht de wereld in leiden. Dát is pedagogiek. Leraren die geen pedagogische achtergrond hebben, zijn niet per definitie ‘niet- pedagogische’ leraren. Sommigen hebben dat gewoon in zich. Maar als je er tijdens de opleiding niets aan doet, dan loop je de kans dat het accent wordt gelegd op vakkennis en onderwijskunde.

‘Natuurlijk is dat ook belangrijk want zonder vakkennis heb je niets te vertellen en kun je geen leraar zijn. Didactiek is ook mooi, want dat gaat over hoe je je kennis overbrengt. Maar juist dat ‘menszijn’ en studenten zich laten ontwikkelen in het vak dat ze gaan uitoefenen en ze laten zien wat daar allemaal bij komt kijken, welke verantwoordelijkheden ze daarbij hebben – dát is waar pedagogiek over gaat. Maar ook: hoe kijk je naar jezelf en naar de ander en in hoeverre zijn de keuzes die je maakt niet alleen in jouw voordeel maar ook in het voordeel van de ander? Dus een wat breder wereldbeeld dan alleen jij zelf.

‘Op de een of andere manier worden docenten niet per se als mensen gezien, als individuen.’

‘In het hoger onderwijs wordt wel eens gezegd: wij hoeven geen pedagogiek te geven want het zijn geen kinderen meer. Ze zijn al volwassen. Ik vind dat echt onzin. Het is voor iedereen nuttig en interessant. Ik zie pedagogiek als fascinatie voor de groei van de ander. Voor de persoon achter de student. Maar ook achter de docent. Want je bent een mens én je bent een leraar. Dat zien studenten niet altijd. Zo heb ik zelf een keer een akkefietje met een student gehad, een woordenwisseling. Daar had ik last van. Ik kon er niet van slapen, ik sprak er thuis over en op mijn werk. Toen ik dat met die student besprak, was ze heel verbaasd. Op de een of andere manier worden docenten niet per se als mensen gezien, als individuen. Maar andersom ook. Docenten hebben het vaak over ‘die klas’. Terwijl dat ook allemaal individuen zijn. Dat ‘naar elkaar kijken’ en ‘elkaar echt zien’, zijn belangrijke aspecten van het vak. Dát is pedagogiek. En dat is belangrijk voor alle leeftijden en voor alle opleidingen.

‘Bij de HR Academie en de pedagogiek die wij daar geven, zijn dan ook docenten van alle instituten betrokken. Natuurlijk heeft de een er meer mee dan de ander. Sommige docenten vallen echt in een warm bad en zeggen ‘dit is precies wat ik altijd al voelde en waar ik naar op zoek was’. Anderen vinden didactiek veel belangrijker. Maar doordat we met elkaar zo met dat pedagogische bezig zijn, realiseren ze zich vaak: “dit is ook écht iets voor onze opleiding, hier moeten wij iets mee”. 

‘Mieke en ik vinden dat er meer Kairos in de klas moet komen. Meer lol en meer genieten dus.’

‘Dat en meer staat allemaal in ons boek Kairos in de klas, pedagogiek met hart, hoofd, handen en voeten. Karois en Chronos zijn twee Griekse goden. Chronos is de god van de tijd en Kairos van de bevlogenheid en het genieten. Ons leven, en dat op school, wordt geregeerd door Chronos. Mieke en ik vinden dat er meer Kairos in de klas moet komen. Meer lol en meer genieten dus. De ondertitel – pedagogiek met hart, hoofd, handen en voeten – hebben we gekozen omdat als je docenten bij elkaar zet en je vraagt ze naar hun drive, dan noemen ze vaak als eerste hun hart. Dat mag dus wel een wat grotere plek krijgen in het onderwijs, vinden wij. Handen en voeten, gaat letterlijk over spelen en in actie komen. Spelen met pedagogiek en achter je boek of computer vandaan komen.

‘Wij geven ook dramalessen aan onze leraren in opleiding. En dat heeft een heel positief effect. Een klein beetje daarvan hebben we in ons boek gedaan. In de vorm van reflectie-opdrachten, doe-opdrachten en veel met elkaar in gesprek gaan. Daarnaast willen we docenten en studenten meer aan het lezen krijgen. Want dat doen ze eigenlijk te weinig. Ook dat proberen we met ons boek te bereiken. Pedagogiek ‘uit de kast, in de klas’. In ons boek helpen we je daarom ook met wat je met die literatuur kunt doen. Kortom, het is echt een handboek, waar alle docenten én studenten wat aan hebben.’

Ken of ben jij iemand met een verhaal voor Humans of HR? We horen het graag! Stuur een mailtje naar profielen@hr.nl

Tekst en foto: Sanne van der Most

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief!

Gepubliceerd: 24 March 2023 • Humans of Hogeschool Rotterdam

Humans of HR

Reacties

Laat een reactie achter

One Response to ‘Docenten zijn ook gewoon mensen’

  1. Herkenbaar pleidooi van Monique van den Heuvel. Mij verbaast het bijvoorbeeld dat studenten vaak vragen of een tussenuur wel nodig is. Ik vraag dan: ‘Is het niet gezellig om even de tijd te hebben om met elkaar te kletsen?’ Maar het lijkt wel of ‘op school zijn’ net zo’n nare ervaring is als bij de tandarts; zo snel mogelijk wegwezen! Gelukkig is het gebouw een stuk uitnodigender geworden om elkaar ook buiten de contacturen te ontmoeten. Zelf heb ik een ‘traktatie-rooster’ ingesteld; om de beurt nemen we iets lekkers mee naar de les. Ieder les begint daardoor niet met het aanwezigheidsrooster (Chronos), maar met lekker snoepen (Kairos). Wordt hoog gewaardeerd.

Spelregels

De redactie waardeert het als je onder je eigen naam reageert.

  1. Houd het netjes, beschaafd, vriendelijk en respectvol. Niet vloeken of schelden.
  2. Dwaal niet af van het onderwerp (blijf ‘on topic’).
  3. Wees kort, duidelijk en maak een punt.
  4. Gebruik argumenten, geen uitroepen.
  5. Geen commerciële boodschappen.
  6. Niet op de persoon spelen.
  7. Niet discrimineren, aanzetten tot haat of oproepen tot geweld (ook niet voor de grap).
  8. Van bezoekers die een reactie achterlaten op de site wordt automatisch het IP-adres opgeslagen.
  9. De redactie geeft reacties die dreigende taal bevatten door aan de veiligheidscoördinator van de Hogeschool Rotterdam.

Lees hier alle details over onze spelregels.

Back to Top