Hoe blus je een grote natuurbrand? Dat is een belangrijke vaardigheid voor Nederlandse brandweerlieden, maar in onze eigen omgeving leren ze die – gelukkig – vooral uit de theorieboeken. Hoe het in de praktijk gaat leerde HR-student Fenne van Putten deze zomervakantie in Spanje, waar ze als brandweervrouw trainde met Spaanse collega’s.

‘De meeste studenten gaan op vakantie, ik heb dit gedaan’, zegt Fenne droog. De vierdejaars student technische bedrijfskunde bracht twee weken door in de Spaanse streek Galicië, waar ze met andere Nederlandse brandweerlieden trainde in het bestrijden van natuurbranden. Want naast student, deeltijdmedewerker bij de marine in Den Helder en oud-topsporter, is Fenne brandweervrouw. ‘Ik wilde altijd al graag bij de brandweer’, vertelt ze. ‘Toen ik met mijn vriend samen ging wonen in Bussum zag ik dat ze daar vrijwilligers zochten.’

Trainen op natuurbranden

De opleiding voor de vrijwillige brandweer duurt in Nederland twee jaar en in dat traject zit ze nu. ‘Aan het begin van dit jaar hoorde ik dat je een ‘internship’ kon doen om te trainen op natuurbranden. Daarvoor heeft de EU jaarlijks een potje, zo gaan Nederlandse brandweerlieden naar Spanje, Roemenen naar Griekenland, et cetera. Daar kon je je voor aanmelden; je moest wel sportief en fit zijn, maar als voormalig topsporter (Fenne speelde rugby op het hoogste niveau, red.) ben ik dat. Ik heb me aangemeld, en ondanks dat ik nog in opleiding ben in Nederland, mocht ik deelnemen.’

‘In Spanje gaan de brandweerlieden veel sneller de wagen uit. Dat wilde ik graag leren.’

De training is nodig omdat de verwachting is dat er ook in Nederland door klimaatverandering meer extreme situaties zullen voorkomen. ‘We moeten de kennis dus al opbouwen’, zegt Fenne. In de Gooi– en Vechtstreek waar zij als Bussumse brandweervrouw actief is, komen ook nu al regelmatig natuurbranden voor. Het oefenen met dergelijke branden in de ruige Spaanse natuur gaf haar de nodige eyeopeners. ‘Wij zijn gewend alles vanuit de wagen te blussen, maar in Spanje gaan de brandweerlieden veel sneller de wagen uit. Dat wilde ik graag leren.’ In Spanje wordt veel gewerkt met handgereedschap, terwijl in Nederland vrijwel altijd met water wordt geblust.

‘Ik heb ook geleerd dat je het soms rustiger aan moet doen: in Nederland zijn we gewend de eigen veiligheid te checken en dan meteen “aan te vallen”. In Spanje is het “tranquilo”: misschien waait het over of bloedt de brand dood. Dat was een rare ervaring, met een Nederlandse groep die eigenlijk niet stil kan zitten. We hebben gezien dat je soms een stuk natuur moet opofferen, dat de natuur zich ook weer heel snel herstelt.’

Rustige lunch

Bij de cultuurverschillen die ze opmerkte hoorde ook de rust die haar Spaanse collega’s namen voor de lunch. Niets ‘boterhammen op en weer verder’ zoals ze in Nederland gewend was. ‘Daar is het voorgerecht, hoofdgerecht … maar het is daar ook 43 graden, het is een noodzakelijke pauze op het heetst van de dag.’

De Spaanse outfits verbaasden haar ook. Niet de dunnere pakken – logisch met die temperaturen – maar wel dat de Spaanse brandbestrijders eigenlijk nooit ademlucht meenemen, en zelfs het filtermasker nauwelijks gebruiken. ‘Daar zou de arbeidsinspectie van ons niet blij mee zijn’, zegt ze.

‘Brandweerlieden gingen met verf die dorpen in en gaven daarmee op huizen aan welke ontruimd moesten worden.’

De situatie in Galicië was toen zij er was zo explosief, dat de geplande theorielessen er regelmatig bij inschoten omdat de praktijk steeds directe inzet vroeg. Soms was het echt heftig. ‘Ik vond het emotioneel dat mensen hun huizen moesten opgeven. In een gebied van 2200 hectare waar we bezig waren lagen drie dorpen. Brandweerlieden gingen met verf die dorpen in en gaven daarmee op huizen aan welke ontruimd moesten worden; de bewoners hadden dan tien minuten om hun belangrijkste spullen te pakken. Dat zou heel heftig zijn als dit in Nederland zou gebeuren.’

Daar is ze overigens niet direct bang voor. ‘Wij hebben gelukkig geen eucalyptusbos, dat fikt als een jekko. De temperatuur is hoger en ook de situatie met bergen is anders in Spanje, daar verandert de windrichting bijvoorbeeld vaker en kan een brand zich sneller ontwikkelen. Daardoor vallen ook jaarlijks doden onder brandweerlieden, die onderschept worden door een brand.’

Bijkomen in het weekend

Het was afzien, maar ze heeft er ook van genoten. ‘Ja, het was enorm leuk ook. Door de weeks zaten we om 8 uur aan het ontbijt en om een uur of 10 begonnen we, vaak wel tot 22 of 23 uur ’s avonds. Maar we kregen ook de ruimte om in het weekend bij te komen en de toerist uit te hangen. En de Spaanse collega’s waren heel gezellig.’

Tekst: Edith van Gameren
Foto: Brandweer Nederland

Volg ons op Instagram