Instructeur Jan Herselman neemt na 50 jaar afscheid van de Hogeschool Rotterdam. Op locatie RDM bouwde hij mee aan het chemielab en hielp hij generaties studenten met hun proefjes en onderzoek. ‘Het is tijd om de hogeschool even van me af te schudden, op naar een nieuwe fase.’

‘In november 1976 ben ik begonnen, zeventien was ik nog maar. Ontzettend jong natuurlijk, maar ik wist al wel dat ik graag met techniek bezig wilde zijn. Mijn eerste opleiding was elektrotechniek, maar dat heb ik niet in een keer afgemaakt. Vervolgens heb ik onder andere meegewerkt en meegelopen met een meubelmaker en een metaalbewerker en ik volgde ook een jaar lang de opleiding voor instrumentmaker. Daardoor heb ik veel verschillende technieken leren kennen.

‘Elektrotechniek heb ik later op de avondschool alsnog afgerond. In die tijd werkte je gewoon door en ging je er ’s avonds nog naast leren. Het waren lange dagen, soms wel dertien uur, maar het waren ook mooie jaren.

‘Je begint klein, je denkt mee, je maakt dingen en je ontwikkelt samen met collega’s iets waar studenten echt iets aan hebben.’

‘Ik ben bij de Hogeschool Rotterdam begonnen bij het Van ’t Hof Instituut, aan de Bergsingel in Rotterdam. Daar zaten toen de chemische en medische opleidingen. Ik ben daar eigenlijk min of meer binnengekomen omdat ze me handig vonden. Iemand die graag iets bedenkt, aanpakt en uitzoekt hoe iets werkt. Zo ben ik daar langzaam in gegroeid.

‘Uiteindelijk kwam ik in het onderwijs terecht en dat vond ik meteen interessant. We zijn begonnen in een klein kamertje in Rotterdam, bij chemische technologie. Van daaruit hebben we het verder opgebouwd. Het was echt pionieren. Je begint klein, je denkt mee, je maakt dingen en je ontwikkelt samen met collega’s iets waar studenten echt iets aan hebben. Dat maakt het werk voor mij heel erg leuk.

‘Op deze plek, het chemisch technologielab op de RDM-werf, komen studenten van de opleiding chemische technologie voor hun praktische vakken. Ze leren hier hoe een pipet werkt, hoe een pH-meter werkt en hoe je stoffen kunt extraheren. Ook distillatie komt aan bod, daarmee kun je stoffen scheiden.

‘Het is hier in feite een kleine versie van wat in de Botlek op grote schaal gebeurt.’

‘Het is hier in feite een kleine versie van wat in de Botlek op grote schaal gebeurt. Daar komen ze later misschien terecht als procestechnoloog of ingenieur of in een functie bij een chemische fabriek. Ze kunnen ook bij een ingenieursbureau gaan werken, waar berekeningen en tekeningen worden gemaakt voor nieuwe installaties of fabrieken.

‘Als instructeur – voorheen amanuensis – help ik studenten en ik denk met van alles mee in het lab. Natuurlijk kunnen ze inhoudelijk niet alles aan mij vragen, want daar is de docent voor. Maar technisch help ik waar ik kan, zodat ze snel weer verder kunnen en niet twee weken hoeven te wachten op een oplossing.

‘Wat je hier in het lab op de RDM-werf ziet, is vooral veel glaswerk. Daar moet je heel voorzichtig mee omgaan. Een deel van het werk draait om distillatie, dus het scheiden van stoffen van elkaar. Dat doe je volgens bepaalde principes en technieken, en daar moet je natuurlijk wel verstand van hebben. Ik weet ook niet alles van chemie, maar ik weet genoeg om ermee te werken, het veilig te houden en collega’s en studenten erin te ondersteunen.

‘We zitten nu een jaar of vijf op de RDM-werf. Hiervoor zaten we lang op het Academieplein, en eerder nog in Delft. In de loop van de jaren zijn er veel fusies en verhuizingen geweest. Bij zulke veranderingen vervallen soms onderdelen, zoals een donkere kamer. Die heb ik vroeger ook nog gebouwd, onder andere voor lessen met spiegels en andere optische onderdelen.

‘Door de jaren heen heb ik voor allerlei laboratoria gewerkt en heel veel dingen gerepareerd en gemaakt, van reageerbuisrekken tot complete opstellingen. Wat ik vooral leuk vind aan mijn werk, is dat maken, ontwerpen en meedenken met collega’s. Maar minstens zo belangrijk vind ik het contact met studenten. Die moeten het naar hun zin hebben. Als die sfeer goed is, bouw je samen iets op waar iedereen energie van krijgt. Sommige studenten zie je vier jaar lang en daarna gaan ze met een diploma de wereld in. Dat geeft een goed gevoel. Je draagt echt iets bij aan hun ontwikkeling.

‘Wat ik vooral leuk vind aan mijn werk, is dat maken, ontwerpen en meedenken met collega’s. Maar minstens zo belangrijk vind ik het contact met studenten.’

‘Er is in al die vijftig jaar veel veranderd. Vroeger was er meer samenhorigheid. Als iemand iets had, nam een ander het over. De onderlinge contacten waren hechter, en de sfeer was anders. Na het werk zat je soms nog even met de directeur een borreltje te drinken. Dat hoort natuurlijk bij een andere tijd, maar het laat wel zien hoe sterk de collegialiteit toen was.

‘Wat voor mij wel altijd hetzelfde is gebleven, is het plezier in mijn werk en het contact met de studenten. Dat ga ik straks als ik met pensioen ben wel missen. De werkdruk ga ik niet missen. Ik hou wel van wat stress en van deadlines, en iets beloofd, dan moet het ook gewoon af. Maar tegelijk kijk ik ook uit naar de rust.

‘Ik ga lekker veel vissen en op vakantie. Nu eerst naar Gran Canaria en in het najaar naar Curaçao. Na bijna vijftig jaar werken, is het ook goed om die school even van me af te schudden. Er zijn best wat collega’s die ik in de loop van de jaren ben verloren en dat maakt het toch anders. Dan kijk je toch anders naar de toekomst. Het werk gaat door, de opleiding blijft zich ontwikkelen, maar voor mij is het tijd om een nieuwe fase in te gaan. Ik heb er vertrouwen in dat dat goed komt.’

Tekst en foto: Sanne van der Most