Vanity Colina doet de master verpleegkundig specialist. In haar afstudeeronderzoek focust zij zich op handelingsverlegenheid rond de zorg voor lhbtqia+-ouderen. ‘Een onzichtbare doelgroep, die we nog veel te weinig herkennen.’  

‘Ik ben begonnen met de bachelor verpleegkunde, ook hier aan de hogeschool. Daarna wilde ik heel graag verder studeren. Voor de opleiding verpleegkundig specialist moet je minimaal twee jaar werkervaring hebben. Die heb ik in de tussentijd opgedaan in de ouderenzorg, waar ik nog steeds werk, en nu doe ik dus de master.

‘Daar hoort een week studiereis bij in een ander land. Ik heb gekozen voor Houston in de Verenigde Staten. Daar mocht ik een paar dagen meelopen in een groot ziekenhuis en heb ik een inkijkje gekregen in het Amerikaanse ouderenzorgsysteem. Ik deed daar vooral volwassenenzorg, geriatrie en revalidatie. Daarnaast zijn we twee dagen naar een verpleeghuis geweest en naar Prairie View University College. Super interessant allemaal.

‘De zorg in Amerika is vooral een businessmodel. Dat is toch wel echt een andere insteek dan bij ons, in positieve en in negatieve zin.’

‘De zorg in Amerika is vooral een businessmodel. Dat is toch wel echt een andere insteek dan bij ons, in positieve en in negatieve zin. Die verschillen zijn interessant. Een groot positief verschil tussen de VS en Nederland vond ik bijvoorbeeld dat ze daar minder professionele thuiszorg hebben en dat je daar dus veel meer afhankelijk bent van je familie. Er wordt veel gedaan om dat zo goed mogelijk te faciliteren en om de familie er echt bij te betrekken. Voor ons in Nederland is dat ook een goed idee. Met de tekorten in de zorg is dat toch waar we in de toekomst ook steeds meer naar toe zullen gaan. 

‘Heel positief daar vond ik ook de ergotherapie. Die is heel goed en uitgebreid georganiseerd. Ze doen van alles om aan individuele wensen en behoeften van ouderen te voorzien. Het revalidatieproces is helemaal op maat gemaakt. Een van de ouderen wilde weer heel graag thuis kunnen tuinieren. Doordat ze daar een eigen stukje grond hebben, leerde hij daar met de beperkingen die hij had, weer helemaal tuinieren.

‘Op de eerste hulp heb ik dingen gezien die wij in Nederland toch echt anders doen. Iedereen kijkt wel eens Grey’s Anatomy maar om een keer te zien hoe het er in het echt aan toe gaat, dat is heel bijzonder. Totaal anders dan bij ons. Ik zag een man met zijn duim in het verband op een stretcher midden in de gang. Ik vroeg me meteen af wat er met hem aan de hand was en waarom hij daar lag. Kon hij niet lopen? Ik kon er niks over vinden in zijn dossier. Blijkbaar was het een vereiste van de verzekeraar dat hij van het ene naar het andere ziekenhuis moest in een ambulance. Gewoon voor een gewonde duim. Ook met buikpijn moesten mensen naar de spoedeisende hulp. Dat is hier in Nederland toch ondenkbaar? 

‘Hier bij ons in academieland maak je vooral veel witte cisgender collega’s mee. In Houston was het allemaal veel diverser. Dat heeft enorm veel indruk gemaakt.’

‘Het Prairie View University College waar we ook een bezoek aan brachten, is van oudsher echt een “black college“. Ontzettend indrukwekkend om mee te maken. Hier bij ons in academieland maak je vooral veel witte cisgender collega’s mee. In Houston was het allemaal veel diverser. Dat heeft enorm veel indruk gemaakt. Allemaal hoogopgeleide professionals en hoofddocenten van kleur. Dat was heel inspirerend.

‘Diversiteit is voor mij sowieso een belangrijk thema. Ik ben zelf lesbisch, ik ben geboren op Curaçao en daardoor ben ik heel erg van de diversiteit en inclusie. In dat kader heb ik me ook verdiept in “roze” ouderen en hoe de zorg daarmee omgaat. 

‘Ik zit in mijn laatste jaar, dus ik ben nu ook aan het afstuderen. Begin mei heb ik mijn scriptie ingeleverd. Mijn onderzoek gaat over handelingsverlegenheid in verpleeghuisinstellingen met betrekking tot cultuursensitieve zorg en het omgaan met diversiteit binnen de zorginstelling. Handelingsverlegenheid gaat vooral over wat je wel en niet zegt, hoe je je vragen stelt en hoe je zorgt dat de ander zich niet ongemakkelijk voelt.

‘Ik werk nu voor Lelie Zorggroep, een grote zorginstelling voor ouderen op verschillende plekken in Nederland. Ik merk dat er wat betreft het omgaan met diversiteit veel verschil is tussen de locaties. Zelf zit ik op de locatie in Ridderkerk. Een leuke plek, maar ik mis Rotterdam wel heel erg. In Ridderkerk is het wat kleiner en meer ‘ons kent ons’. Zeker als het gaat om roze ouderen, dan is een grote stadsomgeving toch wel echt anders. In mijn onderzoek ga ik specifiek in op de zorg aan de lhbtqia+-ouderen. Dat is niet voor iedereen even makkelijk.

‘In mijn onderzoek ga ik specifiek in op de zorg aan de lhbtqia+-ouderen. Dat is niet voor iedereen even makkelijk.’

‘In eerste instantie was ik erg op zoek naar competenties die je als zorgprofessional moet hebben in het omgaan met lhbtqia+-ouderen. Maar ik merkte dat dat net een brug te ver was voor mijn doelgroep. Ik heb zoveel gesprekken gevoerd in allerlei lagen binnen de zorg. Inzoomen op competenties die nodig zijn, was een beetje ingewikkeld.

‘Wel kreeg ik een hele mooie bijvangst uit die gesprekken, namelijk dat het nog steeds een behoorlijk onzichtbare doelgroep is. Vanuit de statistieken weten wij dat een bepaald percentage ouderen lhbtqia+ is. En dan toch, tijdens mijn gesprekken, kwam ik iedere keer weer mensen tegen die zeiden dat ze in al die jaren dat ze met ouderen werken, er bijna nooit eentje tegenkomen. Dat kan niet kloppen. Dat bewijst dat er geen goed zicht op is en daar hoop ik wat aan te veranderen. Onder meer door de vraag te stellen waar zorgpersoneel behoefte aan heeft en wat zij nodig hebben om die cultuursensitieve zorg wél te kunnen verlenen.’

Tekst en foto: Sanne van der Most