Er is interne kritiek te horen op de beoogde veranderingen binnen de hogeschool, maar waar blijft het kritisch geluid op de landelijke onderwijsbezuinigingen? Dat vragen Ragnar Dienske (docent social work en onderzoeker Kenniscentrum Talentontwikkeling), Ellen Klatter (lector versterking beroepsonderwijs en lector studiesucces) en Erne Thuijs (docent social work (ISO)) zich af in deze ingezonden brief.

Gisteren vond een landelijke staking tegen de bezuinigingen op het hoger onderwijs plaats. Wij (de brievenschrijvers) besloten mee te doen en mailden onze collega’s. Op een paar reacties na bleef het stil. De meesten gingen door met hun werk.

We waren samen met nog een handvol collega’s op de Dam. Het protest was goed: sterke bijdragen van politici, collega’s van andere hogescholen/universiteiten en studenten, en het was fijn om even met gelijkgestemden te staan.

Tot zover de feitelijke beschrijving. Nu het (licht) moralistische deel. Dit is geen kritiek op individuen, maar op de cultuur waarin we als HR brede gemeenschap lijken te zitten. Voel je dus vooral niet persoonlijk aangevallen. Toch merkten we, dat de opkomst vanuit onze gemeenschap ons teleurstelde.

Het gehele hoger onderwijs, waar ook HR onderdeel van uitmaakt, staat onder grote druk. Iedere hogeschool gaat daar op een eigen manier mee om (Zie LinkedInpost van Paul Disco, Hoofdredacteur van HvanA). HR kiest voor een verregaande herstructurering waarbij instituten en kenniscentra verdwijnen en nieuwe domeinen ontstaan. Hoe positief dat ook wordt gepresenteerd, met woorden als ‘verbetering’, ‘kansen’ en ‘oplossingen’, iedereen begrijpt dat deze herstructurering ook uit financiële motieven voortkomt.

Deze verandering heeft veel losgemaakt. Collega’s zijn bang voor hun baan en vrezen het verlies van de identiteit van hun onderdeel (denk aan de petitie bij de WdKA en de onvrede bij de RAC). Daarnaast horen collega’s bij verschillende instituten (bijvoorbeeld ISO) steeds vaker dat ‘het geld op is’ en dat we dingen anders moeten doen om het onderwijs betaalbaar te houden (minder contacttijd, feedback en nakijktijd).

We waren dan ook teleurgesteld om te zien dat er zo weinig collega’s bereid of in staat waren om op nationaal niveau te demonstreren tegen de geplande bezuinigingen. Zijn het juist niet deze bezuinigingen die mede aanleiding vormen voor de plannen van het cvb? In de wandelgangen of bij Meet Ups is wel interne kritiek te horen, maar een kritisch geluid op het grotere plaatje…!?

Voor die geringe opkomst zijn verschillende verklaringen. Enerzijds zien we hoe zwaar de werkdruk is: veel collega’s lopen op hun tandvlees en voelen geen ruimte om te staken. Vaak betekent dat ook extra werk, omdat men zich verplicht voelt om verplaatste afspraken alsnog in te halen (technisch gezien hoeft dat niet, maar het sentiment is begrijpelijk). Anderzijds benoemden sprekers op de Dam dat sommige mensen demonstreren steeds spannender vinden, zeker omdat het demonstratierecht ook in Nederland onder druk staat.

Tegelijkertijd vinden wij dat het in deze tijd, waarin de druk op onderwijs en onderzoek ongekend hoog is, enorm belangrijk is om niet alleen binnen de HR kritische geluiden te laten horen of op de wandelgangen, maar ook daarbuiten. Een spreker (student Aardwetenschappen, die met een groep studenten succesvol heeft actiegevoerd tegen het verdwijnen van zijn studierichting) wist het mooi te verwoorden en zei: ‘Je kan het nutteloos vinden om te gaan demonstreren, maar één ding weet je zeker: Als we niets doen, gaat er helemaal niets veranderen’.

Dit is dus niet de tijd om achterover te leunen of om ‘maar door te werken’. Dit is juist de tijd om ons te verenigen en om samen te staan voor onderwijskwaliteit, dat is ónze gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Hogeschool Rotterdam is volgens ons een onderwijsinstelling waar mensen kritisch moeten leren denken en zich niet laten meeslepen door de waan van de dag. Het is een plek waar studenten moeten worden aangemoedigd om zich juist kritisch-constructief tot dié waan te verhouden. Dat is in ieder geval waarom wij ervoor kiezen om bij Hogeschool Rotterdam te werken, en daarin zijn wij niet de enige.

Kortom, nee dit is geen (aan)klacht, maar eerder een uitnodiging. Een uitnodiging om bij een volgend protest als collectief het werk neer te leggen en gezamenlijk in actie te komen tegen het nog verder uithollen van het hoger onderwijs. Dat zijn we niet alleen onze studenten, maar ook onszelf verplicht als we ons werk serieus nemen. Nelson Mandela (ook gisteren door een spreker aangehaald) zei het mooi: ‘Education is the most powerful weapon which you can use to change the world‘, en als we dan “toekomstmakers” willen zijn, vereist dat geld én tegenwicht.

Tekst: Ellen Klatter, Erne Thuijs en Ragnar Dienske
Illustratie: Demian Janssen