Natalie van Loon-Lagerweij maakte de sprong van de praktijk naar de master advanced nursing practice om een schrijnend probleem in haar werkveld te onderzoeken. Als ambulanceverpleegkundige merkte ze op dat een groep mensen met onbegrepen gedrag regelmatig het alarmnummer belt. Haar afstudeeronderzoek resulteerde in concrete stappen naar betere hulpverlening aan deze groep. Vandaag kreeg zij tijdens de jaaropening een Toekomstmakers-award voor haar onderzoek. 

De verpleegkundige master aan de hogeschool geeft Natalie de mogelijkheid zich te verdiepen in de issues die zij in de praktijk meemaakt, iets wat ze tot nu toe miste. ‘Het leek me een mooie weg om mijn kwaliteiten op een andere manier in te zetten. Als ambulanceverpleegkundige ben je op straat bezig en dat overstijgende daar doe je dan vaak niet zo heel veel mee.’ 

Spanningsveld 

Na jaren werken in de ambulancezorg, kan Natalie de conclusie trekken dat – in tegenstelling tot de beeldvorming over haar beroep – haar werk niet alleen draait om spoed, reanimaties en trauma’s. ‘Wat minder zichtbaar is, maar minstens zo ingrijpend, is de psychosociale dimensie van ons werk. Wij komen bij mensen thuis en treffen daar situaties aan die te maken hebben met woningvervuiling, huiselijk geweld, suïcidaliteit, verslaving en ernstige psychiatrische problemen. Juist deze kwetsbare doelgroep raakt mij diep’, legt Natalie uit.  

‘Je wilt iemand goed helpen, maar als je daar vijf keer per week aan de deur staat omdat iemand eenzaam is of niet bij de juiste hulpverleners terechtkomt, is dat enorm frustrerend.’ 

Op de ambulancedienst zitten de medewerkers constant tussen twee vuren: ‘Wat je van collega’s terug hoort is: we staan bij iemand die frequent de ambulance belt en twee straten verderop is er iemand die reanimatiebehoeftig is. Dat is het spanningsveld, want je wil iemand goed helpen, maar als je daar vijf keer per week aan de deur staat omdat iemand eenzaam is of niet bij de juiste hulpverleners terechtkomt, is dat enorm frustrerend.’ 

Ze greep haar afstudeeronderzoek dan ook aan om zich te focussen op het issue van mensen met onbegrepen gedrag. Ze stelde zichzelf de vragen: Hoe groot is het probleem binnen Rotterdam-Rijnmond en wat kunnen we daar eigenlijk aan doen? 

Frequente bellers 

De groep frequent callers blijkt substantieel te zijn. ‘Bijna 3800 ritten per jaar in onze regio, oftewel 1 op de 34 ritten, gaat naar mensen met complexe problematiek die niet goed landen in de reguliere zorgketen’, vertelt Natalie.  

Natalie verzamelde data over de redenen dat mensen bellen, de urgentie die eraan vasthangt, de sociaal-demografische gegevens van de bellers en de werkdiagnose van de ambulanceverpleegkundige. ‘Dus: hoe komen de meldingen binnen en wat is er uiteindelijk geconstateerd’, vat ze samen.  

Ook heeft ze gekeken naar de vervolgzorg. ‘Daaruit blijkt dat de helft van de bellers niet vervoerd wordt naar het ziekenhuis. Ze worden ter plekke behandeld, doorverwezen naar de huisarts of naar een behandelaar van de ggz.’ 

Eenzaamheid en ontbreken van een sociaal netwerk 

Om meer inzich te krijgen in deze doelgroep heeft ze een aantal van de frequent callers geïnterviewd. Daaruit blijkt dat dat deze mensen erg eenzaam zijn. ‘Ze hebben een heel klein sociaal netwerk, sommigen hebben zelfs geen sociaal netwerk. En wat je ziet is dat ze bij meerdere instanties al bekend zijn: ze komen frequent bij de huisarts, zijn al in behandeling bij de ggz, al bij een wijkteam onder de hoede genomen. Die hulp is er wel, maar er wordt geen vervolg aan gegeven. Ze vallen echt tussen wal en schip’, legt Natalie uit.  

Wat volgens Natalie kan helpen is het toepassen van casemanagement. ‘Ik heb dat gedaan bij een patiënt die in een heel korte periode 45 tot 50 keer 112 belde. Daar ben ik naartoe gegaan en heb gevraagd wat deze persoon nodig had en waar ik mee kon helpen.’ Door deze interventie heeft de patiënt het afgelopen half jaar niet meer het alarmnummer gebeld. ‘ De patiënt voelt zich gehoord, komt op de juiste plek terecht voor hulp en we kunnen er zo voor zorgen dat de ambulance niet meer nodig is in dit geval.’ 

‘De bevindingen tonen pijnlijk aan hoe dringend behoefte is aan een samenhangende aanpak tussen zorgdomeinen.’

Samenwerking tussen hulpverleners ontbreekt nog 

‘De bevindingen tonen pijnlijk aan hoe dringend behoefte is aan een samenhangende aanpak tussen zorgdomeinen’, zegt Natalie. Elk van deze hulpverleners heeft een ander stukje informatie over de cliënt en ‘die informatie komt niet bij elkaar’. Een casemanager kan volgens Natalie de schakel zijn tussen de verschillende partijen.  

Of dat iemand moet zijn van de ambulance, dat staat volgens Natalie nog ter discussie. ‘Maar niemand anders doet het en wij merken het wel op. We komen bij de mensen thuis en wij zien dat een huis vervallen is, er geen eten in de koelkast ligt of dat er kinderen in het spel zijn. Wij zijn juist de ogen van de hulpverleners die daar geen inzicht in hebben.’ 

Grip op onbegrip 

Het afstudeeronderzoek van Natalie is meegenomen in een subsidieaanvraag voor het project Grip op Onbegrip. Dit project brengt onder andere wijkteams van de gemeente Rotterdam, de politie, de ggz, de ambulancedienst en lokale initiatieven bij elkaar om na te denken over oplossingen voor mensen met onbegrepen gedrag. ‘Ik hoop dat er meer aandacht komt voor deze doelgroep en dat we duurzame en effectieve oplossingen gaan vinden.’ 

Natalie is blij dat ze na jaren werkervaring toch verder is gaan studeren aan de Hogeschool Rotterdam. ‘Ik ben dankbaar dat ik vanuit mijn interesse en passie meer kan betekenen voor de mensen die tussen wal en schip vallen. En ik hoop dat ik echt verschil kan maken.’ 

Tekst: Daniela Silvestri
Foto: Demian Janssen