| 
|
Serge Feldmann was van 2011 tot 2024 studentendecaan op de HR en is nu senior beleidsadviseur studentenwelzijn. Hij blogt om de wereld een klein beetje te helpen veranderen. Zijn eerdere blogs lees je hier.
Foto: Paul van der Blom
Uitstelgedrag: het is de nummer 1 stressor van de meeste studenten. En de rest van de populatie kan er ook wat van. Ook ik. Samen een goede start maken?
Er zijn doorgaans 6 typen te onderscheiden en ik zag ze in mijn tijd als studentendecaan ook vaak wanhopig tegenover me. Ik herken mezelf vooral in de Adrenalinejunkie! Ik werk het beste onder druk en laat het dus vaak aankomen op het laatste moment. Meestal effectief, maar het kost ook regelmatig stress. Inmiddels kan ik erop vertrouwen dat in de tijd dat ik het laat liggen, het ook aan het “rijpen” is in mijn hoofd. Herken je deze ook? Dan zijn oplossingsrichtingen:
Een tweede type is de Perfectionist. Die vindt de eigen prestaties vaak achterblijven bij zijn zelf opgelegde (onredelijke hoge) normen en eisen. Hierdoor blijft de taak onafgemaakt of lang liggen. Schuldig? Dit zijn oplossingsrichtingen:
Een derde type is de Overwerker. Deze staat altijd klaar voor anderen en ‘nee’ zeggen is lastig.. Of het nu bewust is of niet,: hierdoor komt de overwerker dus niet of te weinig toe aan de eigen taken en doelen. Betrapt? Dit zijn oplossingsrichtingen:
Een type waar ik ook zeker kernmerken van heb is de Dromer. Die heeft ideeën, inspiratie en scenario’s genoeg en daarin gaat het allemaal van een leien dakje. De realiteit is dan weleens hard. Dit helpt:
Ook een interessante: de Uitdager. Die trekt het liefst een eigen plan en haakt af als anderen gaan zeggen wat en hoe iets moet. Ook last van? Overweeg dan dit eens:
De laatste is een van meest voorkomende: de Piekeraar. Veranderingen maken angstig en de piekeraar hecht aan veiligheid, duidelijkheid en zekerheid. Het zelfvertrouwen kan wel beter en naast veel twijfel vraagt de piekeraar vaak om bevestiging. Wil je dat anders?
Kortom: je bent niet alleen en zoals uitstelgedrag aangeleerd gedrag is, kun je er nieuwe dingen naast leren die je verder helpen!
Profielen is ook actief op LinkedIn. Volg ons, blijf op de hoogte en praat mee over actuele onderwerpen.
De redactie waardeert het als je onder je eigen naam reageert.
Lees hier alle details over onze spelregels.
Nog een paar tips:
Uitstelgedrag komt voort uit de ervaring van pijn in de insula (denken aan dingen die je niet wilt doen activeert dus die pijn).
Belangrijk om te weten is dat die gevoelens van pijn (neural discomfort), doorgaans snel verdwijnen. Het is dan belangrijk om NIET te focussen op het product (datgene dat je af moet hebben: de vieze borden in de gootsteen, een verslag dat je moet nakijken, leerwerk enz.), maar meer te focussen op het proces (de tijd die je ergens in moet stoppen).
Een manier om sneller in ‘flow’ te raken en het proces te starten is d.m.v. de Pomodorro-techniek, waarbij je gedurende 25 minuten concentreert (kookwekker aanzetten), en dan 5 minuten pauze neemt. En vervolgens weer 25 minuten werk en dan pauze. Na drie sessies kun je een langere pauze houden. Sommige mensen kunnen langer concentreren. Er zijn hier ook apps voor…maar het liefst gebruik je geen apparaten die voor afleiding (en dus uitstelgedrag) zorgen.
Uitstelgedrag is tot slot een soort gewoonte, dat heeft Charles Duhigg verwoord in een model: Cue – Routine – Reward.
De cue is de ‘trigger’ (een verslag lezen, de vaatwasser uitruimen), de routine is wat je als reactie doet (gamen/TikTok), en de reward is dopamine! Dopamine, want dat heeft een effect op ons beloningssysteem (en dus verslaving) en ook ons gevoel van genot. Een gewoonte als uitstelgedrag herkennen (telefoon pakken) en een meer gewenste reactie hier op plannen (telefoon uitzetten, social media permanent verwijderen ;-)) kan dus helpen om productiever te zijn.
Dus:
Focus op proces i.p.v. product
Zorg dat je het proces begint, de Pomodorro-techniek kan hierbij helpen.
Wees je bewust van patronen in (uitstel)gedrag en probeer hier slimmer op in te spelen.